Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, tütün ve tütün ürünleriyle mücadele kapsamında hazırlanan yeni yasal düzenlemenin ayrıntılarını TRT Haber'e açıkladı. Buna göre sigara satışlarında kimlik ibrazı zorunlu hale getirilecek, kafe ve restoranlardaki sigara içme alanları yeniden düzenlenecek, okul ve spor alanlarındaki kısıtlamalar genişletilecek. Memişoğlu, söz konusu teklifin birkaç hafta içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmasının planlandığını bildirdi.
Türkiye Sigara Kullanımında Dünyada İkinci Sırada
Memişoğlu, Türkiye'nin geçmiş yıllarda tütünle mücadelede önemli mesafe kat ettiğini, ancak son dönemde sigara kullanımının yeniden yükselişe geçtiğini vurguladı. Nüfusun yüzde 33'ünün tütün ürünleri kullandığını belirten Bakan, Türkiye'nin sigara kullanım oranında dünyada ikinci sıraya yerleştiğini ifade etti. Akciğer kanseri görülme sıklığının da özellikle erkeklerde oldukça yüksek olduğuna dikkat çeken Memişoğlu, özellikle gençler ve kadınlar arasında sigara kullanımının artış gösterdiğini söyledi.
Geçen yıl Türkiye'de 160 milyar adet, yani 8 milyar paket sigara satıldığını aktaran Memişoğlu, sektörün yıllık cirosunun 20 ila 30 milyar dolar arasında olduğunu kaydetti. Bakana göre sigara, sektörün teşvik ettiği zararlı bir alışkanlık niteliği taşımaktadır: "Sigara esasında insanları kullanan bir sektörün teşvik ettiği bir zararlı alışkanlık."
Satışta Kimlik İbrazı Zorunlu Hale Geliyor
Hazırlanan düzenlemede öne çıkan en somut adımlardan biri, sigara satışında kimlik kontrolünün zorunlu kılınması. Memişoğlu, 18 yaşından küçüklere sigara satışının halihazırda yasal olarak yasak olduğunu hatırlatarak bu yasağın daha etkin uygulanabilmesi için yaş doğrulamasının satış noktasında zorunlu hale getirileceğini açıkladı.
Bakan bu konuda şu ifadeleri kullandı: "Bu satışı da TC kimliğini veya kendisini ibraz ederek satılmasını sağlayacak. Bu çok önemli bir şey esasında. Dünyada uygulamaları var. Onun yaşını verifiye edeceğiz ki, o şu anda yasak zaten 18 altına sigara satışı." Söz konusu uygulamanın dünyada farklı ülkelerde hayata geçirilmiş örnekleri bulunduğunu da vurguladı.
Kafe ve Restoranlarda Alan Ayrımı Netleştirilecek
Yeni düzenlemenin bir diğer önemli ayağını kafe ve restoranlardaki sigara içme alanlarının yeniden tanımlanması oluşturuyor. Memişoğlu, mevcut uygulamalardaki belirsizliklerin giderileceğini ve sigara içenlerin ile içmeyenlerin kullandığı alanların daha net biçimde ayrılacağını belirtti.
Bakan, konuyu şöyle özetledi: "Kafeteryada, restoranlardaki şu andaki olan bu flu alanı daha netleştiriyoruz. Hangi alanlarda sigara içilecek, hangi alanlarda sigara içilmeyecek. Çünkü öyle bazen oldu ki mesela, şu anda sigara içmeyenler daha mağdur arka taraflara kaldılar." Okul ve spor alanlarında da yeni kısıtlamaların gündeme alındığını ifade eden Memişoğlu, sigaranın toplum içindeki görünürlüğünü azaltmayı hedeflediklerini ekledi.
