Maltepe'de bir 7 katlı binanın çökmesi sonucu 5 kişi hayatını kaybederken 8 kişi enkazdan sağ olarak kurtarıldı. Trajedi, ardından başlatılan soruşturmayla birlikte onlarca yıl öncesine uzanan ihmal zincirini gün yüzüne çıkardı. Bina çöküşünün hemen ardından hazırlanan bilirkişi ön raporu, yapının tarihine ilişkin çarpıcı ayrıntılar içeriyor.
1987'den Kalan Bina, 1989'dan Kalan Karar
Bilirkişi ön raporuna göre söz konusu bina 1987 yılında inşa edildi. İnşaatın tamamlanmasının üzerinden çok geçmeden yetkili makamlar harekete geçti: 16 Haziran 1989 ve 18 Nisan 1990 tarihlerinde iki ayrı encümen kararı alındı. Bu kararlar, binanın ruhsat harici olarak sonradan inşa edilen 3., 4., 5. ve 6. katlarının yıkılmasını öngörüyordu. Ancak raporda yer alan en kritik tespit, söz konusu yıkım kararlarının hiçbir zaman uygulanmadığıydı. Otuz yılı aşkın süre boyunca yürürlükte kalan bu kararlar kâğıt üzerinde kaldı; kaçak katlar ise varlığını sürdürdü.
Binanın ilk ruhsatının Kartal Belediyesi'nden alındığı belirtildi. Bunun nedeni, yapının inşa edildiği 1987 yılında Maltepe Belediyesi'nin henüz kurulmamış olmasıydı. Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen de olayın ilk saatlerinde yaptığı açıklamada binanın üst katlarının kaçak olduğunu kamuoyuyla paylaşmıştı.
Mimar ve Şantiye Şefi Kusurlu Bulundu, Tutuklandı
Bilirkişi ön raporu yalnızca yapısal sorunları değil, hukuki sorumluluğa ilişkin ilk tespitleri de ortaya koydu. Rapora göre binanın mimarı Hasan Balcı ile şantiye şefi Mevlüt Okumuş kusurlu bulundu. Soruşturma kapsamında her iki isim de gözaltına alındı; emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından tutuklandılar.
Öte yandan binanın müteahhidi Dursun Baskıcı'nın 2016 yılında hayatını kaybettiği belirlendi. Bu durum, müteahhit hakkında herhangi bir hukuki süreç yürütülmesini fiilen imkânsız kılıyor.
Soruşturma Genişliyor: Savcılar ve Müfettişler Görevde
Maltepe bina çöküşüne ilişkin yürütülen soruşturma, birden fazla kurumun eş zamanlı çalışmasıyla ilerliyor. Soruşturma kapsamında bir başsavcı vekili ve iki Cumhuriyet savcısı görevlendirildi. Bunun yanı sıra binanın planlama, inşaat ve tadilat süreçlerinde kamu görevlilerinin herhangi bir ihmal, kusur veya sorumluluğunun bulunup bulunmadığını araştırmak amacıyla iki mülkiye müfettişi de göreve atandı.
Bilirkişi ön raporundaki tespitlerin soruşturmanın teknik ayağını oluşturduğu belirtilirken binanın kesin çökme nedenine ve ilgili kişilerin hukuki sorumluluklarına ilişkin sürecin devam ettiği vurgulandı. Yani mevcut rapor bir başlangıç noktası; nihai değerlendirmeler henüz tamamlanmadı.
Enkaz Altında 5 Can
Sabah saatlerinde gerçekleşen çöküşün ardından bölgede yoğun arama kurtarma çalışmaları başlatıldı. Yürütülen operasyonlar sonucunda 8 kişi enkazdan sağ olarak kurtarıldı. Ne var ki 5 kişi hayatını kaybetti. Enkaz çalışmaları sürerken soruşturma da eş zamanlı olarak ilerledi; bilirkişi ekipleri incelemelerini sürdürdü.
Sıkça Sorulan Sorular
Maltepe'de çöken bina kaç yılında inşa edildi?
Bilirkişi ön raporuna göre bina 1987 yılında inşa edildi. O dönemde Maltepe Belediyesi henüz kurulmadığı için yapının ilk ruhsatı Kartal Belediyesi'nden alındı.
Kaçak katlar için daha önce yıkım kararı alınmış mıydı?
Evet. Bilirkişi ön raporuna göre 16 Haziran 1989 ve 18 Nisan 1990 tarihlerinde encümen kararları alındı. Bu kararlarda binanın ruhsat harici inşa edilen 3., 4., 5. ve 6. katlarının yıkılması öngörüldü. Ancak raporda söz konusu yıkım kararlarının uygulanmadığı tespit edildi.
Bina çöküşüyle ilgili kimler gözaltına alındı ve tutuklandı?
Soruşturma kapsamında binanın mimarı Hasan Balcı ile şantiye şefi Mevlüt Okumuş gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin ardından her ikisi de tutuklandı. Binanın müteahhidi Dursun Baskıcı ise 2016 yılında hayatını kaybetmiş olduğundan soruşturma kapsamında değerlendirilemedi.
Maltepe bina çöküşünde kaç kişi hayatını kaybetti, kaç kişi kurtarıldı?
7 katlı binanın çökmesinin ardından yürütülen arama kurtarma çalışmalarında 8 kişi sağ olarak kurtarıldı. Olayda 5 kişi hayatını kaybetti.
Soruşturma kapsamında hangi yetkililer görevlendirildi?
Bina çöküşüne ilişkin soruşturma için bir başsavcı vekili ve iki Cumhuriyet savcısı görevlendirildi. Ayrıca binanın planlama, inşaat ve tadilat süreçlerinde kamu görevlilerinin ihmal veya sorumluluğunun bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla iki mülkiye müfettişi de göreve atandı.
