Gazeteci Hande Aydemir'in YouTube programına konuk olan Prof. Dr. Mustafa Kanat, son dönemde gündemde sıkça yer bulan retatrutid molekülü ile internet üzerinden satılan ürünler arasındaki farka dikkat çekti. Kanat, araştırma sürecinde olan bir molekülün piyasada serbestçe satılıyor olmasının, söz konusu ürünlerin gerçekliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurduğunu vurguladı.
Retatrutid nedir, neden gündemde?
Obezite ve tip 2 diyabet tedavisine yönelik geliştirilen retatrutid, GIP, GLP-1 ve glukagon reseptörlerini aynı anda hedefleyen bir molekül olarak araştırılıyor. İnsanlar üzerindeki klinik çalışmaları hâlâ devam eden bu molekül, henüz herhangi bir düzenleyici kurum tarafından onaylanmış değil. Kanat, molekülün araştırılıyor olmasının onun piyasada kullanıma sunulabileceği anlamına gelmediğini net biçimde ortaya koydu. "Henüz FDA onayını almadı. Henüz Avrupa İlaç Dairesi'nden onay almadı" diyen Kanat, bu gerçeğin altını özellikle çizdi.
'Piyasada satılıyorsa sahte ilaçtır'
Retatrutidi geliştiren ilaç şirketi Lilly de klinik araştırmalar dışında bu isimle sunulan ürünlerin kullanılmaması gerektiği konusunda kamuoyunu uyarıyor. Prof. Dr. Kanat da bu noktada son derece keskin bir değerlendirme yaptı: "Yani piyasada eğer satılıyorsa bu ilaç sahte bir ilaç demektir." Programda Hande Aydemir, görüştüğü bir satıcının ürünün laboratuvardan temin edildiğini ve analizlerinin bulunduğunu söylediğini aktardı. Ancak Kanat, bu tür açıklamaların yeterli bir güvence sağlamadığını belirtti. Aydemir'in "İnternetten alınan bir flakonun gerçekten Reta olduğunu biz nasıl bileceğiz şimdi?" sorusuna Kanat'ın yanıtı yalnızca iki kelimeydi: "Kimse anlayamaz."
Kanat, bir ürünün içeriğinin yalnızca ambalajındaki bilgiler ya da satıcının açıklamaları üzerinden doğrulanamayacağını, molekülün yapısının referans laboratuvarında incelenmesi gerektiğini vurguladı. Bu değerlendirmenin, belirli bir ürün üzerinde yapılan bir teste değil, retatrutidin henüz onaylanmış ve ticari olarak piyasaya sunulmuş bir ilaç olmaması gerçeğine dayandığını da hatırlattı.
Üretim koşulları da büyük risk taşıyor
Kanat, internet üzerinden satılan ürünlerin hangi koşullarda hazırlandığının bilinmediğine dikkat çekerek üretim süreçlerinin önemine işaret etti. Özellikle cilt altına uygulanan ürünlerde mikroorganizmalarla kirlenme ihtimalinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini anlatan Kanat, bu durumun enfeksiyon riskini belirgin biçimde artırabileceğini söyledi. Tüketicilerin yalnızca satıcıların sunduğu bilgilere dayanarak hareket etmemesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Bu noktada ABD Gıda ve İlaç Dairesi FDA'nın tutumu da dikkat çekici. FDA, internette satışa sunulan bazı ürünlerde yer alan "yalnızca araştırma amaçlı" veya "insan kullanımı için değildir" gibi ifadelerle tüketicilere ulaşan onaysız ürünlere karşı uyarılarda bulunuyor. Kurum, retatrutid de dahil olmak üzere bu ürünlerin güvenlik, etkinlik ve kalite açısından onaylı ilaçlara uygulanan değerlendirme süreçlerinden geçmediğini belirtiyor. Dolayısıyla bir ürünün araştırma amacıyla sunulması, onun insan kullanımına uygun olduğu anlamına gelmiyor.
Hızlı kilo kaybı da risksiz değil
Programda zayıflama iğneleriyle kısa sürede yüksek miktarda kilo verilmesinin olası sağlık sonuçları da masaya yatırıldı. Hande Aydemir, bazı kullanıcıların ayda 12 kilo verdiklerini aktardıklarını belirterek Kanat'a bu hızın sakıncalı olup olmadığını sordu. Kanat, hızlı kilo kaybının çeşitli sağlık sorunlarını beraberinde getirebileceğini ifade ederek safra taşı oluşumu ve kas kaybını bu süreçte karşılaşılabilecek riskler arasında saydı.
"Masif kilo kaybı kısa sürede gerçekleşirse beraberinde kas kaybı da görüyoruz" diyen Kanat, bu durumun yalnızca belirli bir ilaca özgü olmadığını da vurguladı. Kontrollü kilo kaybının önemini bir kez daha hatırlatan Kanat, yeterli protein alımı ve direnç egzersizlerinin bu sürecin ayrılmaz parçaları olduğunu belirtti.
'Bu işin şakası yok'
Prof. Dr. Mustafa Kanat, internet üzerinden satılan ve içeriği doğrulanamayan ürünlerin kesinlikle kullanılmaması gerektiğini bir kez daha vurgulayarak sözlerini güçlü bir uyarıyla noktaladı: "Bu işin şakası yok. O nedenle bilmediğiniz ilaçları asla ve asla kullanmayın. Hele onay almamış ilaçları." Bu çağrı, hem retatrutid özelinde hem de genel olarak onaysız ilaç kullanımına yönelik kapsamlı bir uyarı niteliği taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Retatrutid nedir ve ne amaçla araştırılıyor?
Retatrutid, obezite ve tip 2 diyabet tedavisine yönelik geliştirilen, GIP, GLP-1 ve glukagon reseptörlerini hedefleyen bir moleküldür. İnsanlar üzerindeki klinik çalışmaları hâlâ devam etmektedir.
Retatrutid herhangi bir otorite tarafından onaylandı mı?
Hayır. Prof. Dr. Mustafa Kanat'ın belirttiğine göre retatrutid, ne FDA ne de Avrupa İlaç Dairesi tarafından henüz onaylanmış değildir.
İnternetten satılan retatrutid ürünleri güvenli midir?
Prof. Dr. Kanat, piyasada retatrutid adıyla satılan ürünlerin sahte olduğunu ifade etti. Bir ürünün içeriğinin ambalaj bilgisi veya satıcı açıklamasıyla doğrulanamayacağını, bunun için referans laboratuvarı incelemesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca üretim koşullarının bilinmemesi nedeniyle cilt altı uygulamalarda enfeksiyon riskinin ciddi boyutlara ulaşabileceğini belirtti.
Ayda 12 kilo vermek sağlık açısından risk taşır mı?
Prof. Dr. Kanat'a göre hızlı kilo kaybı safra taşı oluşumu ve kas kaybı gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Kanat, "Masif kilo kaybı kısa sürede gerçekleşirse beraberinde kas kaybı da görüyoruz" diyerek kontrollü kilo kaybının önemini vurguladı ve yeterli protein alımı ile direnç egzersizlerini bu sürecin önemli bileşenleri olarak saydı.
Retatrutidi geliştiren şirket bu konuda ne diyor?
Retatrutidi geliştiren Lilly, klinik araştırmalar dışında bu isimle sunulan ürünlerin kullanılmaması gerektiği konusunda kamuoyunu uyarmaktadır.
