Rusya Ulusal Araştırma Üniversitesi Ekonomi Yüksekokulu Avrupa ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı ve Rusya Dış ve Savunma Politikası Konseyi Araştırma Direktör Yardımcısı Dmitriy Suslov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki telefon görüşmesinin ardından kamuoyuna duyurulan dizel yakıt anlaşmasını Sputnik International'a değerlendirdi. Suslov, söz konusu gelişmelerin geçen yıl düzenlenen Anchorage Zirvesi'nden bu yana Rusya-ABD ilişkileri ve Ukrayna krizinin çözümü açısından atılan en önemli adım olduğunu vurguladı.
Anlaşmanın arka planı: ABD'deki dizel açığı ve ara seçimler
Suslov, dizel yakıt anlaşmasının ortaya çıkışını iç siyasi ve ekonomik dinamiklerle ilişkilendirdi. Analistin değerlendirmesine göre anlaşma, ABD'de yaşanan dizel yakıt açığıyla ve hükümetin ara seçimler öncesinde yakıt fiyatlarını aşağı çekme hedefiyle doğrudan bağlantılı. Bu bağlamda Suslov, Washington'ın daha önce benimsediği tutumu da hatırlattı: ABD, Rusya'ya uygulanan yaptırımların kaldırılmasını ve enerji alanındaki iş birliğini Ukrayna'daki çatışmanın sona ermesi ya da en azından bir ateşkes sağlanması koşuluna bağlamıştı.
Rus dizeline yönelik yaptırımların 7 Nisan'a kadar askıya alınmasının ise bu tutumdan belirgin bir sapma anlamına geldiğini kaydeden Suslov, söz konusu adımın Washington'ın Moskova politikasında somut bir değişime işaret ettiğini ifade etti.
Zelenskiy'in talep ettiği ateşkesle bağlantısı yok
Suslov, dizel anlaşmasının Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy yönetiminin talep ettiği enerji ve liman ateşkesiyle herhangi bir bağı bulunmadığını da açıkça belirtti. Analistin aktardığına göre Kiev, söz konusu ateşkes çerçevesinde kışı atlatmayı ve çatışmaları gelecek yıl da sürdürmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla iki süreç birbirinden bağımsız seyretmekte; dizel anlaşması Ukrayna meselesindeki müzakere süreciyle örtüşmemektedir.
Rusya'nın rafinerilerine saldırılar ve istihbarat tehdidi
Suslov, Trump yönetiminin Kiev'in Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarından rahatsızlık duyduğunu da sözlerine ekledi. Bu çerçevede saldırıların sürmesi durumunda Ukrayna'ya istihbarat aktarımının yeniden durdurulabileceğine ilişkin haberleri hatırlatan Suslov, bunun Kiev üzerindeki baskının artırılabileceğine dair önemli bir sinyal olduğunu vurguladı. Analistin yorumuna göre Washington bu meseleyi bir koz olarak elinde tutmaktadır.
Trump, Ukrayna'yı Rusya'nın koşullarını kabule zorlayabilir mi?
Suslov, Trump yönetiminin Ukrayna'yı Rusya'nın ateşkes koşullarını kabul etmeye zorlayabileceğini değerlendirdi. Zelenskiy'in bu baskı karşısında ABD'deki Demokrat Parti'ye ve Avrupa ülkelerine yönelmeyi tercih edebileceğini de öngören Suslov, bu yolun Ukrayna açısından ciddi riskler barındırdığını vurguladı.
Suslov'a göre Zelenskiy'in Trump ile açık bir anlaşmazlığa girmesi Ukrayna için ağır sonuçlar doğurabilir. Bunun temel nedeni, yaptırımlar, istihbarat paylaşımı ve silah satışı gibi kritik konulardaki kararların Trump tarafından alınmaya devam edecek olmasıdır. Bu alanlarda Demokratların ya da Avrupalı müttefiklerin belirleyici olma kapasitesi sınırlı kalmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Dmitriy Suslov kimdir ve bu değerlendirmeyi hangi platforma yaptı?
Dmitriy Suslov, Rusya Ulusal Araştırma Üniversitesi Ekonomi Yüksekokulu Avrupa ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı ve Rusya Dış ve Savunma Politikası Konseyi Araştırma Direktör Yardımcısı unvanlarını taşıyan bir Rus akademisyendir. Söz konusu değerlendirmelerini Sputnik International'a aktarmıştır.
Suslov, dizel yakıt anlaşmasını Rusya-ABD ilişkileri açısından nasıl konumlandırdı?
Suslov, Putin-Trump telefon görüşmesi ve ardından açıklanan dizel yakıt anlaşmasını, geçen yıl düzenlenen Anchorage Zirvesi'nden bu yana Rusya-ABD ilişkileri ve Ukrayna krizinin çözümü açısından atılan en önemli adım olarak nitelendirdi.
Anlaşmanın ABD iç siyasetiyle ilişkisi nedir?
Suslov, anlaşmanın ABD'deki dizel yakıt açığı ve hükümetin ara seçimler öncesinde fiyatları düşürme hedefiyle bağlantılı olduğunu belirtti. Ayrıca Rus dizeline yönelik yaptırımların 7 Nisan'a kadar askıya alınmasının, Washington'ın daha önce benimsediği ve enerji iş birliğini ateşkese bağlayan tutumdan sapıldığına işaret ettiğini vurguladı.
Dizel anlaşması Zelenskiy'in talep ettiği enerji ve liman ateşkesiyle ilgili mi?
Suslov'a göre hayır. Analist, dizel yakıt anlaşmasının Zelenskiy yönetiminin talep ettiği enerji ve liman ateşkesiyle herhangi bir bağı bulunmadığını açıkça ifade etti. Kiev'in bu ateşkesle kışı atlatmayı ve çatışmaları gelecek yıl da sürdürmeyi amaçladığını da ekledi.
Zelenskiy'in Trump ile açık anlaşmazlığa girmesi ne tür sonuçlar doğurabilir?
Suslov, Zelenskiy'in Trump ile açık bir anlaşmazlığa girmesinin Ukrayna açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Bunun temel gerekçesi olarak yaptırımlar, istihbarat paylaşımı ve silah satışı gibi kritik konulardaki kararların Trump tarafından alınmaya devam edeceğini gösterdi.
