ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rusya ile Ukrayna arasında bir enerji ateşkesi sağlandığını ilan etti. Trump, "Savaşta derhal yürürlüğe girmek üzere, bir enerji ateşkesi sağlanmıştır" diyerek iki ülkenin savaş sürerken birbirlerinin enerji altyapısına saldırmama taahhüdü verdiğini belirtti. Paylaşımını "Her iki taraf da anlaştı. Bunu bozmayın." sözleriyle kapatan Trump, anlaşmanın bozulmaması yönünde açık bir uyarıda bulundu.
Zelenski'den Koşullu Yanıt
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise bu açıklamaya koşullu bir yanıt verdi. Zelenski, "Rusya enerji ateşkesini kabul ederse Ukrayna da kabul edecek" diyerek Moskova'nın tutumunu belirleyici bir ön koşul olarak ortaya koydu. Bu açıklama, enerji ateşkesinin fiilen yürürlüğe girip girmediği konusundaki belirsizliği de gözler önüne serdi.
Dizel Anlaşması ve Yaptırım Tartışması
Trump'ın bu duyurusu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinin hemen ardından gündeme geldi. Amerikan Yönetimi, söz konusu görüşmenin akabinde Rusya'ya yönelik yaptırımları hafifleten bir dizel yakıt anlaşmasını duyurdu. Zelenski bu adıma sert tepki gösterdi ve "Rusya, dizel ihracatına yaptırımın kaldırılmasına Zaporijya'ya beş bomba atarak teşekkür etti" dedi.
Trump ise Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını gündeme taşıdı. "Ona, 'Rusya'ya dilediğini yapabilirsin ama şu rafinerileri vurma' dedik. Çünkü bu, küresel çapta bir soruna yol açıyor. O ise dünyaya sorun çıkarmak istiyor. Gidip o mazot tesislerini vuruyor" diyen Trump, Rusya'nın dünya genelindeki mazot arzının büyük bir kısmını karşıladığını vurgulayarak Ukrayna'nın bu saldırıları "bir an önce kesmesi" gerektiğini söyledi.
Trump'tan Zelenski'ye Sert Eleştiri
Trump, Putin görüşmesinin bir gün sonrasında Zelenski hakkında da dikkat çekici açıklamalar yaptı. "Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneririm. Zelenski pek çok anlaşma yapabilirdi ama nedense yapmıyor" diyen Trump, Ukrayna liderliğinin değişmesi gerektiğine dair açık bir mesaj verdi. Bu sözler, Washington ile Kyiv arasındaki gerginliğin bir kez daha ayyuka çıkmasına neden oldu.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiga ise Zelenski'nin arkasında durdu. Sibiga, "Ukrayna halkının desteğine sahip, seçme hakkı onların" diyerek Trump'ın liderlik eleştirisine dolaylı biçimde yanıt verdi.
Avrupa'dan Yaptırım Karşıtı Tepkiler
Trump Yönetimi'nin Rusya ile yaptığı dizel yakıt anlaşması Avrupa'da da sert karşılık buldu. AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, "Rusya'ya yaptırımı hafifletmenin zamanı değil, Avrupa yapmayacak" diyerek Brüksel'in bu adımı tanımayacağını net biçimde ortaya koydu. İngiltere Başbakanı Andy Burnham da Zelenski'yi arayarak ülkesinin Rusya'ya yönelik yaptırımları sıkılaştıracağını bildirdi.
Rusya'nın Saldırıları Sürüyor
Tüm bu diplomatik gelişmeler yaşanırken Rusya, Ukrayna'ya yönelik ağır saldırılarını sürdürdü. Moskova, dizel anlaşmasının duyurulmasının ardından Zaporijya'yı vurdu; saldırıda üçü çocuk olmak üzere 20 kişi hayatını kaybetti. Çarşamba ve Perşembe günleri gerçekleştirilen saldırılarda ise 80'e yakın sivil yaşamını yitirdi. Böylece Rusya, bir hafta içinde üç ayrı, yüksek kayıplı saldırı düzenlemiş oldu.
Sıkça Sorulan Sorular
Trump'ın duyurduğu enerji ateşkesi ne anlama geliyor?
Trump'ın açıklamasına göre Rusya ve Ukrayna, savaş devam etse de birbirlerinin enerji altyapısına saldırmama konusunda taahhütte bulundu. Trump bu anlaşmanın derhal yürürlüğe girdiğini belirtti.
Zelenski enerji ateşkesini kabul etti mi?
Zelenski, enerji ateşkesini doğrudan kabul etmedi; "Rusya enerji ateşkesini kabul ederse Ukrayna da kabul edecek" diyerek Moskova'nın tutumunu belirleyici ön koşul olarak öne sürdü.
Trump neden Zelenski'yi eleştirdi?
Trump, Zelenski'nin pek çok anlaşma yapabilecekken yapmadığını öne sürerek Ukrayna'nın "anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmasını" önerdi. Ayrıca Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını küresel bir sorun olarak nitelendirerek bu saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.
Avrupa, ABD'nin Rusya ile yaptığı dizel anlaşmasına nasıl tepki verdi?
AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, yaptırımların hafifletilmesinin zamanı olmadığını ve Avrupa'nın bu adımı atmayacağını açıkladı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise Rusya'ya yönelik yaptırımları sıkılaştıracaklarını Zelenski'ye bizzat iletti.
Enerji ateşkesi duyurulurken Rusya Ukrayna'ya saldırmayı sürdürdü mü?
Evet. Rusya, dizel anlaşmasının ardından Zaporijya'yı vurdu ve üçü çocuk 20 kişi öldü. Çarşamba ile Perşembe günkü ayrı saldırılarda da 80'e yakın sivil hayatını kaybetti; Rusya bir hafta içinde üç büyük saldırı düzenledi.
