Güneş'teki artan aktivite, Dünya'nın jeomanyetik alanını bu hafta sonu sınayabilir. Phobos hava durumu merkezinin uzmanlarından Mikhail Leus, uluslararası tahmin merkezlerinin verilerine dayanarak Güneş'ten kopan iki plazma bulutunun 9 Ekim Cuma günü sabahın erken saatlerinde Dünya'ya ulaşmasının beklendiğini duyurdu. Hesaplamalara göre manyetik fırtına görülme ihtimali yaklaşık yüzde 80 düzeyinde bulunuyor.
Haftanın başında Güneş'te M sınıfı patlamalar yaşandı
Leus'un aktardığı bilgilere göre bu hafta, Güneş aktivitesindeki belirgin bir artışla başladı. Güneş'te M sınıfında birkaç patlama kaydedildi; bunlardan ikisi salı gününün ilk yarısında gerçekleşti. Söz konusu patlamalar sırasında uzaya büyük miktarda Güneş maddesi savruldu.
Leus, yaşanan olayların Dünya yönünde ilerleyen iki görece büyük plazma bulutu oluşturduğunu belirtti. Bu tür patlamaların ardından ortaya çıkabilen koronal kütle atımları, yani CME'ler, Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girdiğinde jeomanyetik fırtınalara zemin hazırlayabiliyor.
Cuma sabahı kritik: Yüzde 80 ihtimal
Uluslararası tahmin merkezlerinin mevcut hesaplamalarına göre plazma bulutlarının Dünya'ya ulaşmasıyla birlikte G1 ve G2 seviyelerinde jeomanyetik fırtınalar meydana gelebilir. Mikhail Leus, cuma günü manyetik fırtına görülme ihtimalinin yaklaşık yüzde 80 olduğunu açıkladı. Mevcut projeksiyona göre kritik zaman dilimi 9 Ekim Cuma sabahı olarak öne çıkıyor.
Beklenen fırtınanın G1 seviyesi "zayıf", G2 seviyesi ise "orta şiddette" jeomanyetik fırtına kategorisine karşılık geliyor. Fırtınanın kesin şiddetinin ise Güneş'ten gelen plazmanın Dünya'ya ulaştığı andaki hızına, yoğunluğuna ve taşıdığı manyetik alanın yönüne bağlı olacağı ifade edildi.
Jeomanyetik bozulmanın iki gün sürmesi bekleniyor
Tahminlere göre Dünya'nın manyetik alanındaki bozulma yalnızca cuma günüyle sınırlı kalmayacak. Jeomanyetik hareketliliğin yaklaşık iki gün boyunca sürmesi, ardından kademeli olarak azalması öngörülüyor. Leus, Dünya'nın jeomanyetik alanının 11 Ekim Pazar günü yeniden sakin koşullara dönmesinin beklendiğini ifade etti.
Plazma bulutlarının öngörüldüğü şekilde Dünya'nın manyetik alanına ulaşması halinde G1-G2 seviyesindeki manyetik fırtına cumartesi boyunca da devam edebilecek. Tahminlerde değişiklik yaşanması durumunda fırtınanın başlangıç zamanı ve şiddetinin de farklılık gösterebileceği belirtildi.
G1 ve G2 seviyeleri ne anlama geliyor?
Jeomanyetik fırtınalar, Dünya'nın manyetik alanındaki bozulmanın şiddetine göre G1'den G5'e uzanan bir ölçekle sınıflandırılıyor. Bu ölçekte G1 en düşük, G5 ise en yüksek seviyeyi temsil ediyor. G1 zayıf, G2 ise orta şiddette jeomanyetik fırtına anlamına geliyor.
Bu seviyelerdeki fırtınalar genellikle büyük çaplı bir tehlike oluşturmuyor. Bununla birlikte bazı uydu sistemlerinde, yüksek frekanslı radyo haberleşmesinde, navigasyon sistemlerinde ve elektrik şebekelerinde sınırlı etkiler görülebiliyor. Jeomanyetik aktivitenin artması aynı zamanda kutup ışıklarının normalden daha düşük enlemlerde gözlemlenme ihtimalini de yükseltebiliyor.
Tahminler önümüzdeki saatlerde netleşecek
Plazma bulutlarının Dünya'ya yaklaşmasıyla birlikte tahminlerin önümüzdeki saatlerde daha da netleşmesi bekleniyor. Uzmanlar, mevcut verilerin olası fırtınanın başlangıç zamanı ve şiddeti konusunda daha kesin bir tablo ortaya koyacağını belirtiyor. Tüm gözler, Güneş'ten yola çıkan bu iki plazma bulutunun Dünya'nın manyetik alanına ne zaman ve nasıl ulaşacağına çevrilmiş durumda.
Sıkça Sorulan Sorular
Plazma bulutları Dünya'ya ne zaman ulaşacak?
Uluslararası tahmin merkezlerinin verilerine göre Güneş'ten kopan plazma bulutlarının 9 Ekim Cuma günü sabahın erken saatlerinde Dünya'ya ulaşması bekleniyor.
Manyetik fırtına ihtimali ne kadar?
Phobos hava durumu merkezinden Mikhail Leus, cuma günü manyetik fırtına görülme ihtimalinin yaklaşık yüzde 80 olduğunu açıkladı.
Beklenen manyetik fırtına ne kadar şiddetli olacak?
Uluslararası tahmin merkezlerine göre G1 (zayıf) ve G2 (orta şiddette) seviyelerinde jeomanyetik fırtınalar meydana gelebilir. Kesin şiddet, plazmanın Dünya'ya ulaşmasındaki hız, yoğunluk ve manyetik alanın yönüne bağlı olacak.
Manyetik fırtına ne kadar sürecek?
Leus'a göre jeomanyetik bozulmanın yaklaşık iki gün boyunca etkili olması ve ardından kademeli olarak azalması bekleniyor. Dünya'nın jeomanyetik alanının 11 Ekim Pazar günü yeniden sakin koşullara dönmesi öngörülüyor.
G1-G2 seviyesindeki manyetik fırtınalar tehlikeli midir?
Bu seviyelerdeki fırtınalar genellikle büyük çaplı bir tehlike oluşturmuyor; ancak bazı uydu sistemlerinde, yüksek frekanslı radyo haberleşmesinde, navigasyon sistemlerinde ve elektrik şebekelerinde sınırlı etkiler görülebiliyor. Ayrıca kutup ışıklarının normalden daha düşük enlemlerde gözlemlenme ihtimali artabiliyor.
