SpaceX'in dev roketi Starship, Pazartesi sabahı erken saatlerde Güney Teksas'taki fırlatma üssünden havalandı ve şirketin tarihinde bir ilki başardı: Starship, ilk kez Dünya yörüngesine ulaştı. Fırlatma, dramatik anlar barındırsa da sonuç itibarıyla kritik bir kilometre taşının aşılmasını sağladı. Roketin üst aşaması yörüngeye oturdu ve 26 adet yeni Starlink uydusu başarıyla uzaya bırakıldı.
Motor Arızası Krizi ve Anlık Karar Değişikliği
Fırlatmanın ilk aşamaları sorunsuz geçti; ancak üst aşamanın ana gövdeden ayrılmasının hemen ardından beklenmedik bir sorun baş gösterdi. Starship'in üst aşamasında bulunan altı Raptor motorundan biri devre dışı kaldı. SpaceX, bu gelişme üzerine yörünge denemesini başlangıçta iptal etme kararı aldı; ne var ki şirket birkaç dakika sonra bu karardan vazgeçerek ilerlemeye devam etti. Tek motor kaybına karşın Starship, yörüngeye ulaşmayı başardı.
Plandan Erken Dönüş: Pasifik Okyanusu'na İniş
Planlamaya göre Starship'in üst aşamasının Dünya'yı altı kez dolaşarak yaklaşık dokuz saat yörüngede kalması öngörülüyordu. Ancak uçuşun yaklaşık 1,5. saatinde SpaceX, üst aşamayı planlanandan çok daha erken geri çekme kararı aldı. Şirket, X platformundaki paylaşımında "Uçuş ekipleri, Starship'i 3 saatlik yörünge uçuşunun ardından Pasifik Okyanusu'ndaki önceden belirlenen bölgeye güvenli biçimde yörüngeden çıkaracak" ifadelerini kullandı. Bu karar, şirket hisselerinin Pazartesi sabahı yüzde 1'in üzerinde yükseldikten sonra eksi bölgeye geri dönmesine neden oldu.
26 V3 Starlink Uydusu Konuşlandırıldı
Uçuş süresinin kısaltılmasına rağmen Starship, birincil görevini eksiksiz tamamladı. Üst aşama, 26 adet üçüncü nesil (V3) Starlink uydusunun tamamını yörüngeye bıraktı ve 26 uyduyla da bağlantı kuruldu. Bu uyduların önümüzdeki birkaç hafta içinde Starlink müşterilerine hizmet vermeye başlaması bekleniyor. V3 uyduları, SpaceX'in 10.000'i aşkın uydudan oluşan mevcut takımyıldızında kullanılan önceki versiyonlara kıyasla çok daha güçlü. Şirketin açıklamalarına göre tek bir Starship fırlatmasıyla konuşlandırılan V3 uyduları, Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilen 20 adet V2 mini uydusunun katkısına eşdeğer kapasite artışı sağlıyor.
Super Heavy Güçlendirici En Temiz Simüle İnişi Gerçekleştirdi
Uçuşun bir diğer önemli gelişmesi, roketin ilk aşaması olan Super Heavy güçlendiricisinin performansıydı. Güçlendirici, fırlatmadan birkaç dakika sonra üst aşamadan ayrıldı ve Körfez kıyısına dönerek su üzerinde simüle iniş gerçekleştirdi. SpaceX'in Mayıs ayında test etmeye başladığı V3 Starship'in şimdiye kadar gerçekleştirdiği en temiz simüle iniş olarak kayıtlara geçti. Bu, Starship V3'ün her biri yaklaşık iki ay arayla gerçekleştirilen üçüncü testidir.
Tam Yeniden Kullanılabilirlik Hedefi ve Louisiana'daki Yeni Üs
Starship'in yörüngeye ulaşması, SpaceX açısından yalnızca sembolik bir başarı değil; şirketin ticari operasyonlar ve tam yeniden kullanılabilirlik hedefi için kritik bir basamak. SpaceX CEO'su Elon Musk, şirketi Starship etrafında konumlandırıyor. Roket; NASA için Ay görevleri yürütme planlarının ve veri merkezi uydularını yörüngeye yerleştirme gibi iddialı projelerin merkezinde yer alıyor. Musk, bugüne kadar inşa edilmiş en güçlü roket olan Starship'in gelecekte yılda binlerce kez uçmasını hedefliyor. Bu hedefe ulaşmak için şirket yakın zamanda Louisiana eyaletiyle yeni bir Starbase fırlatma kompleksi kurma anlaşması imzaladı. Söz konusu tesisin Teksas'takinden çok daha büyük olması planlanıyor; şirket yeni tesise 100 milyar dolar yatırım yapmayı öngörüyor ve inşaatın gelecek yıl başlaması bekleniyor. Bu fırlatma aynı zamanda SpaceX'in tarihin en büyük halka arzından bu yana gerçekleştirdiği ikinci Starship uçuşu olma özelliğini de taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Starship ilk kez ne zaman ve nereden fırlatıldı?
Starship, Pazartesi sabahı erken saatlerde Güney Teksas'taki fırlatma üssünden havalandı ve bu uçuşta ilk kez Dünya yörüngesine ulaştı.
Uçuş sırasında yaşanan motor arızası ne anlama geliyordu?
Üst aşamanın ana gövdeden ayrılmasının ardından altı Raptor motorundan biri devre dışı kaldı. SpaceX önce yörünge denemesini iptal etme kararı aldı, ancak birkaç dakika içinde bu karardan dönerek ilerlemeye devam etti. Starship, tek motor kaybına rağmen yörüngeye ulaşmayı başardı.
Starship bu uçuşta kaç uydu konuşlandırdı ve bu uydular ne zaman aktif olacak?
Starship, uçuş sırasında 26 adet üçüncü nesil (V3) Starlink uydusunun tamamını başarıyla yörüngeye bıraktı ve tüm uydularla bağlantı kuruldu. Bu uyduların önümüzdeki birkaç hafta içinde Starlink müşterilerine hizmet vermeye başlaması bekleniyor.
V3 Starlink uyduları önceki versiyonlardan ne kadar daha güçlü?
SpaceX'e göre tek bir Starship fırlatmasıyla konuşlandırılan V3 uyduları, Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilen 20 adet V2 mini uydusunun Starlink ağına kattığı kapasiteyle eşdeğer bir artış sağlıyor.
SpaceX'in Louisiana'daki yeni Starbase tesisi için ne kadar yatırım planlanıyor?
SpaceX, Louisiana'da kurulacak ve Teksas'takinden çok daha büyük olması planlanan yeni Starbase fırlatma kompleksine 100 milyar dolar yatırım yapmayı öngörüyor. İnşaatın gelecek yıl başlaması bekleniyor.
