Hindistan'ın başkenti Delhi, Cumartesi günü büyük çaplı bir güvenlik operasyonuna sahne oldu. Z kuşağının önderliğindeki Hamamböceği Halk Partisi'nin (CJP) seçim reformları talebiyle düzenlediği gösteri sırasında yüzlerce protestocu gözaltına alındı. Hareketin kurucusu Abhijeet Dipke ve iki lider, Saurav Das ile Ashutosh Ranka, Delhi'ye gelmeden önce Mumbai'den kalkan uçaklarında gözaltına alındı. CJP, üç liderin gizli bir yere götürüldüğünü iddia etti. Delhi Polisi ise gözaltılarla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.
Gösteri Öncesinde On Binlerce Güvenlik Görevlisi Konuşlandırıldı
Protesto öncesinde Delhi genelinde on binlerce güvenlik görevlisi görevlendirildi ve yollar barikatlarla kapatıldı. Polis, başkentin önemli simgelerinden biri olan Jantar Mantar'da gösteri yapılmasına izin vermedi. Şehrin dört bir yanında, halktan polisle işbirliği yapmaları yönünde anonslar duyuldu. Cuma gecesinden itibaren Delhi'nin önemli istasyonlarına giden birçok tren seferi iptal edildi ve onlarca metro istasyonu kapatıldı. Tüm bu önlemlere karşın hareket, gösterinin yapılmasında ısrar etti.
Delhi'ye gelmesi beklenen çok sayıda protestocu, yoğun güvenlik tedbirleri ve yollardaki engeller nedeniyle Jantar Mantar'a yaklaşamadı. Gözaltına alınan protestocularla dolu otobüslerin protesto alanından uzaklaştırıldığı görüldü.
Liderler Uçakta Gözaltına Alındı, Grup Yeni Sesle Devam Etti
CJP'nin kurucusu Dipke, Delhi'ye varmadan önce yaptığı açıklamada "Bizi hapisle tehdit ederek veya hapis korkusuyla korkutarak durdurabileceğinizi düşünüyorsanız yanılıyorsunuz" demişti. Ne var ki Dipke ve diğer iki lider Saurav Das ile Ashutosh Ranka, Mumbai'den kalkan uçaklarında gözaltına alındı. Grup, liderlerin gizli bir yere götürüldüğünü öne sürdü.
Liderlerin gözaltına alınmasının ardından CJP'nin yeni lideri Ajinkya Shinde, protestoculara hitaben bir video yayınladı. Shinde videoda "Eğer Delhi Polisi sizi durdurmaya çalışırsa, sizi durdurdukları yer sizin Jantar Mantar'ınız olacak" dedi. Delhi polisi tarafından gözaltına alınan öğrenci Neha Bora da göstericilere "hatlarını savunma" çağrısında bulundu.
Gözaltına Alınmayı Bekleyen Protestocular: "Avukatımızın Numarasını Ezberliyorduk"
Protestoculardan Sabika Muzaffar, BBC'ye kendisinin ve annesinin gözaltına alınmayı beklediklerini söyledi. "Protesto alanına giderken, her zamanki gibi ilahiler okumak yerine, annemle birlikte avukatımızın numarasını ezberliyorduk" diyen Muzaffar, BBC ile konuştuktan yalnızca birkaç dakika sonra polis tarafından gözaltına alındı.
Seçim Reformu Talebi ve Kumar'ın İstifası İsteniyor
Hindistan'da siyasi parti olarak kayıtlı olmayan CJP, kritik eyalet seçimlerinden birkaç ay önce seçim reformları yapılmasını talep ediyor. Grup aynı zamanda seçmen listelerini manipüle ettiği iddiasıyla Baş Seçim Komiseri (CEC) Gyanesh Kumar'ın istifasını da istiyor. Yetkililer bu iddiaları reddediyor.
