Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul'da Çırağan Sarayı'nda düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi'nde 70'i aşkın ülkeden katılımcılara hitap etti. Erdoğan, konuşmasında küresel sistemin yapısal sorunlarını, Gazze'deki insani tabloyu ve Türkiye'nin bu süreçteki tutumunu kapsamlı biçimde ele aldı.
Uluslararası Sistem Ağır Yara Almış Durumda
Erdoğan, 81 yıl önce San Francisco'da imzalanan BM Şartı'nın birinci maddesinin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını amaçladığını hatırlatarak bugünkü tablonun bu ilkelerden ne denli uzaklaştığını vurguladı. "Hem temsil, hem işlev, hem de meşruiyet açısından ağır yara almış, güven ve itibar erozyonuna uğramış bir uluslararası sistemle karşı karşıyayız" diyen Erdoğan, 190'dan fazla ülkenin iradesinin yalnızca 5 veto üyesinin kararlarına bağlı olduğu mevcut yapının adil olmadığını söyledi.
Uluslararası hukukun neredeyse askıya alındığını, uluslararası anlaşmaların hükmünü yitirdiğini ve mahkeme kararlarının uygulanamaz hale geldiğini belirten Erdoğan, "İlkeler, normlar, sistemin merkezinde yer alan kurallar, bunların tamamı ayaklar altına alınmış durumda" ifadelerini kullandı.
Eşitsizlik Derinleşiyor: 60 Bin Kişi, 4 Milyar İnsandan Fazla Servete Sahip
Erdoğan, eğitim ve teknolojiye erişimden iklim kriziyle mücadeleye, gıda güvenliğinden gelir adaletsizliğine kadar pek çok alanda ülkeler arasındaki uçurumun giderek büyüdüğüne dikkat çekti. Dünya genelinde sayısı 60 bini ancak bulan bir elitin, 4 milyar insandan üç kat daha fazla servete sahip olduğunu aktaran Erdoğan, bu tabloyu sorgulayıcı bir üslupla dinleyicilere yöneltti.
Çevreyi kirleterek zenginleşen gelişmiş ülkelerin, iklim değişikliğinde hemen hiçbir etkisi olmayan ülkeleri yalnız bırakmasını da eleştiren Erdoğan, krizlerin çatışmaları, çatışmaların savaşları, savaşların ise istikrarsızlığı beraberinde getirdiği bir döngüye dikkat çekti. Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın aylardır çözülemediğini, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın 4,5 yılı geride bıraktığını ve her ay binlerce can kaybıyla sürdüğünü de sözlerine ekledi.
74 Bin Gazzeli Hayatını Kaybetti
Konuşmanın en ağır bölümünü Gazze oluşturdu. Erdoğan, Lübnan, Yemen, Somali ve Sudan'daki çatışmalara değindikten sonra Gazze'ye geçerek "Hepsinden önemlisi Gazze'de tam 3 yıldır tüm dünyanın gözleri önünde insanlar vahşice öldürülüyor" dedi. Çoğunluğu çocuk ve kadınlardan oluşan 74 binden fazla Gazzelinin katledildiğini aktaran Erdoğan, savaşta dahi dokunulmaması gereken okul, üniversite, hastane ve ibadethanelerin yerle bir edildiğini, binlerce çocuğun uzuv kaybettiğini söyledi.
Gazze'yi "kendini uluslararası hukukun üstünde gören kibirli, radikal ve öldürmeye doymayan bir soykırım şebekesi tarafından dünyanın en büyük toplama kampına dönüştürüldü" sözleriyle nitelendiren Erdoğan, uluslararası toplumun bu tablo karşısında gerekli tepkiyi vermediğini ve yaptırım mekanizmalarının işletilmediğini üzüntüyle ifade etti.
