Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Ağustos ayına ait dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre ihracat birim değer endeksi, Ağustos 2025'e kıyasla yüzde 8,5 artış kaydederken ithalat birim değer endeksi aynı dönemde yüzde 13,7 yükseldi. İki endeks arasındaki makas, dış ticaret haddinin Ağustos 2025'teki 94,3 düzeyinden Ağustos 2026'da 90'a gerilemesine yol açtı.
İhracat Birim Değer Endeksinde Yakıt Öne Çıktı
İhracat birim değer endeksindeki yüzde 8,5'lik genel artışın alt kırılımlarına bakıldığında en dikkat çekici hareketin yakıt grubunda yaşandığı görülüyor. Yakıtlarda endeks, Ağustos 2025'e göre yüzde 47,1 oranında yükseldi. Bu artışı ham maddeler (yakıt hariç) yüzde 10,9 ile izlerken gıda, içecek ve tütün grubu yüzde 7,4 artış kaydetti. İmalat sanayisinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise endeks yüzde 5,1 oranında yükseldi.
İthalat Birim Değerinde Gıda Geriledi, Yakıt Sıçradı
İthalat birim değer endeksindeki yüzde 13,7'lik yıllık artışın alt gruplarına göre dağılımı çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. Yakıt grubunda endeks yüzde 35,9 artarken ham maddeler (yakıt hariç) yüzde 12,5 ve imalat sanayisi (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 7,5 yükseldi. Öte yandan gıda, içecek ve tütün grubunda ithalat birim değer endeksi yüzde 4,2 azaldı; bu grup, söz konusu dönemde düşüş kaydeden tek alt kategori oldu.
Miktar Endekslerinde Hem İhracat Hem İthalat Geriledi
Birim değer endekslerinin aksine miktar endeksleri, Ağustos 2026'da yıllık bazda gerileme gösterdi. İhracat miktar endeksi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0,4 azaldı. Alt gruplara göre değerlendirildiğinde gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,9, ham maddelerde (yakıt hariç) ise yüzde 19,3 artış yaşandı. Buna karşın yakıtlarda yüzde 20, imalat sanayisinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise yüzde 4,5 düşüş kaydedildi.
İthalat miktar endeksi de ağustosta yıllık bazda yüzde 2,8 geriledi. Bu dönemde gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 36,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 8,3 artış gözlemlenirken yakıtlarda yüzde 1,6 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 0,5 azalış yaşandı.
Mevsimsel Arındırılmış Veriler Ne Söylüyor?
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi, Temmuz 2026'daki 143,6 düzeyinden Ağustos 2026'da yüzde 1 artışla 145'e yükseldi. Yalnızca takvim etkisinden arındırılmış seri ise farklı bir tablo sunuyor: Bu seriye göre endeks Ağustos 2025'te 141,1 iken Ağustos 2026'da yüzde 0,4 azalışla 140,5 olarak gerçekleşti.
İthalat miktar endeksinde ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seri, temmuzda 114,6 iken ağustosta yüzde 2,5 düşüşle 111,7'ye geriledi. Takvim etkisinden arındırılmış seriye göre de endeks Ağustos 2025'teki 109,6 düzeyinden Ağustos 2026'da yüzde 2,8 azalışla 106,5'e indi.
Dış Ticaret Haddi 4,3 Puan Düştü
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle elde edilen dış ticaret haddi, Ağustos 2025'te 94,3 olarak hesaplanmıştı. TÜİK'in açıkladığı son verilere göre bu gösterge, Ağustos 2026'da 4,3 puanlık düşüşle 90 düzeyine geriledi. Söz konusu düşüş, ithalat birim değerlerindeki artışın ihracat birim değerlerindeki artışı geride bırakmasının bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
TÜİK'in açıkladığı ihracat birim değer endeksi Ağustos 2026'da ne kadar arttı?
TÜİK verilerine göre ihracat birim değer endeksi, Ağustos 2026'da bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,5 artış kaydetti.
İthalat birim değer endeksinde en fazla artış hangi grupta yaşandı?
İthalat birim değer endeksinde en yüksek artış yüzde 35,9 ile yakıt grubunda gerçekleşti. Bunu ham maddeler (yakıt hariç) yüzde 12,5 ve imalat sanayisi (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 7,5 ile izledi. Gıda, içecek ve tütün grubu ise yüzde 4,2 azalarak tek düşüş kaydeden alt kategori oldu.
Ağustos 2026'da dış ticaret haddi ne oldu?
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Ağustos 2025'teki 94,3 düzeyinden Ağustos 2026'da 4,3 puan azalışla 90'a geriledi.
İhracat miktar endeksi mevsimsel arındırılmış verilere göre nasıl bir seyir izledi?
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi, Temmuz 2026'da 143,6 iken Ağustos 2026'da yüzde 1 artışla 145'e yükseldi. Ancak yalnızca takvim etkisinden arındırılmış seri, Ağustos 2025'e kıyasla yüzde 0,4 azalışla 140,5 olarak gerçekleşti.
İthalat miktar endeksi Ağustos 2026'da yıllık bazda ne kadar değişti?
İthalat miktar endeksi, Ağustos 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,8 geriledi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise endeks temmuzdan ağustosa yüzde 2,5 düşüşle 111,7'ye indi.
