Brent ham petrolünün varil fiyatı perşembe günü erken işlemlerde yüzde 5'ten fazla artarak 105 doların üzerine çıktı. ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) de yaklaşık yüzde 5'lik yükselişle 93 dolara yaklaştı. Piyasalardaki bu sert hareketi tetikleyen temel etken ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik olası bir askeri operasyonun zamanlaması üzerinde gizli bir değerlendirme yürüttüğüne dair haberler oldu.
The Atlantic ve Axios Haberleri Piyasaları Sarstı
ABD güçlerinin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatabileceği ihtimali ilk olarak The Atlantic tarafından gündeme getirildi. Ardından Amerika merkezli haber portalı Axios, konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde Trump'ın söz konusu operasyonun zamanlaması üzerinde gizli bir değerlendirme sürdürdüğünü aktardı. Trump'ın geçen pazar günü yaptığı açıklamada "Şimdi İran konusunda karar verme noktasındayım. Tek soru şu: Biz bu süreci kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı halledeceğiz?" ifadelerini kullandığı hatırlatıldı. Bu gelişmeler küresel enerji piyasalarında ani ve sert bir fiyat hareketine zemin hazırladı.
Enerji Fiyatlarında Geniş Çaplı Yükseliş
Petrol fiyatlarındaki sıçrama yalnızca ham petrol ile sınırlı kalmadı. Avrupa işlemlerinde gösterge dizel vadeli kontratları yüzde 4,5 yükselirken, jet yakıtı için gösterge kabul edilen kalorifer yakıtının fiyatı da yüzde 4'ten fazla arttı. Enerji piyasalarındaki bu geniş çaplı yükseliş, bölgede yaşanan gelişmelerin küresel yakıt tedarik zinciri üzerindeki baskısını bir kez daha gözler önüne serdi.
Tahvil Getirileri Yükseldi, Borsalar Geriledi
Petrol fiyatlarındaki sert artış tahvil piyasalarına da yansıdı. Tüketici borçlanma maliyetlerini önemli ölçüde etkileyen 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5,35 seviyesine yükseldi; böylece çarşamba günü kaydedilen düşüş büyük ölçüde geri alınmış oldu. Diğer vadelerdeki Hazine tahvillerinin getirileri de yükseliş kaydetti. ABD borsalarının vadeli kontratlarında ise belirgin bir satış baskısı oluştu. S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,6, Nasdaq 100 vadeli kontratları yüzde 0,8 gerilerken küçük ve orta ölçekli şirketleri izleyen Russell 2000 vadeli kontratları yüzde 1 düştü.
Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Savaş Öncesinin Çok Altında
İran'ın ticari gemilere yönelik daha küçük çaplı saldırıları, küresel petrol arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini savaş öncesi seviyelerin çok altına indirdi. MarineTraffic verilerine göre 28 Eylül-4 Ekim döneminde boğazdan günlük ortalama 23'ten az gemi geçti. Oysa savaş öncesinde ham petrol ve petrol ürünlerini dünya piyasalarına taşıyan yüzlerce gemi her gün bu güzergahı kullanıyordu. Trafiğin bu denli düşmesi, küresel enerji tedarikindeki kırılganlığı somut biçimde ortaya koyuyor.
Tanker Taşıma Ücretleri Rekor Seviyelere Ulaştı
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık nedeniyle üreticiler artan talebi karşılamak için alternatif sevkiyat güzergahlarına yönelmeye başladı. Bu durum taşıma maliyetlerini de sert biçimde yukarı çekti. Bloomberg'in Baltic Exchange verilerine dayandırdığı bilgilere göre ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret 77 milyon dolara ulaştı. Söz konusu rakam, bölgedeki gerginliğin enerji ticaretinin lojistik boyutuna ne denli yansıdığını açıkça gösteriyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Brent petrolünün fiyatı perşembe günü ne kadar yükseldi?
Brent ham petrolünün varil fiyatı perşembe günü erken işlemlerde yüzde 5'ten fazla artarak 105 doların üzerine çıktı.
Trump, İran hakkında ne söyledi?
Trump geçen pazar günü "Şimdi İran konusunda karar verme noktasındayım. Tek soru şu: Biz bu süreci kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı halledeceğiz?" ifadelerini kullandı. Axios'a göre Trump, İran'a yönelik muhtemel saldırıların zamanlaması üzerinde gizli bir değerlendirme yürütüyor.
Hürmüz Boğazı'ndan günlük kaç gemi geçiyor?
MarineTraffic verilerine göre 28 Eylül-4 Ekim döneminde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 23'ten az gemi geçti. Savaş öncesinde ise bu güzergahı her gün yüzlerce gemi kullanıyordu.
ABD borsası vadeli kontratları ne kadar geriledi?
S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,6, Nasdaq 100 vadeli kontratları yüzde 0,8 düşerken Russell 2000 vadeli kontratları yüzde 1 geriledi.
ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret ne kadar oldu?
Bloomberg'in Baltic Exchange verilerine dayandırdığı bilgilere göre ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret 77 milyon dolara ulaştı.