Hindistan Seçim Komisyonu, Kumar'ın liderliğinde ülke çapında seçmen listelerini güncellemek için kapsamlı bir çalışma başlattı. Komisyon, bu uygulamanın ölü, mükerrer veya uygun olmayan seçmenleri ayıklamaya yönelik rutin bir işlem olduğunu belirtti. Ancak uygulama birçok eyalette tartışmalara yol açtı; on binlerce kişi haksız yere seçmen listelerinden çıkarıldıklarını savundu. Hareket ve muhalefet partileri, Kumar'ı seçmen listelerini Başbakan Narendra Modi'nin Bharatiya Janata Partisi'ni (BJP) kayırarak hazırlamakla suçluyor. Seçim Komisyonu ve BJP ise bu iddiaları yalanladı.
Hareketi Doğuran Kıvılcım: "Hamamböceği" Benzetmesi
CJP, ilk olarak yaz aylarında eğitim reformları ve Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifasını talep eden haftalarca süren gösteriler sırasında büyük bir protesto hareketi olarak sahneye çıktı. Grup adını, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başyargıcı Surya Kant'ın işsiz gençleri "hamamböceklerine" benzetmesinden aldı. Kant daha sonra sözlerinin yanlış anlaşıldığını söyledi.
Daha önce muhalefetteki Aam Aadmi Partisi (AAP) ile çalışan Dipke, Mayıs ayında X'te "Ya tüm hamamböcekleri bir araya gelirse?" diyen bir paylaşım yaptı. Bu paylaşım viral oldu ve CJP böylece doğdu. İşsizlik, sınav soruları sızıntıları ve hükümetin hesap verebilirliği konusundaki öfkeyi harekete geçiren bu yapı kısa sürede ivme kazandı. Temmuz ayında Dipke, eğitim bakanının istifasının ardından beş hafta süren protestonun kutlamalarla sona ermesini sahneden izlemişti.
Sıkça Sorulan Sorular
Hamamböceği Halk Partisi (CJP) nedir ve nasıl kuruldu?
CJP, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başyargıcı Surya Kant'ın işsiz gençleri "hamamböceklerine" benzetmesinin ardından Abhijeet Dipke tarafından Mayıs ayında kuruldu. Dipke'nin X'te yaptığı "Ya tüm hamamböcekleri bir araya gelirse?" paylaşımı viral olunca hareket hızla büyüdü. Grup, Hindistan'da siyasi parti olarak kayıtlı değil.
Delhi protestosunda kaç kişi gözaltına alındı?
Kaynak habere göre Delhi'deki gösteride yüzlerce protestocu gözaltına alındı. Kesin gözaltı sayısı Delhi Polisi tarafından açıklanmadı.
CJP'nin kurucusu Abhijeet Dipke neden gözaltına alındı?
Dipke ve iki lider Saurav Das ile Ashutosh Ranka, Cumartesi günü Mumbai'den Delhi'ye gelen uçaklarında gözaltına alındı. Delhi Polisi gözaltının gerekçesine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı. CJP, üç liderin gizli bir yere götürüldüğünü iddia etti.
CJP'nin seçim reformu talepleri nelerdir?
CJP, seçim reformları yapılmasını ve seçmen listelerini manipüle ettiği iddia edilen Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep ediyor. Hareket ve muhalefet partileri, Kumar'ı seçmen listelerini iktidar partisi BJP lehine düzenlemekle suçluyor; yetkililer bu iddiaları reddediyor.
Jantar Mantar'da neden protesto yapılamadı?
Delhi Polisi, başkentin simgesel meydanı Jantar Mantar'da protesto düzenlenmesine izin vermedi. Gösteri öncesinde on binlerce güvenlik görevlisi konuşlandırıldı, yollar barikatlarla kapatıldı, tren seferleri iptal edildi ve onlarca metro istasyonu kapatıldı. Bu önlemler nedeniyle çok sayıda protestocu Jantar Mantar'a yaklaşamadı.
