Japonya'nın uzay sektörüne milyarlarca dolar yatırdığı ve savunma ihracatı kısıtlamalarını gevşettiği bir dönemde, Sapporo merkezli hibrit itici sistemi geliştirme girişimi Letara, büyüme planlarını hayata geçirmek için önemli bir finansman turu kapattı. Şirket, 2,6 milyar yen, yani yaklaşık 16 milyon dolarlık bu yatırımla küçük uyduların iticilerinin çok ötesine geçerek uzay, savunma ve güvenlik pazarları için büyük roket sistemleri geliştirmeyi planlıyor. Şirketin eş CEO'su Shota Hirai, bu genişleme stratejisini TechCrunch'a anlattı.
Yatırım turu ve stratejik ortaklar
Finansman turuna Headline Asia, JIC Venture Growth Investment ve Incubate Fund ortak liderlik etti. Stratejik yatırımcılar arasında enerji şirketi NES (Networked Energy Services) Corporation, Toyota Grubu'nun kauçuk ve plastik otomotiv bileşenleri tedarikçisi Toyoda Gosei ve Japonya Havacılık Araştırma Ajansı JAXA tarafından desteklenen Frontier Innovations yatırım fonu yer aldı. Bu yatırım, girişimin yıllarca süren akademik araştırma ve demonstrasyon çalışmalarını ticari bir işe dönüştürme çabasının bir parçası olarak gerçekleşti.
Eş CEO Hirai, yatırımın ne anlama geldiğini şu sözlerle özetledi: "Bu turla birlikte, yalnızca iticimizi uzayda test etmenin ötesine geçeceğiz. Hem uzay hem de savunma ve güvenlik alanında çok daha geniş bir kullanım senaryosu yelpazesini araştırmayı, her birine uygun hibrit roket sistemleri geliştirmeyi ve önermeyi planlıyoruz."
Teknolojinin özü: Hibrit roket tasarımı
Letara'nın teknolojisinin merkezinde, katı yakıtı yanma için gereken sıvı oksidantan ayrı tutan bir hibrit roket tasarımı bulunuyor. Katı yakıt olarak plastik ve kauçuk gibi ucuz ve yaygın olarak temin edilebilen malzemeler kullanılıyor. Şirket, bu malzemeleri karıştıran, şekillendiren ve sıkıştıran, güvenilir tutuşma ve tutarlı yanma sağlayan özel bir üretim süreci geliştirdi.
Sonuç olarak ortaya çıkan sistem, geleneksel hibrit roketlerin sıklıkla kullandığı pahalı parafin mumuna kıyasla daha az israfla daha fazla itici güç üretebiliyor. Hirai'ye göre şirketin hedefi, hibrit itici kullanımını bugüne kadar kısıtlayan üç temel sorunu çözmek: yeterli itme gücü üretmek, performansı korumak ve yanmayı kontrol altında tutmak.
Akademik kökenler ve büyüyen hedefler
Letara'nın kuruluş hikayesi, eş CEO'lar Landon Thomas Kamps ve Shota Hirai'nin Hokkaido Üniversitesi'nde roket itici sistemleri üzerine araştırma yaptığı yıllara dayanıyor. İkili, hibrit roketlerin görece güvenli ve basit yapısının teknolojiyi geleneksel uzay programlarının ötesinde, özellikle özel şirketlerin sektöre girişiyle birlikte, kullanışlı kılabileceğine inandı. Şirket, 2020 yılında Hokkaido Üniversitesi'nden bağımsızlaşarak kurulduğunda odak noktası uydu iticileriydi. O günden bu yana küresel itici piyasası kalabalıklaştı; fırlatma ve savunma kapasitesine olan talep arttı. Letara şimdi savunma sözleşmeleri ve fırlatma hizmetleri alanında fırsatların peşinde; yalnızca diğer Japon girişimlerle değil, dünya genelindeki şirketlerle de rekabet etmeye hazırlanıyor.
