Mudanya Mütarekesi'nin 104'üncü yıl dönümü vesilesiyle Mudanya Belediyesi tarafından organize edilen Uluslararası Mudanya Barış Sempozyumu, Bursa'nın Tirilye Kültür Merkezi'nde sona erdi. İki gün süren etkinlikte tarihçiler, akademisyenler, diplomatlar, gazeteciler ve siyasetçiler bir araya gelerek mütarekenin diplomatik önemini, dünyada süregelen çatışmaları ve Türkiye'nin küresel barışa nasıl katkı sunabileceğini tartıştı.
Cumhuriyetin önsözünün yazıldığı ilçe olarak nitelendirilen Mudanya'da gerçekleştirilen sempozyum, 1922'deki müzakere deneyimini bugünün barış arayışlarıyla buluşturan çok oturumlu bir program çerçevesinde ilerledi. Her oturumda farklı bir perspektiften ele alınan barış meselesi; tarihsel, ekonomik, siyasi ve diplomatik boyutlarıyla kapsamlı biçimde değerlendirildi.
"Yurtta Barış, Dünyada Barış" İlkesi Masaya Yatırıldı
Prof. Dr. Süha Atatüre'nin moderatörlüğünü üstlendiği "Yurtta Barış, Dünyada Barış" başlıklı oturumda eski Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın ile emekli Büyükelçi Onur Öymen söz aldı. Karayalçın, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu ilkesinin vazgeçilmezliğini vurgularken laik, idari ve mali özerkliğe sahip yerel yönetimlerin barışın temel taşları olduğunu dile getirdi.
Emekli Büyükelçi Onur Öymen ise Atatürk'ün barış vizyonuna dikkat çekerek barışın yalnızca istenmesinin yetmediğini, bunun içselleştirilmesi gerektiğini belirtti. Öymen ayrıca Türkiye'nin 1922'den bu yana kesintisiz barış içinde yaşayan nadir ülkelerden biri olduğuna vurgu yaptı.
Mudanya'dan Dünyaya: Tarihsel ve Ekonomik Boyutlar
Gazeteci Murat Yetkin'in moderatörlüğünde gerçekleştirilen "Mudanya'dan Dünyaya: Barışın Geçmişi, Bugünü ve Geleceği" oturumunda Doç. Samuel J. Hirst, Doç. Hakan Güneş, Doç. Onur İşçi ve Prof. İlhan Uzgel, Mudanya Mütarekesi'ni ve günümüz çatışmalarını tarihsel, ekonomik ve siyasi boyutlarıyla irdeledi.
Savaşları ekonomi politikası ekseninde değerlendiren Doç. Hakan Güneş, dünyanın son on yılda olağanüstü bir çatışma sürecine girdiğini ifade etti. Mütareke sürecini Rus arşivlerinde yürüttüğü araştırmalarla ele alan Doç. Samuel J. Hirst ise Mudanya'nın bağımsızlığın kazanılmasında kritik bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. Oturumda Mudanya'daki müzakere deneyiminin günümüzün barış arayışları açısından taşıdığı anlam da ayrıca tartışıldı.
Kurtuluş Savaşı Hem Sahada Hem Masada Kazanıldı
İnönü Vakfı Başkan Yardımcısı Gülsün Bilgehan'ın yönettiği "Bugünün Dünyasında Barış Arayışları" söyleşisinde Prof. Burak Gülboy ve Zagreb Belediyesi Meclis Üyesi Josko Klisovic, barışın korunması ve güvenin inşası üzerine değerlendirmelerde bulundu. Prof. Gülboy, Kurtuluş Savaşı'nın salt askeri bir zafer olmadığını; müzakere masasında siyasi ve diplomatik olarak da kazanıldığını belirtti.
