Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hayata geçirilen Akıllı Eksper Atama Sistemi, ilk olarak 1 Nisan'da Bursa ve Ordu'da pilot uygulama olarak başlatıldı. Ardından 7 il daha sisteme dahil edildi ve 9 Ekim tarihine kadar toplam 195 bin 656 dosyaya eksper ataması gerçekleştirildi. Süreç boyunca sektör temsilcileri de önemli bir uyarı yayımladı: Değer kaybı tazminatı vaadiyle araç sahiplerinden vekâlet isteyen kişiler, vatandaşları dolandırmaya çalışıyor olabilir.
Sistem Nasıl Çalışıyor, Hedefleri Neler?
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Sigorta Eksperleri İcra Komitesi (SEİK) Başkanı Ahmet Nedim Erdem, Akıllı Eksper Atama Sistemi'nin işleyişine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Erdem'e göre sistemin en temel özelliği, eksper atamalarının belirlenmiş ve izlenebilir kurallara bağlanmış olması. Bu sayede hasarın bağımsız ve standart bir teknik süreçle tespit edilmesi, tüm işlemlerin kayıt altına alınması ve hak sahiplerinin tazminat süreçlerine daha doğrudan erişebilmesi hedefleniyor.
Erdem, sistemin yalnızca atama sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı. Dosya sayısının operasyonel büyüklüğü ortaya koyduğunu, ancak asıl ölçütlerin hizmet kalitesi, raporlama süreleri, uyuşmazlıklara etkisi ve hak sahiplerinin tazminata erişimi gibi sonuçlar olduğunu belirtti. Bu verilerin karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
195 Bin 656 Atamanın Dağılımı
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından paylaşılan verilere göre 1 Ağustos ile 9 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen 195 bin 656 atamanın türlere göre dağılımı şu şekilde:
Trafik sigortasında kısmi hasar sıralı atama: 179 bin 749
Kaskoda kısmi hasar sıralı atama: 8 bin 455
Kasko ağır hasar sıralı atama: 4 bin 12
Kasko kısmi hasar seçerek atama: 3 bin 432
Trafik ağır hasar sıralı atama: 8
Bu tabloya göre toplam atamaların yaklaşık yüzde 92'sini trafik sigortasındaki kısmi hasar dosyaları oluşturdu. Söz konusu oran, sistemin ağırlıklı olarak trafik sigortası kaynaklı hasarları kapsadığını açıkça ortaya koyuyor.
2027'de Raporlama Sürecinde Köklü Değişiklik
SEİK Başkanı Erdem, sisteme ilişkin önemli bir gelişmeyi de duyurdu: 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden eksper rapor yazım sistemine geçilecek. Bu tarihten itibaren tüm eksperlerin raporlarını aynı platform üzerinden hazırlaması planlanıyor; böylece raporlama süreçlerinin daha hızlı tamamlanması hedefleniyor.
Erdem, sistemin bir diğer önemli hedefinin araç hasarı ile değer kaybının aynı teknik incelemede ve ortak kriterlerle değerlendirilmesini sağlamak olduğunu da belirtti. Farklı hesaplama yöntemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların azaltılmasının amaçlandığını ifade eden Erdem, değer kaybı tazminatına ilişkin anlaşmazlıkların azalmasının sistemin önemli çıktılarından biri olacağını vurguladı. Teknik olarak önlenebilecek sorunların ortaya çıkmadan giderilmesine öncelik verdiklerini de sözlerine ekledi.
Dikkat: 'Devletin Eksperi' Diyerek Arayan Kişilere İtibar Etmeyin
Ahmet Nedim Erdem, kaza yapan araç sahiplerine yönelik ciddi bir uyarıda bulundu. Bazı kişilerin, araç sahiplerinin bilgilerini hukuka aykırı yollarla elde ederek çağrı merkezleri üzerinden vatandaşları aradığı ve kendilerini "sigorta eksperi", "hazine eksperi" ya da "devletin eksperi" olarak tanıttığı belirtildi. Bu kişilerin vekâlet talep ettiği ve sigorta şirketinden alınan tazminatın yalnızca bir bölümünü hak sahiplerine aktardığı ifade edildi.