Ateşkes Binlerce Kez İhlal Edildi
Türkiye'nin katkılarıyla geçen yıl tesis edilen ateşkese değinen Erdoğan, Filistinlilerin bu ateşkese riayet ettiğini ancak İsrail hükümetinin onu binlerce kez ihlal ettiğini belirtti. Ateşkesin yürürlüğe girdiği 11 Ekim 2025'ten bu yana 1.500 Filistinlinin bu saldırılarda hayatını kaybettiğini, 5 binden fazla kişinin yaralandığını aktardı.
Batı Şeria'da yasadışı yerleşim faaliyetlerinin fanatik grupların devlet destekli organize şiddet eylemleriyle sürdüğünü, Kudüs'teki kutsal mekânların baskına uğradığını ve bu mekânların tarihi ile hukuki statüsünün değiştirilmek istendiğini de vurgulayan Erdoğan, İsrail'in bölgenin huzur ve güvenliğini doğrudan tehdit unsuru olarak değerlendirdiğini söyledi.
Türkiye'nin Tutumu: Müdahillik, Ticaret Yasağı ve Kırmızı Bülten
Erdoğan, Türkiye'nin bu süreçteki somut adımlarını da sıraladı. Uluslararası Adalet Divanı'nda açılan davaya müdahillik başvurusu yapıldığını, İsrail ile ticari işlemlerin tamamen durdurulduğunu ve Küresel Sumud Filosu'na yönelik silahlı saldırının faillerine kırmızı bülten çıkarıldığını belirtti. "Türkiye gerekirse sıkıntı çeker ama kendisine umut bağlayan, haksızlığa uğrayan insanlara da sırtını dönmez" diyen Erdoğan, bu durumu tüm dünya için bir insanlık ve samimiyet testi olarak tanımladı.
Konuşmasını Gazze'de işlenen soykırımın failleri hesap vermedikçe uluslararası sistemin adaletli sayılamayacağı vurgusuyla tamamlayan Erdoğan, Türk milletinin bir evladı ve Cumhurbaşkanı olarak mazlum ve mağdurların sesi olmaya devam edeceğini söyledi. Zirve sonunda Erdoğan, 70'i aşkın ülkeden gelen katılımcılarla birlikte fotoğraf çektirdi.
Sıkça Sorulan Sorular
Erdoğan'ın konuşması hangi etkinlikte gerçekleşti?
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul'da Çırağan Sarayı'nda düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi'nde konuştu. Zirveye 70'i aşkın ülkeden katılımcı iştirak etti.
Erdoğan'a göre Gazze'de kaç kişi hayatını kaybetti?
Erdoğan, çoğunluğu çocuk ve kadınlardan oluşan 74 binden fazla Gazzelinin 3 yıldır süren çatışmada katledildiğini açıkladı.
Ateşkes ne zaman yürürlüğe girdi ve sonrasında ne yaşandı?
Erdoğan'a göre ateşkes 11 Ekim 2025'te yürürlüğe girdi. O tarihten bu yana 1.500 Filistinli saldırılarda hayatını kaybetti, 5 binden fazla kişi yaralandı ve ateşkes İsrail hükümeti tarafından binlerce kez ihlal edildi.
Türkiye, Gazze meselesinde hangi somut adımları attı?
Erdoğan'ın aktardığına göre Türkiye; Uluslararası Adalet Divanı'nda açılan davaya müdahillik başvurusu yaptı, İsrail ile ticari işlemlerini tamamen durdurdu ve Küresel Sumud Filosu'na yönelik silahlı saldırının faillerine kırmızı bülten çıkardı.
Erdoğan BM'nin mevcut yapısına ilişkin ne söyledi?
Erdoğan, 190'dan fazla ülkenin iradesinin yalnızca veto imtiyazına sahip 5 üyenin kararlarına bağlı olduğu mevcut yapının adil ve sağlıklı olmadığını belirterek uluslararası hukukun askıya alındığını, mahkeme kararlarının uygulanamaz hale geldiğini ifade etti.