Hedef pazarlar ve önümüzdeki adımlar
Letara, uydu üreticileri ve operatörleri, fırlatma şirketleri ve hükümetleri hedef alıyor. Şirkete göre uzay içi itici sistemlerde en büyük pazar ticari uydular olurken Japonya başta olmak üzere hükümetlerin roket sistemlerine olan talebi de giderek artıyor. Hirai bu konudaki görüşünü şöyle dile getirdi: "Büyük uzay araçlarının da yüksek itme gücüne ihtiyacı var; özellikle alçak Dünya yörüngesinden (LEO) yüksek Dünya yörüngesine (GEO) geçerken ve yüksek radyasyonlu Van Allen kuşağını hızla geçmek gerektiğinde. Üstelik fırlatma araçlarına olan talep de inanılmaz biçimde büyüyor."
Şirket, roket ve uydu şirketlerinden ve Japon hükümetinden sipariş aldığını açıkladı; ancak bu sözleşmelerin değerini kamuoyuyla paylaşmadı. Bir sonraki önemli kilometre taşı, yurt dışındaki bir ortakla gerçekleştirilecek yörüngede ateşleme testidir; Letara bu testi ticarileşme yolunda kritik bir adım olarak görüyor. Bunun yanı sıra şirketin, ölçekli üretime destek verebilecek kalite kontrolleri ve güvenilir bir yakıt ile tank tedarik zinciriyle desteklenen tekrarlanabilir bir üretim süreci kurması da gerekiyor. Geri dönüştürülmüş plastiğin yakıt olarak kullanılıp kullanılamayacağı sorusuna Letara, hibrit teknolojisiyle bunun "kesinlikle bir olasılık" olduğunu, ancak daha fazla test ve geliştirme gerektireceğini belirtti.
Küresel rekabet ortamı
Letara'nın bu alandaki yolculuğu yalnız değil. Hibrit roket teknolojisi geliştiren şirketler arasında Japonya'dan Interstellar Technologies, Çin'den Galactic Energy, Güney Kore'den InnoSpace ve Singapur'dan Equatorial Space sayılabilir. Alman girişim HyImpulse ve Avustralyalı Gilmour Space da hibrit roket teknolojisi üzerinde çalışırken çeşitli ABD şirketleri de rekabetçi itici ve fırlatma sistemleri geliştiriyor. Küresel hibrit roket itici piyasasının 2024'teki 848 milyon dolardan 2032'ye kadar yüzde 15'lik bileşik yıllık büyüme oranıyla 2,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor; bu tablo teknolojiye olan talebin artmaya devam ettiğine işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Letara hangi şehirde kurulu ve ne zaman kuruldu?
Letara, Japonya'nın Sapporo şehrinde kurulu olup 2020 yılında Hokkaido Üniversitesi'nden bağımsızlaşarak kuruldu.
Letara'nın aldığı yatırım turuna hangi şirketler liderlik etti?
Yatırım turuna Headline Asia, JIC Venture Growth Investment ve Incubate Fund ortak liderlik etti. Stratejik yatırımcılar arasında NES Corporation, Toyoda Gosei ve JAXA destekli Frontier Innovations yer aldı.
Letara'nın hibrit roket teknolojisi geleneksel roketlerden nasıl ayrılıyor?
Letara'nın tasarımı, katı yakıtı sıvı oksidantan ayrı tutuyor ve pahalı parafin mumu yerine plastik ile kauçuk gibi ucuz malzemeler kullanıyor. Şirketin özel üretim süreci, güvenilir tutuşma ve tutarlı yanma sağlayarak geleneksel hibrit roketlere kıyasla daha az israfla daha fazla itme gücü elde etmeyi amaçlıyor.
Letara'nın bir sonraki büyük kilometre taşı nedir?
Şirketin önümüzdeki kritik adımı, yurt dışındaki bir ortakla gerçekleştirilecek yörüngede ateşleme testidir. Letara bu testi ticarileşme sürecinde kilit bir aşama olarak değerlendiriyor.
Letara hangi pazarları hedefliyor ve şimdiye kadar sipariş aldı mı?
Letara, uydu üreticileri ve operatörleri, fırlatma şirketleri ve hükümetleri hedef alıyor. Şirket, roket ve uydu şirketlerinden ve Japon hükümetinden sipariş aldığını açıkladı; ancak sözleşmelerin değerini kamuoyuyla paylaşmadı.
