Japonya'da hanehalkı harcamaları ağustos ayında yıllık bazda yüzde 3,1 gerileyerek kesintisiz dokuz aylık düşüş serisini sürdürdü. Japonya İçişleri ve İletişim Bakanlığı'nın cuma günü açıkladığı verilere göre enflasyondan arındırılmış harcamalar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin biçimde azaldı. Piyasalarda beklenen yüzde 3,6'lık gerilemenin altında kalan bu sonuç, görece olumlu karşılansa da dokuz aylık düşüş trendi tüketim cephesindeki yapısal sorulara işaret etmeye devam ediyor.
Beklentilerin Altında Kalan Düşüş
Bakanlık verilerine göre enflasyondan arındırılmış hanehalkı harcamaları ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,1 azaldı. Piyasa beklentisi yüzde 3,6 düşüş yönündeydi; dolayısıyla gerçekleşme rakamı tahminlerin bir miktar gerisinde kaldı. Mevsimsellikten arındırılmış aylık bazda ise harcamalar yüzde 0,1 oranında arttı; ancak bu artış da beklenen yüzde 0,5'lik yükselişin oldukça altında kaldı.
Ücretli çalışanların bulunduğu hanelerin harcamaları yıllık bazda çok daha sert bir düşüş sergiledi ve yüzde 6,8 geriledi. Hanehalkının kullanılabilir gelirinin tüketime ayrılan payı ise yüzde 64,5 olarak gerçekleşirken bu oran, geçen yılın aynı dönemine göre 4,1 puanlık bir düşüşe işaret etti.
Ücretler Artıyor Ama Tüketim Toparlanamıyor
Japonya'da reel ücretler ağustos ayında üst üste sekizinci kez artış kaydetti. Ne var ki bu olumlu tablo tüketici harcamalarına yansımadı. Eğitim, eğlence, gıda, konut bakım ve onarımı, kira ile kamu hizmetleri gibi pek çok kategorideki harcama kalemi genel tüketimi aşağı çekmeyi sürdürdü.
Kamu hizmetleri harcamaları yıllık bazda yüzde 5,2 azalırken, ulaştırma ve iletişim harcamaları endeksin düşüş kaydetmeyen tek kalemi oldu. Otomobille ilgili harcamalarda ise sınırlı düzeyde bir artış gözlemlendi.
Yüksek Fiyatlar ve Emekli Nüfusu Tüketimi Baskılıyor
S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Harumi Taguchi, hükümetin aldığı önlemlerin enflasyonu bir ölçüde dizginlediğini ancak tüketicilerin özellikle gıda fiyatlarındaki artışı günlük alışverişlerinde hissetmeye devam ettiğini vurguladı. Taguchi'ye göre ücretlerdeki yükseliş tek başına tüketimi canlandırmaya yetmiyor; çünkü giderek büyüyen emekli nüfusu ücret artışlarından doğrudan yararlanamıyor ve bu durum tüketimdeki toparlanmayı sınırlayan önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
Japonya Merkez Bankası İçin Kritik Bir Veri
Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, enflasyona yönelik yukarı yönlü risklere ilişkin uyarılarını yinelemeyi sürdürüyor. Piyasa katılımcılarının önemli bir bölümü bankanın yıl sonuna kadar politika faizini bir kez daha artırmasını bekliyor. Ancak ağustos ayına ait harcama verileri, enflasyon ile iç talebin aynı hızda hareket etmediğini açıkça ortaya koydu. Ekonomistler de faizlerin çok hızlı ya da aşırı artırılması halinde ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşabileceği konusundaki uyarılarını dile getirmeye devam ediyor.
Gıda Vergisinde İndirim Planı
Başbakan Sanae Takaichi hükümeti, yaşam maliyetlerini düşürmeye yönelik adımlar kapsamında gıda üzerindeki tüketim vergisini nisandan itibaren mevcut yüzde 8 seviyesinden yüzde 1'e indirmeyi planlıyor. İki yıl sürmesi öngörülen bu indirimin ardından verginin eski oranına döndürülmesi bekleniyor. Harumi Taguchi ise söz konusu vergi indiriminin tüketimi önemli ölçüde artırmasını beklemediğini belirterek düzenlemenin tüketimdeki düşüşü sınırlamaya daha fazla katkı sağlayacağını ifade etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Japonya'da hanehalkı harcamaları ağustos ayında ne kadar düştü?
Japonya İçişleri ve İletişim Bakanlığı verilerine göre enflasyondan arındırılmış hanehalkı harcamaları ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,1 azaldı. Bu düşüş, piyasaların beklediği yüzde 3,6'lık gerilemenin altında kaldı.
Dokuz aylık düşüş serisi ne anlama geliyor?
Ağustos ayındaki gerilemeyle birlikte Japonya'da hanehalkı harcamaları üst üste dokuzuncu ayda da düşüş kaydetti. Bu tablo, ücretlerdeki artışa karşın tüketimin bir türlü toparlanamadığını ve iç talebin zayıf seyrini koruduğunu gösteriyor.
Reel ücretler artmasına rağmen neden tüketim toparlanamıyor?
S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Harumi Taguchi'ye göre iki temel etken öne çıkıyor: Tüketiciler, özellikle gıda fiyatlarındaki artışı günlük alışverişlerinde hissetmeye devam ediyor. Bunun yanı sıra giderek büyüyen emekli nüfusu ücret artışlarından doğrudan yararlanamadığından tüketimdeki toparlanma sınırlı kalıyor.
Bu veriler Japonya Merkez Bankası'nın faiz kararını nasıl etkiliyor?
Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda enflasyona yönelik yukarı yönlü risklere dikkat çekmeyi sürdürürken, son harcama verileri enflasyon ile iç talebin aynı hızda yükselmediğini ortaya koydu. Ekonomistler, faizlerin çok hızlı artırılmasının ekonomik faaliyet üzerinde baskı yaratacağı uyarısında bulunuyor.
Japonya'da planlanan gıda vergisi indirimi ne zaman ve nasıl uygulanacak?
Başbakan Sanae Takaichi hükümetinin planına göre gıda üzerindeki tüketim vergisi nisandan itibaren yüzde 8'den yüzde 1'e indirilecek. İki yıllık uygulama süresinin ardından verginin eski oranına döndürülmesi öngörülüyor. Başekonomist Taguchi ise bu indirimin tüketimi önemli ölçüde artırmasını beklemediğini, düzenlemenin daha çok tüketimdeki düşüşü yavaşlatacağını vurguladı.
