Antalya'da kozmetik botoks yaptırdıktan sonra ciddi sağlık sorunları yaşayan 16 kişi, Antalya Üniversitesi (AÜ) Hastanesi'ne başvurdu. Son 3 ay içinde yaşanan bu vakalarda hastalar; konuşma güçlüğü, yutma zorluğu, nefes darlığı ve kas güçsüzlüğü gibi ağır belirtilerle hastaneye geldi. Hastalardan bazıları solunum cihazına bağlanırken 3'ü yoğun bakım ünitesinde tedavi gördü. Son bir haftada nöroloji kliniğine yatırılan 7 hastanın durumu ise adli vaka olarak kayıt altına alındı.
Doktorun sekreterin yaptığı botoks, hastanelik etti
Tedavisi AÜ Hastanesi'nde süren hasta F.F., yaşadıklarını şöyle aktardı: "Yaklaşık 20 gün önce bir doktorun kliniğine gittim, botoks yaptırdım. İşlemden birkaç gün sonra göz kapağım düştü, gözüm kapandı. Daha sonra yutma güçlüğü yaşamaya başladım. Bir doktorun kliniğine gittim ama botoks işlemini sekreteri yaptı. Başkalarına tavsiyem, bu işlemi mutlaka uzmanlara yaptırmaları." F.F.'nin deneyimi, yetkisiz kişilerin gerçekleştirdiği uygulamaların ne denli tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne seriyor.
Uzman hekimden uyarı: "Ağır tablolarla geldiler"
AÜ Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan, son 3 ayda toksin zehirlenmesiyle başvuranların sayısındaki artışa dikkat çekti. "Son 3 ay içinde 16 hastamız olduğunu gördük. 16 hastamızı servise yatırmamız gerekti. Çünkü solunum problemleri, yutma zorlukları, konuşmada zorlanma ve yataktan kalkma, doğrulurken gereken kasları kullanamayacak kadar ağır tablolarla geldiler. Bunlar dışında daha hafif klinik olanlar da vardı, onları ayaktan takip ediyoruz" diyen Doğan, konuya ilişkin şu açıklamayı da yaptı: "Bizim için yatış ciddi bir endikasyon. Hepsi dermokozmetik uygulamalar sonrası gelişen tablolardı. Ama etken madde farklı olduğunda veya uzman olmayan kişiler tarafından yapıldığında, menşei bilinmeyen ürünler kullanıldığında bu toksin maalesef kana karışıyor. O zaman hastalarda toksin zehirlenmesi meydana geliyor."
İlk 24 saat ve ilk iki hafta kritik
Nöroloji Anabilim Dalı'ndan Dr. Yusuf Savrun, toksinin vücutta ne zaman etki gösterdiğine dair önemli bilgiler paylaştı: "Toksin uygulandıktan sonra genellikle 24 saat içinde etkileri görmeye başlıyoruz. İkinci haftada bu etkiler gittikçe artıyor. Fakat ikinci haftadan sonra toksinin oluşturacağı yan etkilerin görülme ihtimali azalıyor. Bu nedenle bizim için ilk 24 saat ve ilk iki hafta daha önemli. Bundan sonra oluşabilecek yan etkiler bizim için çok korkutucu olmuyor." Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Aslıhan Yürüktümen Ünal ise hastaneye başvuran vakaların genel tablosunu şöyle özetledi: "Hastalarımız sıklıkla yutma güçlüğü, ses kısıklığı, bazen nefes darlığı, her iki göz kapağında düşme ve kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Çift görme şikayeti de olabiliyor. Bu hastaların büyük bölümü kozmetik amaçlı botoks uygulamalarının ardından başvuruyor. Öncelikle hastanın hayati tehlikesi olup olmadığını değerlendiriyoruz. Eğer hastanın solunumu ciddi şekilde etkilenmişse nefes almasını sağlamak için gerekli müdahaleleri yapıyoruz."
