Kıbrıs Rum yönetiminin Larnaka kentinde yaşayan ismi açıklanmayan bir Kıbrıslı Türk baba, geçen yıl kasım ayında 24 yaşındaki kızının düğününe kadın şarkıcı ve dansöz getirmeyi planladı. Ne var ki düğün hazırlıkları sırasında evlilik için gerekli belgeler alınırken bu istek, beklenmedik bir hukuki engelle karşılaştı. Yaşanan süreç, yalnızca bir ailenin düğün planını değil, İngiliz sömürge döneminden bu yana yürürlükte kalan ayrımcı bir yasayı da gündeme taşıdı.
Sömürge döneminden kalma yasa devreye girdi
Rum yetkililer, düğün belgelerinin işlemleri sırasında babayı uyardı. Dayanak olarak gösterdikleri madde, İngiliz sömürge döneminden kalan ceza yasasının 97'nci maddesiydi. 'Müslüman eğlenceleri' başlığını taşıyan ve yalnızca Müslümanları kapsayan bu madde, Müslüman düğününe kadın şarkıcı ve dansöz getirilmesini yasaklıyor; ihlal halinde bir ay hapis ya da para cezası öngörüyordu. Üstelik yasanın 'dansöz' tanımı da dikkat çekiciydi: tanımda "fahişelik, şarkıcılık yapan, dans eden kadın" ifadesi yer alıyordu. Böylece onlarca yıl önce yazılmış, belirli bir dini gruba yönelik bu hüküm, 21. yüzyılda bir Kıbrıslı Türk ailenin düğün planını fiilen engellemiş oldu.
Düğün başka ülkede yapıldı
Bu uyarı üzerine baba önce düğünü tamamen iptal etti. Ardından dansöz oynatmanın yasak olmadığı başka bir ülkede düğünü gerçekleştirme kararı aldı ve bu kararı hayata geçirdi. Ancak mesele yalnızca bir düğünün yapılıp yapılmamasıyla sınırlı kalmadı. Babanın avukatları, yaşanan hak ihlaline karşı hukuki yola başvurulması gerektiğini tavsiye etti.
Dava Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşındı
Avukatların yönlendirmesiyle baba, Kıbrıs Rum yönetimini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) şikâyet etti. AİHM başvuruyu kabul etti ve Rum Başsavcılığı'ndan savunma talep etti. Mahkemenin devreye girmesi, Rum tarafında önemli bir gelişmeyi beraberinde getirdi.
Rum Başsavcılığı kusuru kabul etti
Rum Başsavcılığı, AİHM sürecinde kusuru kabul etti. Bunun yanı sıra İngiliz sömürge döneminden kalan söz konusu yasanın değiştirilmesi amacıyla Meclis'te çalışma başlatıldığını da bildirdi. Rum hükümeti, davayı daha fazla ilerletmek yerine Kıbrıslı Türk babayla dostane uzlaşı yolunu seçti. Yapılan uzlaşı kapsamında hükümet, 3 bin 500 Euro tazminat ve 1.500 Euro mahkeme masrafı olmak üzere toplam 5 bin Euro ödemeyi kabul etti.
AİHM davayı gündemden düşürdü
Kıbrıslı Türk babanın bu uzlaşıyı kabul etmesi üzerine AİHM, davayı gündeminden düşürdü. Böylece tek bir ailenin düğün organizasyonu sırasında başlayan hukuki süreç, Kıbrıs Rum yönetiminde onlarca yıllık bir yasanın değiştirilmesine zemin hazırlayan bir davaya dönüşmüş oldu. Sömürge döneminin izlerini taşıyan ve yalnızca Müslümanları hedef alan bu maddenin kaldırılması ya da değiştirilmesi için başlatılan Meclis çalışmaları, davanın en somut ve kalıcı sonucu olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kıbrıslı Türk babayı etkileyen yasa tam olarak neydi?
İngiliz sömürge döneminden kalan ceza yasasının 'Müslüman eğlenceleri' başlıklı 97'nci maddesiydi. Bu madde yalnızca Müslümanları kapsıyor ve Müslüman düğününe kadın şarkıcı ile dansöz getirilmesini yasaklıyordu; ihlal halinde bir ay hapis ya da para cezası öngörülüyordu.
Baba düğünü neden başka ülkede yaptı?
Rum yetkililerinin uyarısından sonra baba önce düğünü iptal etti, ardından dansöz oynatmanın yasak olmadığı başka bir ülkede düğünü gerçekleştirme kararı aldı.
Dava AİHM'e nasıl taşındı?
Babanın avukatlarının tavsiyesiyle Kıbrıs Rum yönetimi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne şikâyet edildi. AİHM başvuruyu kabul ederek Rum Başsavcılığı'ndan savunma istedi.
Uzlaşı kapsamında ne kadar ödeme yapıldı?
Rum hükümeti, 3 bin 500 Euro tazminat ve 1.500 Euro mahkeme masrafı olmak üzere toplam 5 bin Euro ödemeyi kabul etti.
Davanın sonucunda yasa değişti mi?
Rum Başsavcılığı, söz konusu yasanın değiştirilmesi için Meclis'te çalışma başlatıldığını bildirdi. Ancak kaynakta yasanın fiilen değiştirildiğine dair bir bilgi yer almamaktadır; yalnızca değişiklik için çalışmaların başlatıldığı belirtilmektedir.
