Sağlık Bakanlığı, kronik hastalığı nedeniyle raporlu ilaç kullanan hastaların hayatını kolaylaştıracak yeni bir düzenleme için çalışma başlattı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun açıkladığı sisteme göre; bir ilaç raporu düzenlendikten sonra doktor tarafından herhangi bir değişiklik yapılmadığı sürece hastalar, raporun geçerli olduğu süre boyunca ilaçlarını tekrar reçete yazdırmak zorunda kalmadan eczaneden doğrudan alabilecek. Memişoğlu, konuyla ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan talepte bulunduklarını ve söz konusu bakanlığın hazırlık sürecinde olduğunu belirterek düzenlemenin çok yakında hayata geçirileceğini ifade etti.
Sistem Nasıl Çalışacak?
Bakan Memişoğlu'nun paylaştığı ayrıntılara göre, örneğin altı aylık bir ilaç raporu bulunan bir hasta, ilacı bir kez reçete ettirdikten sonra raporun geçerlilik süresi boyunca her ay eczaneye giderek ilacını alabilecek. Doktor tarafından tedavide herhangi bir değişiklik yapılmadığı sürece ikinci bir reçete için hekime başvurma zorunluluğu ortadan kalkacak. Memişoğlu bu konuda şu ifadeleri kullandı: "Bir rapor yazıldı diyelim. 6 ay ilaç raporunuz var. Bir kere ilaç yazıldığı zaman doktor tarafından o ilaçla ilgili değişiklik olana kadar siz eczaneden direkt alabilir hale geliyorsunuz. Yani bir daha doktora gidip de ikinci bir ilaç reçete ettirmenize gerek yok."
Düzenlemenin özellikle birden fazla rapora bağlı ilaç kullanan ve bu ilaçları farklı zamanlarda reçete ettirmek zorunda kalan hastalar için önemli bir kolaylık sağlayacağı vurgulandı. Memişoğlu, "İlaç raporunun geçerli olan süre boyunca o ilacın aylık dozda eczaneden alınabilir olmasını sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıyoruz. Çok yakın zamanda inşallah onu da insanlarımızın hizmetine sunacağız." dedi.
Aile Hekimlerinin Yetkileri Genişletildi
Memişoğlu, raporlu ilaç sistemindeki bu yeniliği duyururken aile hekimlerinin yetkilerine ilişkin önemli gelişmeleri de kamuoyuyla paylaştı. Bakan, mevcut duruma ek olarak 1.859 ilacın daha aile hekimleri tarafından reçete edilebilir hale getirildiğini açıkladı. Bunun yanı sıra ilaç ve malzeme raporlarının da aile hekimi uzmanlarınca düzenlenebilmesinin önü açıldı.
Bu çerçevede, bir hastanın önce uzman hekime muayene olması ve ilacının uzman hekim tarafından raporlanması durumunda, sonraki dönemlerde tedavide herhangi bir değişiklik olmadığı sürece ilacın aile hekimi tarafından reçete edilebileceği belirtildi. Memişoğlu, bu uygulamanın hastaların her ilaç ihtiyacında yeniden uzmana başvurma zorunluluğunu ortadan kaldırdığını ifade etti.
80 Yaş Üstüne Evde Rapor Düzenleniyor
Yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmaya yönelik atılan adımlar kapsamında, 80 yaş üstündeki kişilerin ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporlarının artık evlerinde düzenlenmeye başlandığı da açıklandı. Memişoğlu, yaşlı veya yatağa bağımlı hastaların hastaneye giderek kan tahlili yaptırmasının, muayene olmasının ve tedavi görmesinin enfeksiyon ile düşme gibi ek riskler doğurduğuna dikkat çekerek sağlık hizmetlerinin mümkün olduğunca hastanın bulunduğu yere götürülmesinin önem taşıdığını vurguladı.
Palyatif Bakımda Kapasite ve Evde Takip Sistemi
Memişoğlu'nun açıklamaları yalnızca ilaç erişimiyle sınırlı kalmadı. Bakan, yoğun bakımda tedavisi tamamlandığı halde makineye bağlı olması ya da sık sağlık desteğine ihtiyaç duyması nedeniyle hastaneden ayrılamayan hastalar için "palyatif kritik bakım" alanları tanımlandığını belirtti. Türkiye'de şu anda 747 palyatif kritik bakım alanı bulunduğu aktarıldı. Bu alanlarda hastaların makineye bağlı olarak yoğun bakım desteği alabildiği, aynı zamanda yakınlarının da ziyaret edebildiği ifade edildi.
