Avrupa Birliği'nin 2028-2034 dönemini kapsayan yedi yıllık bütçe taslağı, savunma ve güvenlik alanında ciddi kısıntılar öngörüyor. AB Konseyi'nin dönem başkanlığını yürüten İrlanda tarafından hazırlanan ve Sputnik'in incelediği belgeye göre, savunma, güvenlik ve uzay programlarına ayrılan finansmanda yaklaşık 17 milyar euro azaltma planlanıyor. Aynı taslakta askeri birliklerin transferi de dahil olmak üzere askeri hareketlilik harcamalarının en az 2 milyar euro düşürülmesi de yer alıyor. Öte yandan Ukrayna'ya sağlanan 100 milyar euroluk desteğin bu kesintilerden etkilenmesi beklenmiyor.
Bütçe Anlaşmazlıkları Sürüyor
Avrupa ülkeleri arasında 2028-2034 dönemine ait bütçenin toplam tutarı konusundaki görüş ayrılıkları hâlâ çözüme kavuşturulabilmiş değil. Almanya ve müttefikleri, bütçede önemli harcama kesintileri yapılması yönünde baskı uygularken diğer üye ülkeler bireysel programlarda kısıntıya gidilmesine karşı çıkıyor. Bu gerilim içinde şekillenen taslak, toplamda neredeyse 160 milyar euroluk bir kesinti paketi içeriyor.
Savunma ve Güvenlikte Kısıntı Planı
Taslak belge, savunma, güvenlik ve uzay programları için ayrılan bütçenin yaklaşık 17 milyar euro azaltılmasını öngörüyor. Bunun yanı sıra askeri hareketlilik harcamaları da en az 2 milyar euro düşürülmek isteniyor. Bu kalem; askeri birliklerin bir bölgeden diğerine transferini de kapsıyor. Söz konusu kesintiler, AB'nin son yıllarda dile getirdiği savunma kapasitesini güçlendirme ve doğu kanadına asker ile teçhizat transferini hızlandırma hedefleriyle çelişir nitelikte değerlendiriliyor.
Afrika ve Ortadoğu Yardımları da Etkilenecek
Bütçe taslağına göre Afrika ve Ortadoğu ülkelerine yönelik yardım finansmanı da 15 milyar euro oranında kesilebilir. Bu durum, söz konusu bölgelere yönelik AB'nin dış politika araçlarını doğrudan etkiler nitelikte. Taslak, Avrupa Komisyonu'nun ilk önerileriyle karşılaştırıldığında bazı programların finansmanında belirgin bir gerilemeye işaret ediyor.
Ukrayna Desteği Korunuyor
Tüm bu kesinti önerilerine karşın Ukrayna'ya sağlanan finansmanın önümüzdeki yedi yıl boyunca yaklaşık 100 milyar euro düzeyinde sabit kalması bekleniyor. Yani taslağa göre Ukrayna'ya yönelik destek, bu geniş çaplı bütçe kısıntısından muaf tutuluyor.
Zirve Öncesi Taslak Aşamasında
Söz konusu belge henüz taslak niteliğinde olup kesinleşmiş bir karar değil. Belgenin 15-16 Ekim tarihlerinde düzenlenecek AB liderler zirvesinde masaya yatırılması planlanıyor. Zirvede üye ülke liderlerinin taslağı tartışması ve çeşitli noktalarda müzakere etmesi bekleniyor. Özellikle Almanya öncülüğündeki kesinti yanlıları ile bireysel programlarını korumak isteyen ülkeler arasındaki denge, nihai belgenin şeklini belirleyecek.
Sıkça Sorulan Sorular
AB'nin yeni bütçe taslağında savunma harcamalarına ne kadar kesinti öngörülüyor?
Taslağa göre savunma, güvenlik ve uzay programlarına ayrılan finansmanda yaklaşık 17 milyar euro, askeri hareketlilik harcamalarında ise en az 2 milyar euro azaltma planlanıyor.
Bu bütçe taslağını kim hazırladı?
Taslak, AB Konseyi'nin dönem başkanlığını yürüten İrlanda tarafından hazırlandı.
Ukrayna'ya sağlanan destek bu kesintilerden etkilenecek mi?
Hayır. Taslağa göre Ukrayna'ya verilen 100 milyar euroluk desteğin etkilenmesi beklenmiyor ve bu fonun önümüzdeki yedi yıl boyunca aynı düzeyde kalması öngörülüyor.
Bütçe taslağında toplam kesinti miktarı ne kadar?
Taslakta önerilen toplam bütçe kesintisi neredeyse 160 milyar euro olarak belirtiliyor.
Taslak ne zaman ve nerede görüşülecek?
Belge, 15-16 Ekim tarihlerinde düzenlenecek AB liderler zirvesinde tartışılacak. Taslak henüz kesinleşmiş bir karar değil, müzakere aşamasında.