Elektronik Sigara ve Diğer Tütün Ürünleri de Kapsama Alınıyor
Memişoğlu, düzenlemenin yalnızca geleneksel sigarayla sınırlı kalmayacağını vurguladı. Elektronik sigara ve farklı tütün ürünlerinin de sağlık açısından ciddi riskler barındırdığını belirten Bakan, bu ürünlerin zararsız olduğu yönündeki yaygın algının doğru olmadığını söyledi. Yeni düzenlemeyle sigaranın görünürlüğünün azaltılmasının yanı sıra cezai yaptırımların da daha açık biçimde belirlenmesinin amaçlandığını aktaran Memişoğlu, esnaf ve tüketicilerin mağdur edilmeyeceği bir sistem üzerinde çalışıldığını kaydetti.
Sigara Bırakmak İsteyenlere Ücretsiz Destek
Memişoğlu, sigara kullanımını yalnızca yasaklar ve cezalar aracılığıyla azaltmayı hedeflemediklerini, toplumda farkındalık oluşturarak vatandaşların sigarayı gönüllü biçimde bırakmalarını da teşvik etmek istediklerini vurguladı. Yeşilay tarafından yapılan araştırmaya göre sigara kullananların yüzde 80'inin bu alışkanlıktan kurtulmak istediğini aktaran Bakan, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara Sağlık Bakanlığı'nın ücretsiz ilaç desteği sunduğunu hatırlattı.
Türkiye genelinde 1.700'ün üzerinde sigara bırakma polikliniğinin hizmet verdiğini belirten Memişoğlu, mobil poliklinikler ve ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aracılığıyla da vatandaşlara destek sağlandığını aktardı. Bunun yanı sıra Türkiye genelinde 363 Sağlıklı Hayat Merkezi'nde diyetisyen, psikolog, fizyoterapist ve çocuk gelişim uzmanı hizmetlerinin yanı sıra kanser taraması gibi koruyucu sağlık hizmetlerinin de sunulduğunu açıkladı. Sağlık Bakanlığı'nın önceliğinin yalnızca hastalıkların tedavisi değil, toplumun sağlıklı kalmasını sağlamak olduğunu vurgulayan Memişoğlu, vatandaşları tütün ürünlerini bırakmaya davet etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigara satışında kimlik zorunluluğu ne zaman başlayacak?
Sağlık Bakanı Memişoğlu, yasal düzenlemenin hazırlık aşamasında olduğunu ve teklifin birkaç hafta içinde TBMM'ye sunulmasının planlandığını açıkladı. Kesin bir yürürlük tarihi kaynakta belirtilmedi.
Kimlik zorunluluğunun amacı nedir?
Düzenleme, halihazırda yasal olarak yasak olan 18 yaş altına sigara satışının daha etkin biçimde uygulanmasını sağlamak amacıyla hazırlanıyor. Satış noktasında yaş doğrulaması zorunlu hale getirilecek.
Türkiye'de sigara kullanımı ne kadar yaygın?
Bakan Memişoğlu'nun paylaştığı verilere göre Türkiye nüfusunun yüzde 33'ü tütün ürünleri kullanmakta olup Türkiye, sigara kullanım oranında dünyada ikinci sıradadır. Geçen yıl ülkede 160 milyar adet, yani 8 milyar paket sigara satıldı.
Sigarayı bırakmak isteyenler devlet desteğinden nasıl yararlanabilir?
Sağlık Bakanlığı, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara ücretsiz ilaç desteği sunmaktadır. Türkiye genelinde 1.700'ün üzerinde sigara bırakma polikliniği, mobil poliklinikler ve ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı bu konuda hizmet vermektedir.
Elektronik sigara da yeni düzenleme kapsamında mı?
Bakan Memişoğlu, elektronik sigara ve farklı tütün ürünlerinin de sağlık açısından ciddi riskler taşıdığını ve bu ürünlerin zararsız olduğu yönündeki algının yanlış olduğunu vurguladı. Hazırlanan düzenlemenin bu ürünleri de kapsayıp kapsamayacağına dair teknik ayrıntılar kaynakta yer almadı.
