İsrail'in köklü gazetelerinden Haaretz, kimliğini açıklamak istemeyen iki diplomatik kaynağa dayandırdığı bir haberle dikkat çekici bir iddiayı gündeme taşıdı: Başbakan Benyamin Netanyahu, İsrail'in Yemen'deki Husi güçlerine yönelik saldırılara doğrudan katılmasını istedi ve bu hedef doğrultusunda ABD'yi arabulucu olarak kullanarak Suudi Arabistan'ın desteğini kazanmaya çalıştı. Ancak Veliaht Prens Muhammed bin Selman, söz konusu girişimi veto etti.
Netanyahu'nun hesabı: Husiler üzerinden Riyad ile köprü kurmak
Haaretz'in haberine göre Netanyahu, Yemen'e yönelik olası bir askeri müdahaleyi salt güvenlik kaygısıyla değil, çok daha geniş bir diplomatik perspektiften ele aldı. Gazeteye konuşan diplomatik kaynaklar, İsrail Başbakanı'nın Husiler'e karşı ortak bir tutum sergilemeyi, Suudi Arabistan ile normalleşme sürecini başlatmak ve iki ülke arasındaki ilişkileri derinleştirmek için bir kaldıraç olarak gördüğünü ileri sürdü. Bu çerçevede Netanyahu'nun, Riyad yönetiminin onayını almak amacıyla Washington'ı devreye soktuğu öne sürüldü.
Haberde aktarılan tabloya göre İsrail, yalnızca Suudi Arabistan'ın fiili desteğini değil, en azından zımni onayını almadan Yemen'e müdahil olmayı planlamıyordu. Bu durum, Netanyahu'nun önerdiği çerçevenin hem askeri hem de diplomatik boyutlarının iç içe geçtiğini ortaya koyuyor.
Selman'ın reddi: Kamuoyu baskısı belirleyici oldu
Diplomatik kaynaklardan biri, Veliaht Prens Selman'ın İsrail'in teklifini neden geri çevirdiğine ilişkin önemli bir ayrıntı paylaştı. Kaynağa göre Selman, İsrail ile güç birliği yapılmasının Suudi kamuoyu nezdinde ciddi bir meşruiyet sorunu yaratacağı kaygısıyla bu girişimi reddetti. Başka bir deyişle, ittifakın bölgesel ve iç siyasi maliyeti, olası kazanımlarının önüne geçti.
Aynı kaynak, Selman'ın tutumunun belirleyici nitelik taşıdığını da vurguladı. Veliaht Prens karşı çıktığı müddetçe İsrail'in Yemen'e yönelik herhangi bir askeri harekâtının hayata geçmesinin beklenmediğini savunan kaynak, Riyad'ın bu süreçte fiilen bir veto yetkisi kullandığını ima etti.
İkinci kaynak: İsrail ısrarını sürdürüyor
Haberde görüşlerine yer verilen ikinci diplomatik kaynak ise farklı bir boyuta dikkat çekti. Bu kaynağa göre İsrail, Suudi Arabistan'ın ilk olumsuz tepkisine karşın Yemen'e müdahale etme konusundaki kararlılığını korumaya devam etti. Kaynağın aktardığı bilgiye göre İsrail, söz konusu ısrarını Suudi Arabistan ile ilişkileri normalleştirme hedefiyle doğrudan ilişkilendirdi; yani Yemen meselesi, daha kapsamlı bir bölgesel denklemin parçası olarak değerlendirildi.
Haberin niteliği ve sınırlılıkları
Haaretz'in yayımladığı bu haber, yalnızca iki anonim diplomatik kaynağa dayanıyor. Gazete, söz konusu kaynakların kimliklerini açıklamadı. Haberde İsrail hükümeti, Suudi Arabistan yönetimi ya da ABD'den herhangi bir resmi açıklama veya doğrulama yer almıyor. Dolayısıyla aktarılan bilgiler, doğrulanmamış diplomatik iddialar niteliği taşıyor.
Bununla birlikte, iddiaların bölgedeki mevcut dinamiklerle örtüştüğü de göz ardı edilemez. Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki normalleşme müzakereleri uzun süredir gündemdeki yerini korurken, Husiler'in bölgesel etkinliği ve Yemen'deki çatışma ortamı, bu tür diplomatik hesapların zeminini oluşturuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Haaretz'in haberi hangi kaynaklara dayanıyor?
Haaretz, haberini kimliğini açıklamak istemeyen iki diplomatik kaynağa dayandırdı. Resmi bir açıklama veya hükümet doğrulaması haberde yer almıyor.
Netanyahu'nun Yemen'e müdahale önerisindeki diplomatik hedef neydi?
Habere göre Netanyahu, Husiler'e yönelik olası bir operasyonu Suudi Arabistan ile normalleşme sürecini başlatmak ve iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek için bir fırsat olarak değerlendirdi.
Muhammed bin Selman neden İsrail'in teklifini reddetti?
Diplomatik kaynaklardan birine göre Selman, İsrail ile güç birliği yapılmasının Suudi kamuoyu nezdinde olumlu karşılanmayacağı düşüncesiyle bu teklifi veto etti.
Selman'ın tutumu İsrail'in Yemen planlarını nasıl etkiledi?
Aynı diplomatik kaynağa göre Veliaht Prens karşı çıktığı sürece İsrail'in Yemen'e yönelik askeri müdahalesinin gerçekleşmesi beklenmiyor.
İkinci diplomatik kaynak ne iddia etti?
İkinci kaynak, İsrail'in Suudi Arabistan ile ilişkileri normalleştirme hedefi doğrultusunda Yemen'e müdahale etme konusunda ısrarcı olmayı sürdürdüğünü ileri sürdü.
