Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Göktaş, hem Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin kendisine yönelik fon soruşturması iddialarına hem de çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesinin ayrıntılarına ilişkin önemli açıklamalar yaptı.
Özlale'nin İddiasına Sert Yanıt
Bakan Göktaş, Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin bir basın toplantısında dosya numarası vererek babasına yönelik fon soruşturması iddiasında bulunmasına tepki gösterdi. Göktaş, konuya ilişkin şunları söyledi: "Ümit Özlale, basın toplantısında bir dosya numarası vererek bunun babama ait olduğunun iftirasını attı. Ben de ancak onun açıkladığı dosya numarası üzerinden dosyanın babama ait olup olmadığını teyit edebildim."
Bakanın öne sürdüğü asıl soru ise bilgiye erişim meselesiydi. Göktaş, "Ben aileme yönelik bir iddiayı doğrulamak için bile sınırlı bilgiye erişebilirken onlar soruşturma dosyalarının numaralarına kadar bu bilgilere nereden ve nasıl ulaştılar, benim erişemediğim bilgilere onlar nasıl eriştiler?" diye sordu. Göktaş'a göre asıl sorulması gereken soru da tam olarak buydu.
Sosyal Medya Düzenlemesi 1 Kasım'da Yürürlüğe Giriyor
Bakan Göktaş, Kabine Toplantısı'nın ardından gündeme gelen bir diğer önemli konuda, çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesinin ayrıntılarını aktardı. Düzenlemenin 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe gireceğini belirten Göktaş, 31 Mart 2027 tarihine kadar geçici hükümle bir uyum sürecinin öngörüldüğünü de açıkladı.
Göktaş, yönetmeliğin diğer ülkelere göre daha net olduğunu vurgulayarak sosyal medya platformlarıyla sıkı bir bilgilendirme süreci yürüttüklerini ifade etti. Amacın çocukları korumak ve bağımlılık oluşturan yapılardan uzaklaştırmak olduğunu belirtti.
15 Yaş Altına Hesap Yasağı, e-Devlet ile Doğrulama
Düzenlemenin temel unsurlarından biri yaş doğrulama mekanizması. Göktaş'ın aktardığına göre sosyal medyada yalnızca e-Devlet üzerinden 15 yaşını doldurduğunu doğrulayan kullanıcılar hesap açabilecek. Süreç şu şekilde işleyecek: İlk kez hesap açmak isteyen kullanıcı yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek, sistem üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak ve bu kod aracılığıyla hesap oluşturabilecek.
Göktaş, 31 Mart 2027'den sonra doğrulama sistemine tam geçiş yapılacağını ve kullanıcıların bakanlığın verdiği "token"larla giriş yapacağını bildirdi. Türkiye'de e-Devlet gibi güçlü bir sistemin bulunduğunu özellikle vurgulayan Göktaş, verinin tamamen e-Devlet üzerinden oluşacağını kaydetti.
İki Aşamalı Sürekli Denetim Mekanizması
Yaş doğrulamasının yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacağını açıklayan Göktaş, sosyal medya platformlarının hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdüreceğini belirtti. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda platformun söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacağı ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasına yönlendireceği ifade edildi.
Bakan Göktaş, düzenlemede çift taraflı bir kontrol mekanizmasının da yer aldığını vurguladı: "Diyelim ki çocuk babasının, annesinin hesabıyla giriyor. Sosyal medya platformları da zaman zaman tekrar yönlendirme yapabilecek. Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz. Burada amacımız, kontrolü maksimum seviyede sağlamak. Sadece sosyal medya platformlarına emanet etmiyoruz, kendimiz kontrol ediyoruz."
15-18 Yaş Arası İçin Özel Kısıtlamalar
Düzenleme kapsamında 15-18 yaş arasındaki kullanıcılara yönelik bir dizi özel kısıtlama da getirildi. Göktaş'ın aktardığı kısıtlamalar şöyle sıralandı: Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan "ekran kaydırma" ve "sürekli başa kaydırma" özellikleri kaldırılacak; "ekran kaydı" yapılamayacak ve canlı yayın açılamayacak. Bunların yanı sıra çocuğa yalnızca takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi ve "görüldü" bilgisinin kapatılabilmesi gibi düzenlemeler de hayata geçirildi.
Göktaş, ekran bağımlılığı oluşturan bu özelliklerin kaldırılmasının ailelerin talebi olduğuna dikkat çekti. "Çocukların sürekli reklama maruz kalmaması da düzenlememizin bir parçası" diyen Göktaş, tasarım aşamasında "çocuk dostu bir ekosistem" oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Ekran kaydırma ve başa sarma gibi özelliklerin başlangıçta sosyal medyada yer almadığını, sonradan geliştirildiğini de hatırlattı.
Sıkça Sorulan Sorular
Bakan Göktaş, Ümit Özlale'nin iddiasına neden tepki gösterdi?
Bakan Göktaş, Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin bir basın toplantısında dosya numarası vererek babasına yönelik fon soruşturması iddiasında bulunmasını "iftira" olarak nitelendirdi. Göktaş, kendisinin bile aile üyelerine yönelik iddiaları doğrulamak için sınırlı bilgiye erişebildiğini belirterek muhalefet milletvekillerinin soruşturma dosyalarının numaralarına kadar nasıl ulaştığını sorguladı.
Çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesi ne zaman yürürlüğe giriyor?
Düzenleme 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek. Ancak 31 Mart 2027 tarihine kadar geçici hükümle bir uyum süreci öngörülüyor. Bu tarihten sonra tam doğrulama sistemine geçilecek.
Sosyal medyada yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Sosyal medyada hesap açmak isteyen kullanıcılar yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak ve bu kod aracılığıyla hesap oluşturabilecek. 31 Mart 2027'den sonra ise bakanlığın verdiği "token"larla giriş yapılacak.
15-18 yaş arası kullanıcılar için hangi kısıtlamalar getirildi?
Bu yaş grubundaki kullanıcılar için "ekran kaydırma" ve "sürekli başa kaydırma" özellikleri kaldırılacak; "ekran kaydı" yapılamayacak ve canlı yayın açılamayacak. Ayrıca çocuğa yalnızca takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi ve "görüldü" bilgisinin kapatılabilmesi gibi düzenlemeler de hayata geçirildi.
Çocukların ebeveyn hesabıyla sosyal medyaya girişi nasıl engellenecek?
Bakan Göktaş, bu durumun önüne geçmek için çift taraflı bir kontrol mekanizması kurulduğunu açıkladı. Sosyal medya platformları zaman zaman yeniden yönlendirme yapabilecek; şüphe oluşması halinde hesap geçici olarak askıya alınacak ve kullanıcı e-Devlet üzerinden yeniden yaş doğrulamasına yönlendirilecek. Göktaş'a göre kontrol yalnızca platformlara bırakılmayıp bakanlık tarafından da sürdürülecek.
