ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) yaptırım uygulamaya başladı. Kararın duyurusu, eski UCM yargıcı Navi Pillay'in Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasının ardından saatler içinde geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'un Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına izin vermeyeceğini açıklayarak mahkemeyi 'haydut' olarak nitelendirdi.
Rubio: Mahkemenin kapasitesi ciddi biçimde zayıflatılacak
Dışişleri Bakanı Rubio, yaptırımlar aracılığıyla mahkemenin kaynaklarının kesileceğini ve faaliyet yürütme kapasitesinin ciddi biçimde zayıflatılacağını ifade etti. Bununla birlikte Rubio, yaptırımların müzakerelere kapıyı tamamen kapatmadığını da vurguladı ve UCM'nin tehdit olarak değerlendirdikleri adımları sona erdirmesi gerektiğini savundu. Üst düzey bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ise Hazine Bakanlığı'nın Amerikan çıkarlarını korumaya yönelik lisanslar çıkaracağını, bunun geçici muafiyetleri de kapsayabileceğini belirtti.
UCM Başsavcı Yardımcısı Khan: Soruşturmalarımız sürecek
UCM Başsavcı Yardımcısı Nazhat Shameem Khan, ABD'nin yaptırım kararını kınadı. Khan, yaptırımlara rağmen mahkemenin soruşturma ve kovuşturmalarını sürdürmeye devam edeceğini açıkladı. Mahkeme, olası etkileri sınırlamak amacıyla bazı hazırlıklar da yaptı; bu kapsamda Microsoft yazılımlarından açık kaynaklı alternatiflere geçiş ile bankacılık ve sigorta düzenlemelerinde değişiklikler gündeme geldi.
Guterres: Uluslararası ceza adaletine ciddi darbe
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD'nin UCM'ye yaptırım uygulama kararını sert bir dille kınadı. Guterres, "Bugünkü karar, UCM'nin kilit bir rol oynadığı uluslararası ceza adaletine yönelik ortak çabalara ciddi bir darbe vurmaktadır" dedi. Reuters'a göre Washington'un UCM'ye yönelik tepkisinin başlıca nedenleri arasında İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve diğer İsrailli yetkililer hakkında çıkarılan tutuklama kararları yer alıyor.
UCM nedir, kaç üyesi var?
2002 yılında kurulan UCM; savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi ağır suçları kovuşturmak amacıyla faaliyet göstermektedir. Mahkemenin 125 üye ülkesi bulunuyor. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı UCM'ye üye iken NATO üyeleri arasında ABD ve Türkiye mahkemenin tarafı değil.
Yaptırımlar özel şirketleri de etkileyebilir
Açıklanan yaptırımların yalnızca mahkemeyle sınırlı kalmayıp UCM'ye hizmet sağlayan özel şirketleri de etkileyebileceği belirtiliyor. Bankalar, sigorta şirketleri ve yazılım sağlayıcıları gibi kuruluşların, UCM ile sürdürdükleri iş ilişkileri nedeniyle baskıyla karşılaşabileceği ifade ediliyor. Mahkemenin bu olası baskıyı öngörerek önceden bazı önlemler aldığı ve yazılım ile finansal altyapısında değişikliklere gittiği aktarılıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ABD neden UCM'ye yaptırım uyguladı?
Reuters'a göre Washington'un UCM'ye yönelik tepkisinin başlıca nedenleri arasında İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve diğer İsrailli yetkililer hakkında çıkarılan tutuklama kararları bulunuyor. ABD Dışişleri Bakanı Rubio ise Washington'un Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına izin vermeyeceğini açıkladı.
Yaptırımlar UCM'yi nasıl etkileyecek?
Dışişleri Bakanı Rubio, yaptırımlarla mahkemenin kaynaklarının kesileceğini ve faaliyet yürütme kapasitesinin ciddi biçimde zayıflatılacağını söyledi. Buna ek olarak UCM'ye hizmet sağlayan bankalar, sigorta şirketleri ve yazılım sağlayıcıları gibi özel şirketler de baskıyla karşılaşabilir.
UCM bu yaptırımlara nasıl hazırlandı?
Mahkeme, olası etkileri sınırlamak amacıyla bazı hazırlıklar yaptı. Bu kapsamda Microsoft yazılımlarından açık kaynaklı alternatiflere geçiş ve bankacılık ile sigorta düzenlemelerinde değişiklikler gündeme geldi.
BM Genel Sekreteri Guterres yaptırım kararı hakkında ne dedi?
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD'nin UCM'ye yaptırım uygulama kararını kınayarak "Bugünkü karar, UCM'nin kilit bir rol oynadığı uluslararası ceza adaletine yönelik ortak çabalara ciddi bir darbe vurmaktadır" dedi.
ABD ve Türkiye UCM'ye üye mi?
Hayır. Mahkemenin 125 üye ülkesi bulunuyor ve Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı UCM'ye üye olmakla birlikte, NATO üyeleri arasında ABD ve Türkiye UCM'nin tarafı değil.
