Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, kronik hastalığı nedeniyle raporlu ilaç kullanan hastaların ilaçlarına erişimini kolaylaştıracak yeni bir sistem üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Memişoğlu, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan bu konuda talepte bulunduklarını ve söz konusu bakanlığın hazırlık sürecini başlattığını bildirdi. Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte, geçerli bir ilaç raporu bulunan hastaların rapor süresi dolmadan her ay doktora gitmek zorunda kalmadan eczaneden doğrudan ilaç alabilmesi hedefleniyor.
Raporlu ilaçta yeni dönem: Eczaneden doğrudan alım
Memişoğlu, mevcut uygulamada raporlu ilaç kullanan hastaların periyodik olarak doktora başvurarak reçete yazdırmak zorunda kaldığını hatırlatarak yeni sistemin bu yükü ortadan kaldıracağını vurguladı. Bakan konuyu şöyle anlattı: "Bir rapor yazıldı diyelim. 6 ay ilaç raporunuz var. Bir kere ilaç yazıldığı zaman doktor tarafından o ilaçla ilgili değişiklik olana kadar siz eczaneden direkt alabilir hale geliyorsunuz. Yani bir daha doktora gidip de ikinci bir ilaç reçete ettirmenize gerek yok."
Sistemin, ilaç raporunun geçerli olduğu süre boyunca ilacın aylık dozda eczaneden alınabilmesine imkân tanıyacak bir yazılım altyapısıyla yürütülmesi planlanıyor. Memişoğlu, birden fazla rapora bağlı ilaç kullanan ve bu ilaçları farklı zamanlarda reçete ettirmek zorunda kalan hastalara da bu düzenlemeyle önemli bir kolaylık sağlanacağını ifade etti. Bakan, "Çok yakın zamanda inşallah onu da insanlarımızın hizmetine sunacağız" dedi.
Aile hekimleri artık 1859 ilaç daha yazabiliyor
Memişoğlu, raporlu ilaç düzenlemesinin yanı sıra aile hekimlerinin reçete yazma ve rapor düzenleme yetkilerinin de genişletildiğini açıkladı. "Bugün mevcutlara ilave olarak 1859 ilacı daha yazabilir hale getirdik. İlaç ve malzeme raporlarının da aile hekimi uzmanlarınca düzenlenebilmesini sağladık" diyen Bakan, bir hastanın önce uzman hekime muayene olması ve ilacının uzman hekim tarafından raporlanması durumunda, sonraki dönemlerde tedavide herhangi bir değişiklik olmadığı sürece aynı ilacın aile hekimi tarafından reçete edilebildiğini belirtti. Böylece hastaların her ilaç ihtiyacında yeniden uzman hekime başvurma zorunluluğunun ortadan kalktığını söyledi.
80 yaş üstüne evde rapor düzenleniyor
Yaşlıların hastaneye gitmeden sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi amacıyla hayata geçirilen uygulamalar arasında 80 yaş üstündeki kişilerin ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporlarının artık evlerinde düzenlenebilmesi de yer alıyor. Memişoğlu, bu adımın özellikle hastaneye gitmenin enfeksiyon ve düşme gibi ek riskler doğurduğu ileri yaştaki bireyler için büyük önem taşıdığını vurguladı.
Evde sağlık hizmetleri yeniden yapılandırıldı
Bakan Memişoğlu, evde sağlık hizmetlerinin teknoloji, mevzuat ve yapısal açıdan baştan ele alındığını belirterek Türkiye'de 2005 yılından bu yana sürdürülen evde sağlık hizmetinin yeni bir yapılanmaya kavuştuğunu söyledi. Bu çerçevede evde sağlık hizmetleri, uzaktan sağlık hizmetleri, palyatif hizmetler ve aile hekimliği birbiriyle koordineli çalışacak biçimde yeniden düzenlendi. Dört yapının koordinasyonunu üstlenecek evde sağlık koordinasyon merkezleri de oluşturuldu.