Palyatif bakım yatak kapasitesine ilişkin veriler de paylaşıldı. Kamu sağlık tesislerinde 7.229, üniversite hastanelerinde 522 ve özel sağlık tesislerinde 120 palyatif bakım yatağı bulunduğu, 747 palyatif kritik bakım yatağıyla birlikte toplam kapasitenin 8.618'e ulaştığı belirtildi. Uygun koşullar sağlandığında hastaların evlerine gönderebildiklerini aktaran Memişoğlu, evine gönderilen hastaların elektronik sistem üzerinden uzaktan takip edilebildiğini, bu sistem aracılığıyla yaşlı hastaların muayenesinin yapılabildiğini, ilaçlarının yazılabildiğini ve gerekli küçük müdahalelerin gerçekleştirilebildiğini söyledi.
İki Şehirde Pilot Uygulama, Türkiye Geneline Yayılacak
Evde sağlık hizmetlerini koordine eden bu yapının, sağlık ekiplerinin hastanın durumundan birbirini haberdar etmesini sağlayan bir yazılım altyapısıyla yürütüldüğü aktarıldı. Memişoğlu, sistemin şu anda iki şehirde pilot olarak çalıştırıldığını ve yakında Türkiye genelinde yaygınlaştırılacağını belirterek şöyle konuştu: "Hastayı uzaktan takip ve kontrol eden, gerektiği zaman bir personel göndererek sağlık hizmetini evde sunar hale geldik. İnsanları tıbbi destek cihazıyla bile evine gönderip destek tedavisiyle onları o cihaza bağlı şekilde evinde kendi ortamında takip edebiliyoruz." Hastanın ailesine gerekli eğitimlerin verilerek bakım sürecine destek olunduğunu da vurgulayan Memişoğlu, makineye bağlı hastaların dahi gerekli destek tedavileriyle kendi evlerinde takip edilebilmesini hedeflediklerini kaydetti.
Sıkça Sorulan Sorular
Raporlu ilaç kullanan hastalar yeni sistemde ilacı nasıl alacak?
Yeni sistemde, ilaç raporu olan bir hasta ilacını bir kez doktora yazdırdıktan sonra, doktor tarafından tedavide herhangi bir değişiklik yapılmadığı sürece raporun geçerli olduğu süre boyunca ilacını aylık doz halinde doğrudan eczaneden alabilecek. Tekrar reçete için hekime başvurma zorunluluğu olmayacak.
Bu sistem ne zaman hayata geçecek?
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, konuyla ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan talepte bulunduklarını ve söz konusu bakanlığın hazırlık içinde olduğunu belirterek düzenlemenin "çok yakın zamanda" hayata geçirileceğini ifade etti. Kesin bir tarih açıklanmadı.
Aile hekimleri artık hangi ek ilaçları reçete edebilecek?
Bakan Memişoğlu'nun açıklamasına göre mevcut duruma ek olarak 1.859 ilaç daha aile hekimleri tarafından reçete edilebilir hale getirildi. Ayrıca ilaç ve malzeme raporlarının da aile hekimi uzmanlarınca düzenlenebilmesinin önü açıldı.
Türkiye'deki palyatif bakım yatak kapasitesi ne kadar?
Kamu sağlık tesislerinde 7.229, üniversite hastanelerinde 522 ve özel sağlık tesislerinde 120 palyatif bakım yatağı bulunuyor. 747 palyatif kritik bakım yatağıyla birlikte toplam palyatif bakım yatak kapasitesi 8.618'e ulaşmış durumda.
80 yaş üstündeki hastalar için özel bir uygulama var mı?
Evet. Bakan Memişoğlu, 80 yaş üstündeki kişilerin ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporlarının artık evlerinde düzenlenmeye başlandığını açıkladı. Bu uygulama, yaşlı bireylerin hastaneye gitmek zorunda kalmadan söz konusu işlemlerini yaptırabilmesini amaçlıyor.
