Türkiye'de tehlikeli maddelerin demiryoluyla taşınmasını düzenleyen mevzuatta önemli bir güncelleme yapıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği, 13 Ekim 2026 tarihli ve 33399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Söz konusu değişiklik, 2015 yılında yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik'in idari yaptırımlara ilişkin hükümlerini kapsıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte en yüksek ceza miktarı 4 milyon 263 bin 586 TL olarak belirlendi. Değişiklik yalnızca para cezalarını değil, denetim yetkilerini ve belirli ihlallerde uygulanacak operasyonel tedbirleri de kapsıyor.
Boğaz Geçişindeki Yasağa En Ağır Ceza
Yönetmelikteki en yüksek yaptırım, Türk Boğazlar bölgesindeki asma köprü ve tüp geçitlerden tehlikeli madde taşıyan tren ve vagonların geçirilmesiyle ilgili. Mevcut yönetmeliğin 22'nci maddesinin yedinci fıkrası, tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçların bu güzergâhlardan geçişine zaten izin vermiyor. Yapılan düzenleme yeni bir yasak getirmiyor; önceden var olan bu yasağın ihlali durumunda gönderene ve taşımacıya uygulanacak idari para cezasını 4 milyon 263 bin 586 TL olarak yeniden belirliyor.
Belgesiz Faaliyet ve Güvenlik Eksikliklerine Ayrı Yaptırımlar
Yönetmelik, tehlikeli madde taşımacılığı yapan işletmelerin çeşitli yükümlülüklerini ihlal etmesi durumunda uygulanacak farklı ceza tutarlarını da düzenliyor. Gerekli faaliyet belgesini almadan faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilere 17 bin 932 TL idari para cezası öngörülüyor.
Yetkili kuruluş tarafından test, muayene ve sertifikalandırması yapılmamış yük taşıma birimlerinin kullanılması halinde ise her bir taşıma birimi başına gönderene, doldurana ve taşımacıya 85 bin 437 TL ceza uygulanacak. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmeyen ya da bu hizmeti almayan işletmelere verilecek ceza ise 170 bin 903 TL olarak belirlendi. Bunların yanı sıra taşıma faaliyetlerinin genel kurallarına ilişkin bazı ağır ihlaller için 854 bin 588 TL'ye ulaşan yaptırımlar da düzenlemede yer alıyor.
İzin Eksikliğinde Tren Sefere Devam Edemeyecek
Yönetmeliğin dikkat çeken hükümlerinden biri, gerekli taşıma izninin bulunmaması durumunda devreye girecek operasyonel tedbir. Yönetmeliğin 8'inci maddesinin birinci fıkrasındaki izin yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle 85 bin 437 TL idari para cezası uygulandığında, ihlal giderilinceye kadar ilgili vagon veya tren güvenli bir alanda bekletilecek ve seferin devamına izin verilmeyecek. Bu hüküm, söz konusu ihlallerde yaptırımın yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmayacağını ortaya koyuyor.
Denetim Yetkileri Genişletildi
Yeni düzenlemeyle denetim yetkilerine ilişkin hükümler de güncellendi. Buna göre Bakanlık personelinin yanı sıra yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları da ilgili mevzuat kapsamında denetim gerçekleştirebilecek.
Öte yandan eğitim belgelerinin gerektiğinde Bakanlığa ibraz edilmesine ilişkin bir ifade yönetmelik metninden çıkarıldı. Ancak bu değişiklik, ilgili eğitimlerin sağlanmasına yönelik yükümlülüğün ortadan kalktığı anlamına gelmiyor; yalnızca ibraz şartına dair söz konusu ifade metinden kaldırıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Yönetmelik değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?
13 Ekim 2026 tarihli ve 33399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği, yayımlandığı gün itibarıyla yürürlüğe girdi.
Boğaz geçişine uygulanan 4,26 milyon TL ceza yeni bir yasak mı getiriyor?
Hayır. Bu ceza yeni bir güzergâh yasağı getirmiyor. Türk Boğazlar bölgesindeki asma köprü ve tüp geçitlerden tehlikeli madde taşıyan tren ve vagonların geçişini yasaklayan hüküm daha önce de yönetmelikte yer alıyordu. Yapılan düzenleme yalnızca bu yasağın ihlaline uygulanacak para cezasını 4 milyon 263 bin 586 TL olarak güncelledi.
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmeyen işletmelere ne kadar ceza uygulanacak?
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı istihdam etmeyen veya bu hizmeti dışarıdan almayan işletmelere 170 bin 903 TL idari para cezası uygulanacak.
Taşıma izni bulunmayan bir tren sefere devam edebilir mi?
Hayır. Yönetmeliğin 8'inci maddesinin birinci fıkrasındaki izin yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle 85 bin 437 TL ceza uygulanması durumunda, ihlal giderilinceye kadar ilgili vagon veya tren güvenli bir alanda bekletilecek ve seferin devamına izin verilmeyecek.
Yönetmelik değişikliğiyle denetim yetkileri nasıl değişti?
Yeni düzenlemeyle birlikte denetim yapabilecek kuruluşların kapsamı genişletildi. Bakanlık personelinin yanı sıra yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları da ilgili mevzuat çerçevesinde denetim gerçekleştirebilecek.
