Türk Hava Yolları'nın (THY) İstanbul-Minsk seferlerini yeniden başlatması, Türkiye ile Belarus arasındaki ticari ilişkilere yeni bir ivme kazandırma potansiyeli taşıyor. DEİK Türkiye-Belarus İş Konseyi Başkanı Fatih Işık, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, yeniden başlayan uçuşların iş insanlarının karşılıklı ziyaretlerini önemli ölçüde kolaylaştıracağını vurguladı. Mevcut durumda yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde seyreden ikili ticaret hacminin bu gelişmeyle birlikte 3-4 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
İlk Uçuşta 50 Kişilik İş İnsanı Heyeti Minsk'e Gitti
Fatih Işık, THY'nin Minsk seferlerinin yeniden başlamasıyla birlikte ilk uçuşta yaklaşık 50 kişilik bir iş insanı heyetiyle Minsk'e gittiklerini aktardı. Işık, bu ziyaretin yalnızca sembolik bir başlangıç olmadığını, önceliklerinin söz konusu bağlantıyı kalıcı ticari ilişkilere ve yeni pazar fırsatlarına dönüştürmek olduğunu belirtti. İstanbul'un uluslararası aktarma merkezi konumunun bu uçuş hattının ekonomik önemini daha da artırdığına dikkat çeken Işık, Belarus'tan gelen yolcuların İstanbul üzerinden hem Türkiye'ye hem de üçüncü ülkelere ulaşabildiğini ifade etti.
Işık, yeniden başlayan uçuşların iş dünyasına sağlayacağı pratik katkıları şu sözlerle özetledi: "İş insanlarımız karşılıklı ziyaretleri daha kolay planlayabilecek, B2B görüşmeleri, fabrika ziyaretleri ve yatırım temasları hız kazanacak."
Otomotiv Yan Sanayisi ve Makine Sektörü Öne Çıkıyor
Işık, iki ülke arasındaki işbirliği fırsatlarını değerlendirirken Belarus'un güçlü üretim altyapısına sahip olduğu sektörleri de sıraladı. Belarus'un motor ve motor aksamları, elektrikli otobüs ve toplu taşıma araçları, makine ve ekipman, demir-çelik, kimya ve petrokimya ile kereste ve orman ürünleri alanlarında köklü bir üretim kapasitesine sahip olduğunu belirten Işık, Türkiye açısından bu sektörlerde somut işbirliği fırsatları bulunduğunu vurguladı.
Türkiye'den Belarus'a yönelik ihracat potansiyelini değerlendiren Işık, otomotiv yan sanayisi, makine ve yedek parça, enerji ekipmanları, elektrik-elektronik, kimya ve üretime yönelik sanayi ürünlerinde önemli fırsatlar gördüklerini dile getirdi. Türk firmalarının Belarus'un otomotiv, ağır vasıta ve makine üreticilerine tedarik sağlayabileceğini de aktaran Işık, enerji, makine ve yedek parça, üretim ekipmanları ile inşaat ve yapı alanlarında da işbirliği potansiyeli bulunduğunu söyledi. "Hedefimiz, iki ülkenin üretim kabiliyetlerini tamamlayıcı biçimde buluşturan, dengeli bir ticaret yapısı kurmak" diyen Işık, ilişkinin yalnızca ürün satışlarıyla sınırlı kalmamasını istediklerini de vurguladı.
Ortak Üretim ve Üçüncü Ülke Pazarları da Gündemde
DEİK Türkiye-Belarus İş Konseyi Başkanı Işık, iki ülke arasındaki işbirliğinin daha geniş bir çerçevede ele alındığını belirterek Belarus'ta ortak üretim yapılması ve üçüncü ülke pazarlarına birlikte açılınması seçeneklerinin de değerlendirildiğini aktardı. Bu yaklaşım, ilişkinin salt ihracat-ithalat dengesinin ötesine geçerek daha derin bir ekonomik entegrasyona evrilmesini amaçlıyor.
Işık, Türkiye'nin Belarus'a ihracatını artırmanın yanı sıra ürün ve sektör çeşitliliğinin geliştirilmesinin de kritik önem taşıdığını kaydetti. Minsk ve Mogilev ziyaretlerinin ardından farklı sektörlerde fiyat teklifleri, satın alma görüşmeleri ve ticari temasların sürdüğünü de belirten Işık, başlatılan sürecin somut adımlarla ilerlediğini ortaya koydu.