Erdem'in bu konudaki uyarısı son derece netti: "Şunun bilinmesi gerekir ki hiçbir sigorta eksperi sigortalı ya da hak sahibini arayarak vekaletname talep etmez, hasar takibi yapmaz. Kanunen tarafsız ve bağımsız olmakla yükümlü sigorta eksperinin bu faaliyetleri yapması mümkün değildir."
SEİK'e ulaşan başvurularda bu illegal yapıların sahte vekâletle işlem yaptıkları, eksper olmayan kişilere hasar ve değer kaybı hesaplaması yaptırdıkları, gerçekle bağdaşmayan haksız tazminat taleplerinde bulundukları ve vatandaşa eksik ödeme yaptıkları tespit edildi. Erdem, SEDDK'nın bu illegal yapılara yönelik aldığı tedbirleri desteklediklerini de açıkça ifade etti.
"Bir kişi sigorta eksperi olduğunu iddia ederek sizden vekalet istiyorsa, bu bir dolandırıcılık girişimidir. 'Devletin eksperiyim, değer kaybınızı ben alacağım, mahkemeye gitmeden çözerim' gibi ifadelerle arayan kişilere kesinlikle itibar edilmemelidir" diyen Erdem, vatandaşların tazminatlarına ulaşmak için herhangi bir aracıya başvurmak zorunda olmadığını hatırlattı. Bağımsız ekspertiz ve doğrudan sigorta şirketine başvuru sürecinin, hak sahiplerinin tazminatlarına erişiminin temelini oluşturduğunu vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Akıllı Eksper Atama Sistemi nedir ve ne zaman başladı?
Akıllı Eksper Atama Sistemi, SEDDK tarafından geliştirilen ve eksper atamalarını belirlenmiş, izlenebilir kurallara bağlayan bir uygulamadır. Sistem 1 Nisan'da Bursa ve Ordu'da pilot olarak hayata geçirilmiş, daha sonra 7 il daha kapsama alınmıştır.
9 Ekim'e kadar kaç dosyaya eksper atandı ve bu atamaların dağılımı nasıl?
SBM verilerine göre 1 Ağustos ile 9 Ekim tarihleri arasında toplam 195 bin 656 dosyaya eksper ataması yapıldı. Bu atamaların yaklaşık yüzde 92'sini trafik sigortasındaki kısmi hasar dosyaları oluşturdu; en büyük dilimi ise 179 bin 749 ile trafik sigortasında kısmi hasar sıralı atamalar aldı.
2027'de raporlama sürecinde ne değişecek?
SEİK Başkanı Erdem'in açıklamasına göre 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren tüm eksperlerin raporlarını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerindeki ortak bir platform aracılığıyla hazırlaması planlanmaktadır. Bu adımla raporlama süreçlerinin daha hızlı tamamlanması hedeflenmektedir.
Sigorta eksperi olduğunu söyleyerek arayan kişilere neden itibar edilmemeli?
SEİK Başkanı Erdem'e göre gerçek bir sigorta eksperi, yasal olarak tarafsız ve bağımsız olmakla yükümlüdür; bu nedenle sigortalıyı veya hak sahibini arayarak vekâletname talep etmesi ya da hasar takibi yapması mümkün değildir. Böyle bir talepte bulunan kişi, Erdem'in ifadesiyle, bir dolandırıcılık girişiminde bulunuyor demektir.
Araç sahipleri değer kaybı tazminatını nasıl alabilir?
Erdem'e göre vatandaşların değer kaybı tazminatına ulaşmak için herhangi bir aracı kişiye başvurmasına gerek yoktur. Sigorta eksperi tarafından yapılan bağımsız ekspertiz ve doğrudan sigorta şirketine başvuru süreci, hak sahiplerinin tazminatlarına erişiminin temel yolunu oluşturmaktadır.
