Rize'nin yöresel mutfak kültürünü, üretim geleneğini ve geleneksel lezzetlerini bir araya getiren 6. GastronomiRize Günleri, bu yıl "Sofrada Yaşayan Miras" mottosuyla kapılarını açtı. Dört gün sürecek olan festivalin ilk gününde kentin 12 ilçesine ait 100'ü aşkın yöresel yemek geniş bir gastronomi alanında ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. GastronomiRize 2026, yalnızca geleneksel lezzetlerin tanıtımıyla sınırlı kalmayıp iklim değişikliği, sürdürülebilir üretim, sıfır atık ve sağlıklı beslenme gibi güncel konuları da gündemine taşıdı.
Kuşaktan kuşağa aktarılan tarifler kayıt altına alındı
Festivalde sergilenen yemeklerin önemli bir bölümü, daha önce hiç kayıt altına alınmamış tariflerden oluşuyordu. Bu tarifler, 2024 yılında başlatılan saha araştırmalarıyla derlendi; 2025 yılında ise sınıflandırılarak şefler ve tarif sahipleri tarafından yeniden hazırlandı. Yapılan çalışmaların ürünü olan "Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" adlı kitapta yer alan tariflerden 100'ü aşkını festival alanında ziyaretçilerle buluşturuldu.
Söz konusu kitap, yalnızca yöresel yemekleri değil; Rize'nin tarım, hayvancılık, balıkçılık, bitki bilgisi ve geleneksel saklama yöntemlerini de kapsayan bir gastronomi envanteri niteliği taşıyor. Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, kitabın aynı zamanda bir kültür belgesi olduğunu vurgulayarak festivalin kentin üretim kültürünü ve geçmişten gelen bilgi birikimini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladığını belirtti. Metin, 2024'te başlatılan saha araştırmaları ve sonraki yıllarda yürütülen çalışmalar sayesinde geleneksel tariflerin yeniden gün yüzüne çıkarıldığını da ifade etti.
150'den fazla kadın üretici festivalde buluştu
GastronomiRize 2026'nın dikkat çeken boyutlarından biri, kadın üreticilerin festivaldeki etkin varlığı oldu. Rize'nin farklı ilçelerinden 150'den fazla kadın üretici, yöresel yemeklerini, el emeği ürünlerini ve geleneksel üretim bilgilerini ziyaretçilerle paylaştı. Turşu, reçel, ekmek ve çeşitli saklama yöntemleri gibi nesilden nesile aktarılan bilgiler, festival kapsamında hem kültürel hem de ekonomik değerleriyle ele alındı.
Bunların yanı sıra sepet örme, sirke yapımı, mısır soyma, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı gibi geleneksel üretim yöntemlerinin tanıtıldığı atölyeler de düzenlendi. Bu atölyeler aracılığıyla ziyaretçiler, Rize mutfağının yalnızca sofraya yansıyan değil, üretim sürecindeki geleneksel boyutlarıyla da tanışma fırsatı buldu.
Çay, iklim değişikliği gündeminin merkezine oturdu
Rize çayı, festivalin ekonomik ve kültürel kimliğini yansıtan başlıca unsurlardan biri olarak öne çıktı. Etkinlik kapsamında çayın bahçeden fabrikaya uzanan üretim süreci, doğru demleme teknikleri ve gastronomideki kullanım alanları hakkında atölyeler ve tadımlar düzenlendi. "Bir Bardak Çayın Geleceği: İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Çay Gastronomisi" başlıklı etkinlikte ise iklim değişikliğinin çay üretimi üzerindeki olası etkileri ve sürdürülebilir üretim yöntemleri tartışıldı.
İklim İçin Horon ile çevre mesajı verildi
Festivalin en dikkat çekici etkinliklerinden biri, gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen "İklim İçin Horon" oldu. Katılımcılar, Rize'nin simgelerinden çay ve çay bardağı etrafında oluşturdukları "Sıfır Atık ve İklim Halkası" ile toprağın, suyun ve gıdanın korunmasına dikkat çekti. Etkinlikte, Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin kaynakların verimli kullanılması ve atıkların azaltılması hedefleri de öne çıkarıldı.
Festivalin "İklim ve Çevre Dostu Rize" yaklaşımı çerçevesinde atıkların ayrıştırılması, kompost uygulamaları, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve yerel ürünlerin tercih edilmesi gibi başlıklar da ele alındı.
Sağlıklı yaşam ve geleneksel beslenme de gündemde
Festival kapsamında kurulan Longevity Merkezi Rize, gastronomiyi sağlıklı yaşam ve beslenme perspektifinden inceledi. Beslenme uzmanları, hekimler ve gastronomi uzmanlarının bir araya geldiği çalışmalarda yerel ve mevsimsel ürünler, fermente gıdalar ile geleneksel beslenme alışkanlıkları değerlendirildi. Festival alanında ayrıca formulaz, horon, tulum, şiir, arıcılık ve el sanatları gibi Rize'nin kültürel yaşamını yansıtan etkinliklere de yer verildi.
Sıkça Sorulan Sorular
GastronomiRize 2026 kaç gün sürdü ve kaç ilçeden yemek sunuldu?
GastronomiRize 2026, dört gün boyunca düzenlendi. Festivalin ilk gününde Rize'nin 12 ilçesinden derlenen 100'ü aşkın yöresel yemek ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.
Festivalde sergilenen tariflerin kaynağı nedir?
Sergilenen tariflerin önemli bir bölümü, daha önce hiç kayıt altına alınmamış ve kuşaktan kuşağa aktarılan tariflerden oluşuyordu. Bu tarifler 2024 yılında başlatılan saha araştırmalarıyla derlendi, 2025 yılında sınıflandırılarak şefler ve tarif sahipleri tarafından yeniden hazırlandı.
"Rize Dağlardan Denize Aromatik Mutfak Kültürü" kitabı ne tür bilgiler içeriyor?
Kitap, yöresel yemek tariflerinin yanı sıra Rize'nin tarım, hayvancılık, balıkçılık, bitki bilgisi ve geleneksel saklama yöntemlerini de kapsayan kapsamlı bir gastronomi envanteri niteliği taşıyor.
Festivale kaç kadın üretici katıldı ve hangi ürünleri tanıttılar?
Rize'nin farklı ilçelerinden 150'den fazla kadın üretici festivale katıldı. Bu üreticiler yöresel yemeklerini, el emeği ürünlerini ve turşu, reçel, ekmek gibi geleneksel saklama yöntemlerine ilişkin bilgilerini ziyaretçilerle paylaştı. Ayrıca sepet örme, sirke yapımı, hamsi tuzlama, pepeçura ve paça yapımı gibi atölyeler de düzenlendi.
"İklim İçin Horon" etkinliği ne amaçla düzenlendi?
Gençlerin öncülüğünde gerçekleştirilen "İklim İçin Horon" etkinliği, çevre bilinci ve sürdürülebilir yaşam konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlendi. Katılımcılar çay ve çay bardağı etrafında oluşturdukları "Sıfır Atık ve İklim Halkası" ile toprağın, suyun ve gıdanın korunmasına dikkat çekti.
