Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesinde yüksek enflasyon ve dış gelişmelere karşı kırılganlığın, ekonomi politikalarındaki yeniden dengelenme sürecini sınamaya devam edeceğini vurguladı. Kuruluşun 12 Ekim'de yayımladığı Doğu Avrupa odaklı kredi analizinde bölge genelindeki tablo da ele alındı; 2026 yılında jeopolitik gerilimlere karşın görece bir direnç gözlemlendiği, ancak para ve maliye politikalarındaki hareket kısıtlılığının daha güçlü bir büyümenin önünde engel oluşturduğu belirtildi.
Türkiye için enflasyon ve dış kırılganlık uyarısı
Fitch, Türkiye özelinde yaptığı değerlendirmede yeniden dengelenme sürecinin iki temel baskı altında şekillendiğini ortaya koydu: yüksek enflasyon ve dış gelişmelere karşı kırılganlık. Kuruluş, bu iki unsurun birlikte ekonomi politikasının manevra alanını daralttığını ve sürecin sınanmaya devam edeceğini ifade etti.
Bölge genelinde ise enflasyonist baskıların para politikasında gevşeme için gerekli zemini kısıtladığı vurgulandı. Yüksek ve artan kamu borçlarının da ülkelerin hem ekonomik büyümeyi destekleme hem de mali dengeleri iyileştirme kapasitesini sınırladığı kaydedildi. Bu tablo, Türkiye'yi de kapsayan Orta ve Doğu Avrupa ekonomilerinin ortak bir kısıt çerçevesinde hareket ettiğine işaret ediyor.
2027'de toparlanma beklentisi, ancak sınırlı ivme
Fitch, Doğu Avrupa ekonomilerinin 2026 yılında artan jeopolitik gerilimlere rağmen belirli ölçüde direnç sergilediğini bildirdi. Bununla birlikte kuruluş, 2027 yılında büyümede bir miktar toparlanma öngörmekle birlikte para ve maliye politikalarındaki sınırlı hareket alanının daha güçlü bir ivmelenmeyi zorlaştıracağını açıkladı.
Bölgedeki iç siyasi belirsizliklerin de bütçe açıklarının azaltılmasına yönelik mali konsolidasyon çabalarını kısıtladığı belirtildi. Yüksek kamu borcu ve enflasyon baskılarının bölge ekonomileri için önemli sorunlar olmayı sürdüreceği de analizde yer aldı.
Jeopolitik riskler: Ukrayna savaşı ve NATO belirsizliği
Fitch'e göre bölgedeki jeopolitik riskler yüksek seyrini korumaktadır. Analizde öne çıkan başlıca riskler şu şekilde sıralandı: Ukrayna'daki savaşın şiddetlenmesi, ABD'nin NATO'ya bağlılığına ilişkin devam eden endişeler ve Avrupa'da Rusya'ya atfedilen hibrit faaliyetlerdeki artış. Bu faktörlerin bölge ekonomilerinin önündeki belirsizlik ortamını beslediği değerlendirildi.
Polonya, Romanya ve Macaristan'da negatif görünüm
Fitch, Doğu Avrupa ülkelerinin kredi notu görünümlerinde genel dengenin iyileştiğini belirtirken bölgede negatif görünüme sahip ülke sayısının üçte kaldığını, pozitif görünüme sahip ülke sayısının ise 2025'teki birden üçe yükseldiğini açıkladı.
Polonya ve Romanya'nın negatif görünümünde bütçe açıklarının belirgin biçimde genişlemesi, kamu borcundaki hızlı artış, siyasi kutuplaşma riski ve mali disiplinin sürdürülmesine ilişkin güçlükler belirleyici etkenler olarak gösterildi. Macaristan'ın negatif görünümü ise 2026 seçimleri öncesinde kamu maliyesinde yaşanan önemli bozulmayı ve zayıf ekonomik büyümeyi yansıtıyor.
Sırbistan, Ermenistan ve Bulgaristan'da olumlu tablo; Litvanya notu yükseltti
Pozitif görünüme sahip üç ülkenin başında Sırbistan geliyor. Azalan kamu borcu, iyileşen dış denge ve güçlenen büyüme beklentileri bu görünümü destekliyor; ancak siyasi belirsizlikler ekonomik görünüm açısından risk unsuru olmayı sürdürüyor. Ermenistan'ın pozitif görünümünde ise güçlü büyüme performansı ve beklentileri ile artan dış tamponlar etkili oluyor.
Bulgaristan'ın pozitif görünümü, nisan ayında yapılan genel seçimlerin uzun süredir devam eden istikrarsız koalisyon hükümetleri dönemini sona erdirme olasılığına dayanıyor. Litvanya ise 2026 yılında bölgede kredi notu artırılan tek ülke oldu. Fitch, Litvanya'nın notunu temmuz ayında A+ seviyesine yükseltti. Not artırımında güçlü büyüme performansı, olumlu orta vadeli ekonomik görünüm ve ülkenin art arda gelen dış şoklara karşı dayanıklılığı belirleyici rol oynadı.
Sıkça Sorulan Sorular
Fitch, Türkiye'nin yeniden dengelenme sürecini neden riskli buluyor?
Fitch'e göre Türkiye'nin ekonomi politikalarındaki yeniden dengelenme süreci, yüksek enflasyon ve dış gelişmelere karşı kırılganlık nedeniyle sınanmaya devam edecek. Bu iki unsur bir arada politika yapıcıların manevra alanını daraltıyor.
Fitch'in Doğu Avrupa için 2027 büyüme beklentisi nedir?
Fitch, 2027 yılında Doğu Avrupa ekonomilerinde büyümede bir miktar toparlanma bekliyor. Ancak para ve maliye politikalarındaki sınırlı hareket alanının daha güçlü bir ivmelenmeyi zorlaştıracağını öngörüyor.
Bölgede hangi ülkelerin kredi notu görünümü negatif?
Fitch'in analizine göre bölgede negatif görünüme sahip üç ülke bulunuyor: Polonya, Romanya ve Macaristan. Polonya ile Romanya'da bütçe açıklarının genişlemesi ve kamu borcundaki artış öne çıkarken Macaristan'da 2026 seçimleri öncesi mali bozulma ve zayıf büyüme belirleyici etken olarak gösteriliyor.
Litvanya'nın kredi notu neden yükseltildi?
Fitch, Litvanya'nın kredi notunu temmuz ayında A+ seviyesine yükseltti. Not artırımında güçlü büyüme performansı, olumlu orta vadeli ekonomik görünüm ve ülkenin art arda gelen dış şoklara karşı dayanıklılığı etkili oldu. Litvanya, 2026 yılında bölgede notu yükseltilen tek ülke oldu.
Fitch hangi jeopolitik riskleri bölge için tehdit olarak tanımlıyor?
Fitch'e göre Ukrayna'daki savaşın şiddetlenmesi, ABD'nin NATO'ya bağlılığına ilişkin devam eden endişeler ve Avrupa'da Rusya'ya atfedilen hibrit faaliyetlerdeki artış, bölge ekonomilerinin karşı karşıya olduğu başlıca jeopolitik riskler arasında yer alıyor.
