AK Parti Grup Başkanlığı, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin 9 maddelik kanun teklifini Meclis Başkanlığı'na sundu. "Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi" adını taşıyan düzenlemeyle, söz konusu fonlarda oluşan zararların karşılanması için özel bir mekanizma kurulması öngörülüyor. Fon varlıklarının nakde çevrilmesi, hukuka aykırı biçimde aktarılan değerlerin geri kazanılması ve elde edilen tutarların yatırımcılara dağıtılması teklifin temel unsurları arasında yer alıyor.
Sorun sınırlı, ama çözüm kapsamlı
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, kanun teklifinin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Güler'in açıklamalarına göre tasfiye halindeki 131 fon, sistemdeki toplam fon sayısının yalnızca yüzde 4,6'sını oluşturuyor. Bu fonların toplam portföy büyüklüğü ise hane halkının finansal varlıklarının yüzde 2,4'üne karşılık geliyor. Güler, sorunun fon piyasasının belirli ve sınırlı bir alanında yaşandığını vurgulayarak teklifin amacını şöyle özetledi: "Piyasamızın sağlam gövdesini korumak, sermaye piyasalarımızı risklerden arındırarak yoluna çok daha olumlu bir şekilde devam etmesinin zeminini oluşturuyoruz."
Teklifin yalnızca 17 Eylül 2026 tarihli Kurul kararı kapsamında bulunan ve kanunun yürürlüğe gireceği tarihte tasfiyesi henüz tamamlanmamış olan fonlara uygulanacağı belirtildi. Bu yönüyle düzenleme, genel bir çerçeve yasa olmaktan çok istisnai ve geçici nitelik taşıyor.
Tasfiye süreci SPK gözetiminde yürütülecek
Teklif, tasfiye sürecinin Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) sıkı gözetim ve denetimi altında yürütülmesini esas alıyor. Buna göre Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank ile saklama ve dağıtım kurumlarının kayıtları birbiriyle mutabık hale getirilecek. Bu yolla her bir fonun gerçek mal varlığı ve gerçek hak sahipleri tek tek, şeffaf biçimde tespit edilecek.
Fon portföyündeki varlıkların aceleyle ve değer kaybına yol açacak şekilde elden çıkarılması yerine, mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi ilkesi benimseniyor. Gerekli hallerde, Kurul'un kararı ve denetimi altında hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel emir, geçici farklı fiyat marjı ve borsa dışı satış gibi yöntemlere başvurulabilecek.
Yatırımcılara kişi başı 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Teklifin öne çıkan düzenlemelerinden biri, fon varlıklarının tamamı henüz nakde dönüştürülemeden yatırımcılara ara ödeme yapılmasına imkân tanıması. Taslağa göre fon pay sahibinin fiili nakit giriş ve çıkışlarını esas alan net yatırım tutarı üzerinden, belirlenen koşullar çerçevesinde kişi başına en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Abdullah Güler, bu tutarın herkese koşulsuz ya da peşin ödenecek bir meblağ veya nihai tazminat vaadi olmadığını özellikle vurguladı.
Geri kazanılan tutarlar TMSF nezdinde her fon için ayrı hesaplarda izlenecek ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesiyle fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak. Tasfiye tamamlandıktan sonra elde edilen tutarlar da belirlenen usule göre yatırımcılara ulaştırılacak.
Hukuka aykırı aktarımlar ve sorumluluk zinciri
Teklif, fon mal varlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması için özel hükümler içeriyor. Birincil sorumluluk, fonun kurucusu olan portföy yönetim şirketine yükleniyor. Tahsilin bu şirketten sağlanamaması durumunda sorumluluğu tespit edilen diğer gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek. SPK tarafından belirlenen tutarların takibi ve tahsili ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yürütülecek.
Ceza soruşturmaları kapsamında el konulan ya da yargılama sonucunda müsadere edilen ve ilgili fonla hukuki bağlantısı belirlenen mal varlığı değerlerinin de fon pay sahiplerinin yararına geri kazanılması amaçlanıyor. TMSF, kayyum atandığı varlıkları dava sonuçlanmadan satma yetkisine de sahip olacak.
Olağan dışı kazanç sahiplerine gönüllü iade seçeneği
Teklifte, gerçeğe aykırı değerler üzerinden fonlardan çıkış yaparak piyasa koşullarının üzerinde getiri elde edenlere ve suni fiyatlandırılmış paylardan olağan dışı kazanç sağlayanlara yönelik de bir düzenleme yer alıyor. Bu kişilerin, objektif emsal getiriyi aşan tutarları açılacak özel hesaplara gönüllü olarak iade edebilmelerine yasal zemin hazırlanıyor. Güler, söz konusu düzenlemenin nesnel bir çerçeve çizdiğini belirtti.
Öte yandan Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki piyasa dolandırıcılığı veya bilgi suiistimali gibi fiilleri işleyenler ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, teklifin sağladığı ödeme imkânlarından yararlanamayacak. Güler bu konuda net bir mesaj verdi: "Suç işleyenin, suiistimal yapanın bu kanunun sağladığı ödeme imkânlarından faydalanmasına asla ve kat'a müsaade etmiyoruz."
Sıkça Sorulan Sorular
Kanun teklifi kaç maddeden oluşuyor ve kim tarafından sunuldu?
Teklif, AK Parti Grup Başkanlığı tarafından hazırlanan 9 maddelik bir düzenleme olup Meclis Başkanlığı'na sunuldu.
Hangi fonlar bu düzenleme kapsamına giriyor?
Yalnızca 17 Eylül 2026 tarihli Kurul kararı kapsamında bulunan ve kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tasfiyesi tamamlanmamış olan fonlar bu düzenlemeden yararlanabilecek. Tasfiye halindeki fon sayısı 131 olarak belirtildi.
Yatırımcılara yapılacak ara ödemenin üst sınırı nedir?
Taslağa göre fon pay sahibinin net yatırım tutarı üzerinden, belirlenen koşullarla kişi başına en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilmesi öngörülüyor. Bu tutar koşulsuz veya peşin ödenecek bir meblağ ya da nihai tazminat vaadi değil.
Hukuka aykırı aktarılan değerlerin geri alınması sürecini kim yönetecek?
SPK tarafından tespit edilen tutarların takibi ve tahsili TMSF tarafından yürütülecek. Birincil sorumluluk fonun kurucusu portföy yönetim şirketine ait olup tahsilin sağlanamaması halinde diğer sorumlu gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek.
Piyasa dolandırıcılığı yapanlar bu kanundan yararlanabilecek mi?
Hayır. Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında piyasa dolandırıcılığı veya bilgi suiistimali gibi fiilleri işleyenler ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, teklifin sağladığı ödeme imkânlarının tamamen dışında tutuluyor.