Zagreb Belediyesi Meclis Üyesi Josko Klisovic ise çatışmaların şiddete başvurulmadan çözülmesi ve kalıcı barış için güven ortamının oluşturulmasının önemine dikkat çekti. Uluslararası bir perspektif sunan bu oturum, barış inşasının yalnızca bir ülkenin meselesi olmadığını, küresel bir sorumluluk gerektirdiğini de gündeme taşıdı.
Değişen Uluslararası Düzende Türkiye'nin Konumu
Gazeteci Sedat Ergin'in yönettiği "Geleceğin Dünyası ve Barışın Geleceği" başlıklı oturuma Prof. Mustafa Aydın, Prof. Mitat Çelikpala ve Prof. Çağdaş Üngör katıldı. Çin, Rusya, ABD ve Avrupa ekseninde şekillenen değişen uluslararası düzen ile Türkiye'nin bu tablodaki konumu masaya yatırıldı. Oturumda Türkiye'nin komşularıyla ekonomik bağlarını güçlendiren ve kendi imkânlarıyla uyumlu hedefler izleyen bir strateji benimsemesi gerektiği vurgulandı.
Kapanışta Mudanya'nın Tarihi Önemi Bir Kez Daha Hatırlatıldı
Sempozyumun kapanış konuşmasını yapan Prof. İlter Turan, Mudanya Mütarekesi ile elde edilen zaferin eşsiz bir başarı olduğunu ve bu başarıyla gurur duyulması gerektiğini dile getirdi. Turan, "Türkiye; Mudanya ve Lozan sayesinde Milletler Cemiyeti'nde ikincil bir konumda kalmayan, eşit bir ülke olma başarısını göstermiştir" diyerek Mudanya'nın Türk milletinin dünyaya eşitliğini kabul ettirdiği ve bağımsızlığın vazgeçilmez bir hak olduğunu ilan ettiği bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Sempozyumun ardından kutlamalar 11 Ekim Pazar günü Mütareke Meydanı'nda düzenlenecek etkinliklerle sürdü. Saat 15.00'te Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ve İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker'in konuşmalarıyla başlayan törenlerde 2026 Barış Yolu Ödülü sahibi Prof. Mehmet Haberal'a ödülünü YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel takdim etti.
Sıkça Sorulan Sorular
Mudanya Uluslararası Barış Sempozyumu nerede ve ne zaman düzenlendi?
Sempozyum, Bursa'nın Mudanya ilçesine bağlı Tirilye Kültür Merkezi'nde, Mudanya Mütarekesi'nin 104'üncü yıl dönümü dolayısıyla iki gün boyunca gerçekleştirildi.
Sempozyumu kim organize etti ve kimler katıldı?
Etkinlik Mudanya Belediyesi tarafından düzenlendi. Sempozyuma tarihçiler, akademisyenler, diplomatlar, gazeteciler ve siyasetçiler katılarak çeşitli oturumlarda konuşmacı olarak yer aldı.
Sempozyumda hangi başlıca konular ele alındı?
İki günlük program boyunca Mudanya Mütarekesi'nin diplomatik önemi, dünyada süregelen çatışmalar, çatışmaların kentler ve toplumlar üzerindeki etkileri, Türkiye'nin küresel barışa katkısı ve değişen uluslararası düzende Türkiye'nin konumu tartışıldı.
Kapanış konuşmasında öne çıkan mesaj ne oldu?
Kapanış konuşmasını yapan Prof. İlter Turan, Mudanya Mütarekesi'nin eşsiz bir başarı olduğunu vurgulayarak Türkiye'nin Mudanya ve Lozan sayesinde Milletler Cemiyeti'nde eşit bir ülke olma başarısını gösterdiğini ifade etti.
Sempozyumun ardından düzenlenen etkinliklerde ne yaşandı?
11 Ekim Pazar günü Mütareke Meydanı'nda gerçekleştirilen törenlerde Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ve İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker birer konuşma yaptı; 2026 Barış Yolu Ödülü ise YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel tarafından Prof. Mehmet Haberal'a takdim edildi.
