Brent petrolün varil fiyatı perşembe günü erken işlemlerde yüzde 5'ten fazla yükselerek 105 doların üzerine çıktı. ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) de yaklaşık yüzde 5 artışla 93 dolara yaklaşırken, piyasalardaki bu sert hareketin temelinde ABD güçlerinin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatabileceğine ilişkin haberler yatıyor. Avrupa işlemlerinde gösterge dizel vadeli kontratları yüzde 4.5 yükseldi; jet yakıtı için gösterge kabul edilen kalorifer yakıtının fiyatı da yüzde 4'ten fazla arttı.
İran'a Yönelik Saldırı İhtimali Piyasaları Sarstı
ABD güçlerinin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatabileceği ihtimali ilk olarak The Atlantic tarafından gündeme getirildi. Ardından Amerika merkezli haber portalı Axios, konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik muhtemel saldırıların zamanlaması üzerinde gizli bir değerlendirme yürüttüğünü aktardı. Trump, geçen pazar günü yaptığı açıklamada "Şimdi İran konusunda karar verme noktasındayım. Tek soru şu: Biz bu süreci kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı halledeceğiz?" ifadelerini kullanmıştı. Bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında ani ve sert bir fiyat hareketine zemin hazırladı.
Tahvil Getirileri de Yükselişe Geçti
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş tahvil piyasasına da yansıdı. Tüketici borçlanma maliyetlerini önemli ölçüde etkileyen 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5.35'e çıktı. Bu hareketle birlikte çarşamba günü kaydedilen düşüş büyük ölçüde geri alınmış oldu. Diğer vadelerdeki Hazine tahvillerinin getirileri de yükseliş eğilimini sürdürdü.
ABD Borsalarında Vadeli Kontratlar Geriledi
Enerji ve tahvil piyasalarındaki çalkantı hisse senedi piyasalarını da olumsuz etkiledi. ABD borsalarının vadeli kontratlarında belirgin bir düşüş gözlemlendi. S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0.6 gerilerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 vadeli kontratları yüzde 0.8 değer kaybetti. Küçük ve orta ölçekli şirketleri izleyen Russell 2000 vadeli kontratları ise yüzde 1 düşüşle en sert gerilemeyi kaydeden endeks oldu.
Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Savaş Öncesi Seviyelerin Çok Altında
Küresel petrol arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği de gerilim ortamından nasibini aldı. İran'ın ticari gemilere yönelik daha küçük çaplı saldırıları, boğazdaki geçiş sayısını savaş öncesi seviyelerin çok altına düşürdü. MarineTraffic verilerine göre 28 Eylül-4 Ekim döneminde boğazdan günlük ortalama 23'ten az gemi geçti. Oysa savaş öncesinde ham petrol ve petrol ürünlerini dünya piyasalarına taşıyan yüzlerce gemi bu güzergahı her gün kullanıyordu. Boğazdaki bu dramatik düşüş, küresel enerji tedarik zincirindeki kırılganlığı bir kez daha gözler önüne serdi.
Tanker Ücretleri 77 Milyon Dolara Ulaştı
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık ve artan belirsizlik karşısında üreticiler alternatif sevkiyat yollarına yönelmeye başladı. Bu durum taşımacılık maliyetlerini de yukarı çekti. Bloomberg'in Baltic Exchange verilerine dayandırdığı bilgilere göre ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret 77 milyon dolara çıktı. Söz konusu rakam, küresel enerji lojistiğindeki maliyet baskısının ne denli yoğunlaştığını açıkça ortaya koyuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Brent petrol fiyatı ne kadar yükseldi?
Brent petrolün varil fiyatı perşembe günü erken işlemlerde yüzde 5'ten fazla yükselerek 105 doların üzerine çıktı.
ABD'nin İran'a saldırı planladığına dair haberler nereden geldi?
Bu ihtimal ilk olarak The Atlantic tarafından gündeme getirildi. Ardından Axios, konuya yakın kaynaklara dayanarak ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik muhtemel saldırıların zamanlaması üzerinde gizli bir değerlendirme yürüttüğünü aktardı.
Trump İran konusunda ne söylemişti?
Trump, geçen pazar günü "Şimdi İran konusunda karar verme noktasındayım. Tek soru şu: Biz bu süreci kolay yoldan mı yoksa zor yoldan mı halledeceğiz?" ifadelerini kullanmıştı.
Hürmüz Boğazı'ndan günlük kaç gemi geçiyor?
MarineTraffic verilerine göre 28 Eylül-4 Ekim döneminde boğazdan günlük ortalama 23'ten az gemi geçti. Savaş öncesinde ise bu güzergahı her gün yüzlerce gemi kullanıyordu.
ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret ne kadar oldu?
Bloomberg'in Baltic Exchange verilerine dayandırdığı bilgilere göre ABD petrolünü Asya'ya taşıyan bir tanker için ödenen ücret 77 milyon dolara çıktı.