Lojistik ve Finansman Mekanizmaları Masaya Yatırılıyor
Işık, ticari ilişkilerin güçlendirilmesi için lojistik ve finansman konularının da kapsamlı biçimde ele alındığını vurguladı. Mevcut güzergâhlara ek olarak alternatif demir yolu hatlarının daha etkin kullanılmasının Belarus makamlarıyla görüşüldüğünü aktaran Işık, bu adımın ticaretin fiziksel altyapısını sağlamlaştırmayı hedeflediğini ifade etti.
Finansman ve ödeme mekanizmalarının kolaylaştırılması için de çeşitli seçeneklerin değerlendirildiğini belirten Işık, Türk kamu bankalarının Belarus'ta şube açması ve yaptırım kapsamı dışında kalan ürünlerin ticaretinde ödeme kanallarının geliştirilmesinin gündemde olduğunu söyledi. Işık, tüm bu süreçlerde işlemlerin uluslararası düzenlemelere uygun yürütülmesinin temel yaklaşımları olduğunu da özellikle vurguladı.
Mogilev Serbest Ekonomi Bölgesi'nde Yatırım Görüşmeleri
Işık'ın aktardığı bilgiler arasında öne çıkan bir diğer önemli başlık, Belarus'taki Mogilev Serbest Ekonomi Bölgesi'nde yürütülen yatırım görüşmeleri oldu. Türk yatırımcıların uzun vadeli kiralama modeliyle üretim yapabilmesine yönelik metrekare başına yaklaşık 1,5 dolar düzeyindeki özel kiralama koşulları hakkında bilgi ve teklif alındığını belirten Işık, bölgenin Türk yatırımcılar için somut bir fırsat penceresi sunduğuna işaret etti.
Tüm bu gelişmeleri bir bütün olarak değerlendiren Fatih Işık, ticaret hacmini 3-4 milyar dolara taşıma hedefine ulaşmak için Türkiye'nin Belarus'a ihracatının artırılması, ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi, ortak üretim projelerinin desteklenmesi ve lojistik ile ödeme süreçlerinin kolaylaştırılmasının belirleyici rol oynayacağını ifade etti.
Sıkça Sorulan Sorular
THY'nin İstanbul-Minsk seferleri Türkiye-Belarus ticaretine nasıl katkı sağlayacak?
DEİK Türkiye-Belarus İş Konseyi Başkanı Fatih Işık'a göre yeniden başlayan uçuşlar, iş insanlarının karşılıklı ziyaretlerini kolaylaştıracak; B2B görüşmeleri, fabrika ziyaretleri ve yatırım temasları hız kazanacak. Ayrıca İstanbul'un uluslararası aktarma merkezi olması, Belarus'tan gelen yolcuların üçüncü ülkelere ulaşmasını da mümkün kılıyor.
Türkiye ile Belarus arasındaki mevcut ticaret hacmi ne kadar ve hedef nedir?
İki ülke arasındaki mevcut ikili ticaret hacmi yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. DEİK Türkiye-Belarus İş Konseyi'nin hedefi bu rakamı 3-4 milyar dolara yükseltmek.
Türkiye'nin Belarus'a ihraç etmeyi hedeflediği ürünler hangi sektörleri kapsıyor?
Fatih Işık'ın açıklamalarına göre otomotiv yan sanayisi, makine ve yedek parça, enerji ekipmanları, elektrik-elektronik, kimya ve üretime yönelik sanayi ürünleri öne çıkan ihracat fırsatları arasında yer alıyor.
Mogilev Serbest Ekonomi Bölgesi'nde Türk yatırımcılara sunulan koşullar nelerdir?
Işık, Türk yatırımcıların uzun vadeli kiralama modeliyle üretim yapabilmesine yönelik metrekare başına yaklaşık 1,5 dolar düzeyinde özel kiralama koşulları hakkında bilgi ve teklif aldıklarını belirtti.
İki ülke arasındaki ticari ilişkilerde lojistik ve finansman konularında ne tür adımlar atılıyor?
Mevcut güzergâhlara ek olarak alternatif demir yolu hatlarının daha etkin kullanılması Belarus makamlarıyla görüşülüyor. Finansman tarafında ise Türk kamu bankalarının Belarus'ta şube açması ve yaptırım kapsamı dışında kalan ürünlerin ticaretinde ödeme kanallarının geliştirilmesi gündemde bulunuyor; tüm işlemlerin uluslararası düzenlemelere uygun yürütülmesi temel yaklaşım olarak benimseniyor.
