Hindistan'da seçmen listelerinin yeniden düzenlenmesi kapsamında yürütülen Özel Yoğun Revizyon (SIR) uygulaması, başkent Yeni Delhi'de büyük çaplı protestolara ve siyasi gerilimin tırmanmasına zemin hazırladı. Reuters'ın aktardığı verilere göre geçen yıl başlatılan bu süreçte 130 milyondan fazla isim seçmen listelerinden çıkarıldı; daha önce yayımlanan haberlerde bu rakamın yaklaşık 133 milyon olduğu bildirilmişti. Muhalefet partileri, söz konusu uygulamanın milyonlarca vatandaşın oy kullanma hakkını tehlikeye attığını öne sürerek sokaklara döküldü.
Rahul Gandhi'den Baş Seçim Komiseri'ne istifa çağrısı
Ana muhalefet partisi Kongre'nin lideri Rahul Gandhi, diğer muhalefet temsilcileriyle birlikte Yeni Delhi'de bir yürüyüş düzenleyerek Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etti. Muhalefet, seçmen kayıtlarında usulsüzlük yapıldığını ve sürecin denetimden uzak biçimde yürütüldüğünü savunuyor. Pazartesi günü düzenlenen bu yürüyüşe binlerce kişi katıldı.
Seçmen listeleriyle ilgili tartışmalar, The Indian Express gazetesinin geçen ay yayımladığı bir haberle yeniden alevlendi. Gazete, Baş Seçim Komiseri Kumar'ın iki yardımcısının seçmen listelerindeki değişiklikler, kayıt prosedürleri ve dijital sistemler konusunda kurum içinde çeşitli kaygılar dile getirdiğini aktardı. Bu gelişme, muhalefet cephesindeki eleştirilerin dozunu önemli ölçüde artırdı.
Seçim Komisyonu: Amaç listeleri temizlemek
Hindistan Seçim Komisyonu ise düzenlemenin mükerrer ve uygun olmayan kayıtları temizlemeyi, oy kullanma hakkına sahip kişilerin listelerde kalmasını sağlamayı amaçladığını vurguluyor. Komisyon ayrıca listelerden yanlışlıkla çıkarılan seçmenlerin yeniden kayıt yaptırabileceğini belirtiyor.
Reuters'ın aktardığı verilere göre listelerden çıkarılan isimler arasında yaklaşık 28 milyon hayatını kaybetmiş kişi, 63 milyon başka yerlere taşınan kişi ve 30 milyon da kendilerine ulaşılamayan kişi bulunuyor. Komisyon, bu kategorilerin listelerin güncellenmesi sürecinde doğal olarak ortaya çıktığını ifade ediyor.
Muhalefet: Yoksullar ve azınlıklar hedef alınıyor
Muhalefet partileri, Seçim Komisyonu'nun açıklamalarını yeterli bulmadığını açıkça ortaya koyuyor. Partilere göre süreçte seçmenlerden temin edilmesi güç belgeler isteniyor ve bu durum özellikle yoksul kesimlerin oy kullanma hakkını riske atıyor. Muhalefet ayrıca listelerden çıkarılan isimlerin arasında Müslüman seçmenlerin ve diğer azınlık gruplarının orantısız biçimde yer alabileceğini de savunuyor.
Bazı bölgelerde seçmen kütüklerinin yüzde 30'a kadar küçülebileceği belirtilirken, Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Hindistan Halk Partisi (BJP) ve Seçim Komisyonu, seçim sürecinde belirli bir siyasi partiye avantaj sağlandığı iddialarını reddediyor. Muhalefet partileri ise seçmen listelerindeki değişikliklerin iktidardaki BJP'nin lehine sonuçlar doğurabileceğini öne sürmeyi sürdürüyor.
Hamam Böceği Halk Partisi liderleri yeniden gözaltına alındı
Protestoların dikkat çeken aktörlerinden biri de Z kuşağı internet kullanıcılarının öncülüğünde kurulan Hamam Böceği Halk Partisi (CJP). Partinin önde gelen isimleri, gösterilere getirilen kısıtlamalara rağmen Yeni Delhi'deki Jantar Mantar gözlemevi alanına girmeye çalışırken salı günü yeniden gözaltına alındı.
Parti, aralarında eş sözcü Ashutosh Ranka, baş sözcü Saurav Das ve Ajinkya Shinde'nin de bulunduğu yaklaşık 20 gönüllünün gözaltına alındığını duyurdu. Hareketin canlı yayınında, yaklaşık bir düzine gönüllünün kapı ve barikatları aşarak alana girdiği, Hindistan bayrağı sallayarak slogan attığı görüldü. Parti kurucusu Abhijeet Dipke, gözaltıların ardından X hesabından yaptığı açıklamada "Direnişi resmen yasaklayamazsınız" mesajını paylaştı.
Hamam Böceği Partisi liderleri, hafta sonu düzenlenmesi planlanan gösteri öncesinde de gözaltına alınmış; daha sonra bir yıl boyunca "barışı ihlal etmeme" şartıyla serbest bırakılmıştı. Ancak hareketin destekçileri, protesto alanına getirilen kısıtlamaya karşı çıkmayı sürdürdü. Daha önceki protestolarda gözaltına alınanların sayısının 7 bini aştığı bildirilmişti.
Sıkça Sorulan Sorular
Hindistan'da seçmen listelerinden kaç kişi çıkarıldı?
Reuters'ın aktardığı verilere göre Özel Yoğun Revizyon süreci kapsamında 130 milyondan fazla isim seçmen listelerinden çıkarıldı. Daha önce yayımlanan bazı haberlerde bu rakamın yaklaşık 133 milyon olduğu bildirilmişti.
Listelerden çıkarılan kişiler hangi kategorilerde yer alıyor?
Reuters'ın aktardığı verilere göre listelerden çıkarılan isimler arasında yaklaşık 28 milyon hayatını kaybetmiş kişi, 63 milyon başka yerlere taşınan kişi ve 30 milyon da kendilerine ulaşılamayan kişi bulunuyor.
Rahul Gandhi protestolarda ne talep etti?
Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi, diğer muhalefet temsilcileriyle birlikte Yeni Delhi'de düzenlediği yürüyüşte Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etti. Muhalefet, seçmen kayıtlarında usulsüzlük yapıldığını ve milyonlarca kişinin oy kullanma hakkının tehlikeye atıldığını savunuyor.
Hamam Böceği Halk Partisi neden gözaltına alındı?
Parti liderleri ve yaklaşık 20 gönüllü, gösterilere getirilen kısıtlamalara rağmen Yeni Delhi'deki Jantar Mantar gözlemevi alanına girmeye çalışırken gözaltına alındı. Parti, eş sözcü Ashutosh Ranka, baş sözcü Saurav Das ve Ajinkya Shinde'nin de bu gözaltılar arasında olduğunu açıkladı.
Hindistan Seçim Komisyonu seçmen listesi düzenlemesini nasıl açıklıyor?
Seçim Komisyonu, düzenlemenin mükerrer ve uygun olmayan kayıtları temizlemeyi, oy kullanma hakkına sahip kişilerin listelerde kalmasını sağlamayı amaçladığını belirtiyor. Komisyon ayrıca listelerden yanlışlıkla çıkarılan seçmenlerin yeniden kayıt yaptırabileceğini ve belirli bir siyasi partiye avantaj sağlandığı iddialarını reddediyor.