Memişoğlu, sistemin sağlık ekiplerinin hastanın durumundan birbirini haberdar etmesini sağlayan bir yazılım altyapısıyla yürütüldüğünü ve şu an iki şehirde pilot olarak çalıştırıldığını belirterek yakın zamanda Türkiye genelinde yaygınlaştırılacağını açıkladı. "Hastayı uzaktan takip ve kontrol eden, gerektiği zaman bir personel göndererek sağlık hizmetini evde sunar hale geldik. İnsanları tıbbi destek cihazıyla bile evine gönderip destek tedavisiyle onları o cihaza bağlı şekilde evinde kendi ortamında takip edebiliyoruz" dedi.
Palyatif bakım kapasitesi 8 bin 618 yatağa ulaştı
Yoğun bakımda tedavisi tamamlandığı hâlde makineye bağlı olması ya da yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyması nedeniyle hastaneden ayrılamayan hastalar için "palyatif kritik bakım" alanlarının tanımlandığını açıklayan Memişoğlu, Türkiye'de halihazırda 747 palyatif kritik bakım alanı bulunduğunu bildirdi. Kamu sağlık tesislerinde 7 bin 229, üniversite hastanelerinde 522 ve özel sağlık tesislerinde 120 palyatif bakım yatağıyla birlikte toplam palyatif bakım yatak kapasitesinin 8 bin 618'e ulaştığını aktaran Bakan, bu alanlarda hastaların hem makineye bağlı sağlık hizmetinden yararlanabildiğini hem de yakınları tarafından ziyaret edilebildiğini söyledi. Uygun koşullar oluştuğunda hastaların evlerine gönderilerek uzaktan takibinin sürdürüldüğünü de ekledi.
Koruyucu sağlık hizmetlerine çağrı
Memişoğlu açıklamalarının son bölümünde koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine dikkat çekti. Toplumun Sağlık Bakanlığından en çok "hastalığımı tedavi et" şeklinde talepte bulunduğunu belirten Bakan, sağlık hizmetlerinde önceliğin hastalık ortaya çıkmadan önce sağlıklı yaşamın desteklenmesi olması gerektiğini vurguladı. Vatandaşları aile hekimlerine ve Sağlıklı Hayat Merkezlerine başvurmaya davet eden Memişoğlu, bu merkezlerde fizyoterapist ve diyetisyen hizmetlerinin ücretsiz sunulduğunu, aile hekimliklerinde ise kanser taramaları ve çeşitli tetkiklerin yapılabildiğini hatırlattı.
Sıkça Sorulan Sorular
Raporlu ilaç kullanan hastalar yeni sistemle nasıl ilaç alabilecek?
Planlanan sisteme göre geçerli bir ilaç raporu bulunan hastalar, rapor süresi boyunca her ay doktora gitmek zorunda kalmadan aylık dozlarını eczaneden doğrudan alabilecek. Doktor tarafından ilaçta herhangi bir değişiklik yapılmadığı sürece yeniden reçete yazdırma zorunluluğu ortadan kalkacak.
Bu sistem ne zaman hayata geçecek?
Bakan Memişoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan talepte bulunduklarını ve ilgili bakanlığın hazırlık sürecini başlattığını belirtti. Bakan "çok yakın zamanda" hayata geçirileceğini söyledi; ancak kesin bir tarih açıklanmadı.
80 yaş üstündeki kişiler için hangi yeni uygulamalar başlatıldı?
80 yaş üstündeki kişilerin ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporları artık evlerinde düzenlenebiliyor. Böylece bu yaş grubundaki bireyler hastaneye gitmek zorunda kalmadan söz konusu rapor işlemlerini tamamlayabiliyor.
Aile hekimleri hangi ek yetkiler kazandı?
Mevcut yetkilerine ek olarak 1859 ilacı daha reçete edebilir hâle gelen aile hekimleri, aynı zamanda ilaç ve malzeme raporlarını da düzenleyebiliyor. Bir hasta önce uzman hekime muayene olup ilacını raporlattırdıktan sonra, tedavide değişiklik olmadığı sürece aynı ilacını aile hekimine yazdırabiliyor.
Evde sağlık hizmetleri pilot uygulaması hangi aşamada?
Elektronik yazılım altyapısıyla desteklenen yeni evde sağlık sistemi şu an iki şehirde pilot olarak çalıştırılıyor. Bakan Memişoğlu, bu iki şehirdeki uygulamanın başarıyla sürdürüldüğünü belirterek sistemin çok yakında Türkiye genelinde yaygınlaştırılacağını açıkladı.
