Reklam engelleyiciler uzun süredir tarayıcı deneyimini temizlemenin en bilinen yolu olarak kullanılıyor. Ancak bu araçların büyük çoğunluğu yalnızca web tarayıcılarında çalışıyor; uygulamalar içindeki reklamlar ve izleme mekanizmaları büyük ölçüde dokunulmadan kalıyor. iOS 26 ve macOS 26 ile birlikte Apple'ın sunduğu yeni bir özellik sayesinde, popüler Safari reklam engelleyicisi Wipr'ın geliştiricisi Kaylee Serena Calderolla, iPhone, iPad ve Mac uygulamalarının tamamında çalışan ilk cihaz genelinde reklam engelleyiciyi hayata geçirdi: Filtr.
Filtr Nedir ve Nasıl Çalışır?
Filtr, Wipr uygulamasına eklenmiş ücretli bir özellik olarak sunuluyor. Wipr, Safari'de reklamların hiç yüklenmemesini sağlayan ve reklamcıların web'de sizi takip etmek için kullandığı izleme kodlarını da engelleyen bir tarayıcı eklentisi olarak biliniyordu. Filtr ise bu işlevi tarayıcının çok ötesine taşıyor.
Filtr'ın temelinde, Apple'ın iOS 26 ve macOS 26 ile birlikte geliştiricilere sunduğu URL filtreleri özelliği yatıyor. Bu özellik, belirli web sitelerine veya alan adlarına erişimi yalnızca tarayıcı düzeyinde değil, ağ düzeyinde engellemeye olanak tanıyor. Böylece bir uygulamanın arka planda bağlandığı reklam sunucuları da kapsama giriyor.
Reklam Engelleme Listesi ve Gizlilik Mimarisi
Filtr'ın çalışma mantığı, Calderolla'nın yönettiği bir reklam engelleme listesine dayanıyor. Uygulama, kullanıcının cihazında depolanan ve Wipr uygulamasının otomatik güncellemeleriyle sürekli güncellenen bir "ön filtre" listesine başvuruyor. Bu liste önce ziyaret edilmek istenen sitenin engelleme listesinde olup olmadığını kontrol ediyor; çoğu durumda site normal şekilde yükleniyor.
Ancak ön filtre bir sitenin engelleme listesinde olabileceğini tespit ederse, bu kez Calderolla'nın sunucularındaki listeyle hızlı bir doğrulama yapılıyor. Calderolla'ya göre bu sorgular, Apple'ın sunucuları üzerinden bir proxy aracılığıyla iletiliyor; bu sayede uygulama geliştiricileri engelleme listesini kimin sorguladığını bilemiyor. Gizlilik odaklı bir ürün için bu mimari, kullanıcı verilerinin korunması açısından önemli bir güvence sunuyor.
Calderolla'nın gizlilik politikasında uygulamalarının kişisel veri toplamadığı belirtiliyor. Apple'ın URL filtreleri özelliği de herhangi bir kişisel bilgiye erişim gerektirmiyor.
Kurulum ve Kullanım Deneyimi
Filtr, Wipr uygulaması üzerinden uygulama içi satın alma yoluyla edinilebiliyor. Yıllık abonelik 5 dolar, tek seferlik ömür boyu lisans ise 25 dolar olarak fiyatlandırılmış. Wipr uygulamasının kendisi ise Apple App Store'da 5 dolara satılıyor ve tüm Apple cihazlarında çalışıyor.
Filtr bir kez kurulduktan sonra arka planda sessizce çalışıyor; kullanıcının tekrar müdahale etmesine gerek kalmıyor. Engellenen reklam alanları uygulamalarda gri renkli boş kutucuklar olarak görünüyor.
Sınırlılıklar: Her Reklamı Engelleyemiyor
Filtr'ın bazı sınırlılıkları bulunuyor. Özellikle Facebook, Google ve Reddit gibi reklamları kendi alan adları üzerinden sunan uygulamalarda engelleme her zaman mümkün olmuyor; çünkü bu alan adlarının tamamını engellemek uygulamaların çalışmasını bütünüyle bozabilir. Calderolla, bununla birlikte Filtr'ın tüm alan adını değil belirli web adreslerini filtrelediğinden bu tür reklamları zaman zaman engelleyebildiğini belirtiyor.
Lifehacker'ın Filtr üzerine yaptığı test ve incelemede de bu uygulamaların mobil web sitelerinin kullanılması durumunda Wipr'ın reklamları engellemeye devam ettiği saptandı.
Geliştirme Süreci: Apple'ın Belgelerindeki Boşluklar
Calderolla, Filtr'ın URL filtreleri özelliğini kullanan ilk uygulama olduğunu söylüyor. Bunun kısmen bu özelliği çalıştırmanın bir "kabus" olmasından kaynaklandığını da ekliyor. Apple'ın söz konusu özelliğe ilişkin belgelerinin yetersiz kaldığını, bu nedenle nasıl uygulanacağını anlamak için büyük bölümü kendisinin çözmesi gerektiğini bir blog yazısında aktardı.
Sıkça Sorulan Sorular
Filtr hangi cihazlarda çalışıyor?
Filtr, iPhone, iPad ve Mac cihazlarında çalışıyor. iOS 26 ve macOS 26 ile birlikte gelen URL filtreleri özelliğini kullandığından bu işletim sistemlerini gerektiriyor.
Filtr kişisel verilerimi topluyor mu?
Calderolla'nın gizlilik politikasına göre uygulamaları kişisel veri toplamıyor. Ayrıca Apple'ın URL filtreleri özelliği de herhangi bir kişisel bilgiye erişim gerektirmiyor. Engelleme listesi sorguları Apple'ın sunucuları üzerinden proxy aracılığıyla iletildiğinden geliştiriciler kimin sorgulama yaptığını bilemiyor.
Filtr'ın fiyatı nedir?
Filtr, Wipr uygulaması üzerinden uygulama içi satın alma olarak sunuluyor. Yıllık abonelik 5 dolar, tek seferlik ömür boyu lisans ise 25 dolardır. Wipr uygulaması ayrıca Apple App Store'da 5 dolara satılıyor.
Filtr Facebook ve Google gibi uygulamalardaki reklamları da engelliyor mu?
Filtr, Facebook, Google ve Reddit gibi reklamları kendi alan adları üzerinden sunan uygulamalardaki reklamları her zaman engelleyemiyor. Bu alan adlarının tamamını engellemek uygulamaların çalışmasını bozabileceğinden tam engelleme mümkün olmuyor. Ancak Filtr belirli web adreslerini filtrelediğinden bu tür reklamları zaman zaman engelleyebiliyor.
Filtr, URL filtreleri özelliğini kullanan ilk uygulama mı?
Calderolla'ya göre Filtr, Apple'ın iOS 26 ve macOS 26 ile sunduğu URL filtreleri özelliğini kullanan ilk uygulama. Calderolla bu özelliği çalıştırmanın oldukça zorlu olduğunu ve Apple'ın belgelerinin yetersiz kaldığını belirtiyor.