Ruhsatlı merkez ve lisanslı ürün şart
İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Hasan Sözel, botoks yaptırmadan önce sorulması gereken temel soruları şöyle sıraladı: "Uygulamayı yapmadan önce, 'Bu merkez ruhsatlı bir sağlık merkezi mi' diye düşünmek gerekiyor. Ayrıca ürünün ruhsatlı veya uygun koşullarda temin edilip edilmediği de takip etmeli." Hastaların botoks işleminin nerede ve kimler tarafından yapıldığı ise yetkili birimler tarafından araştırılacak.
Nörolojik botoks ayrı bir kategori; hastalar tedaviyi bırakmasın
AÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Ebru Barçın, botulinum toksin uygulamasının nörolojik alandaki kullanımının kozmetik uygulamadan farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. "Botulinum toksin yani botoks uygulamasını uzun yıllardır nörolojik alanda, istemsiz kasılmalarda ya da yüzdeki ve göz kapağındaki kasılmalarda kullanabiliyoruz. Kozmetik kullanımında özellikle dozu çok önemli. 'Kozmetik yaptırmayın' ya da 'kozmetik uygulamaları yapmayalım' demiyoruz ama işi bilen, konuya hakim uzman hekimler tarafından yapılması gerektiğini söylüyoruz. Nörolojik hastalıklarda uzman ellerde botulinum toksin uygulaması yaptıran hastaların bu olaylardan korkup tedaviye ara vermelerinden de endişe ediyoruz" dedi. Barçın'ın bu uyarısı, kamuoyunda oluşan korkunun nörolojik tedavileri de olumsuz etkileyebileceğine işaret ediyor.
Yönetmelik değişikliğiyle tüm hekimlere botoks yetkisi verildi
Tüm bu gelişmelerin arka planında yasal bir düzenleme de dikkat çekiyor. 7 Ocak 2025'te Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, daha önce yalnızca dermatoloji ve plastik cerrahi uzmanları ile medikal estetik sertifikası bulunan hekimlerin yapabildiği estetik uygulamalar, kısa süreli sertifikasyonla tüm hekimlere açıldı. Uzmanlar ise botoks ve dolgu uygulamalarının tıbbi işlemler olduğunu hatırlatarak bu işlemlerin yetkin uzmanlık dalındaki hekimler tarafından, ruhsatlı sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmesi gerektiğini bir kez daha vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Antalya'da kaç kişi botoks zehirlenmesi nedeniyle tedaviye alındı?
Son 3 ay içinde 16 kişi botoks zehirlenmesi belirtileriyle Antalya Üniversitesi Hastanesi'ne başvurdu ve tedavi altına alındı. Bu hastaların tamamının servise yatırılması gerekti.
Botoks zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?
Uzmanların aktardığına göre hastalar; yutma güçlüğü, ses kısıklığı, nefes darlığı, her iki göz kapağında düşme, kas güçsüzlüğü ve çift görme gibi şikayetlerle başvurdu. Bazı hastalar konuşmakta ve yataktan kalkmakta da ciddi güçlük yaşadı.
Botoks uygulaması ne zaman tehlikeli hale geliyor?
Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan'a göre etken maddenin farklı olması, uygulamanın uzman olmayan kişiler tarafından yapılması veya menşei bilinmeyen ürünlerin kullanılması durumunda toksin kana karışarak zehirlenmeye yol açıyor.
Botoks sonrası yan etkiler ne zaman ortaya çıkıyor?
Dr. Yusuf Savrun'a göre toksin uygulandıktan sonra genellikle ilk 24 saat içinde etkiler görülmeye başlıyor, ikinci haftada bu etkiler artıyor. İkinci haftadan sonra ise yan etki görülme ihtimali azalıyor; bu nedenle ilk 24 saat ve ilk iki hafta en kritik dönem olarak değerlendiriliyor.
Botoks yaptırmadan önce nelere dikkat edilmeli?
İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Hasan Sözel, başvurulan merkezin ruhsatlı bir sağlık merkezi olup olmadığının ve kullanılan ürünün ruhsatlı ya da uygun koşullarda temin edilip edilmediğinin mutlaka sorgulanması gerektiğini belirtti. Uzmanlar genel olarak işlemin yetkin uzmanlık dalındaki hekimler tarafından ruhsatlı kuruluşlarda yapılması gerektiğini vurguluyor.
