ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi, birden fazla faktörün aynı anda devreye girmesiyle güçlü seyrini koruyarak son 18 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks, Orta Doğu'da tırmanan gerilimler, Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentiler ve avrodaki sert zayıflama üçgeninde 102,6 seviyesine yükseldi. Bu seviye, endeksin Nisan 2025'te test ettiği 103,02 zirvesinden bu yana görülen en yüksek noktaya karşılık geliyor. Saat 11.40 itibarıyla ise endeks 102,3 düzeyinde işlem görüyordu.
Yemen Kaynaklı Gerilim Enerji Piyasalarını Sarsıyor
Dolar endeksinin yükselişinde tetikleyici unsurların başında Orta Doğu'daki jeopolitik tablo geliyor. Yemen'de İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırırken petrol tankerlerini de hedef almaya başladı. Bu gelişme, küresel enerji arzına ilişkin ciddi soru işaretleri doğurdu. Bölgedeki tansiyon yükseldikçe ham petrol fiyatları da hareketlendi; aralık vadeli Brent petrolün varil başına 105 dolar seviyesini görmesi piyasalardaki tedirginliği somutlaştırdı.
Yükselen petrol fiyatları yalnızca enerji piyasalarında değil, enflasyon cephesinde de yankı uyandırıyor. Maliyet kanalı üzerinden fiyat artışlarının sürebileceğine ilişkin endişeler, merkez bankalarının elini zayıflatan bir tablo ortaya koyuyor. Bu durum, özellikle Fed'in faiz politikasına dair beklentilerle iç içe geçerek dolar talebini besliyor.
Fed'den Gelen Sinyaller Sıkılaşma Beklentisini Canlı Tutuyor
Piyasaların odağındaki bir diğer kritik başlık, ABD Merkez Bankası Fed'in para politikasına ilişkin mesajlar. Fed'in bu ay faiz artırımına ara verme ihtimali gündemdeyken, aralık ayına yönelik beklentiler canlılığını koruyor. Fed yetkililerinden gelen açıklamalar bu görüşü destekler nitelikte.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun yüzde 2 hedefine döndürülmesi için kısıtlayıcı bir para politikası duruşunun sürdürülmesinin uygun olacağını belirtti. Geçen hafta İstanbul Ekonomi Forumu'nda konuşan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da aralık ayında politika faizinin artırılabileceği yönünde mesaj verdi. Her iki ismin açıklamaları da piyasalarda Fed'in sıkılaşma sürecinin henüz tamamlanmadığı algısını pekiştirdi.
Şahin beklentiler güç kaybetmiş olsa da tamamen devre dışı kalmış değil. Bu belirsizlik ortamı, yatırımcıların dolar varlıklarına olan ilgisini canlı tutuyor.
ABD Tahvil Faizleri Dolar Talebini Destekliyor
Dolar endeksinin güçlenmesine katkıda bulunan bir diğer unsur, ABD'deki tahvil faizlerinin yüksek seyrini koruması. ABD'de 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 seviyelerinin üzerinde kalması, diğer ülke varlıklarına kıyasla ABD'nin sunduğu getiri avantajını belirgin biçimde artırıyor. Getiri farkının ABD lehine genişlemesi, küresel yatırımcıların portföylerini dolar cinsinden varlıklara yönlendirmesine zemin hazırlıyor. Bu dinamik, doların cazibesini besleyen yapısal bir unsur olarak öne çıkıyor.
Fransa'daki Mali Kırılganlık Avroyu Baskı Altına Aldı
Avro cephesinde ise tablo oldukça karamsar. Fransa'daki mali endişelerin sürmesi ülke varlıklarında değer kayıplarına neden olurken, bu risklerin bölge geneline yayılabileceğine dair soru işaretleri avro üzerindeki baskıyı artırıyor. Avronun dolar karşısındaki değer kaybı hız kazanmış durumda; avro/dolar paritesi 1,11 seviyesine inerek yaklaşık son 17 ayın en düşük noktasına geriledi.
Avrodaki bu sert zayıflama, dolara yönelik talebi doğrudan besliyor. Dolar endeksinin bileşenlerinde avronun ağırlıklı bir yer tuttuğu düşünüldüğünde, paritedeki her hareketin endeks üzerindeki etkisi de büyüyor. Fransa kaynaklı risklerin euro bölgesine sirayet etme ihtimali gündemde kaldıkça bu baskının sürmesi bekleniyor.
Endeks Nisan 2025 Zirvesine Yaklaşıyor
Tüm bu gelişmeler bir araya geldiğinde dolar endeksi, jeopolitik riskler, Fed'in faiz artırım olasılığı ve avrodaki zayıflama üçlüsünün sürüklemesiyle 102,6 seviyesine ulaştı. Bu seviye, endeksin Nisan 2025'te test ettiği 103,02 zirvesine olan mesafeyi önemli ölçüde daralttı. Piyasaların birden fazla cephede aynı anda baskıyla karşı karşıya kalması, dolar talebini besleyen ortamın yakın vadede değişmeyebileceğine işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Dolar endeksi nedir ve hangi para birimlerini kapsar?
Dolar endeksi, ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini ölçmek için kullanılan bir göstergedir.
Dolar endeksi neden son 18 ayın en yüksek seviyesine ulaştı?
Endeks; Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, Fed'in aralık ayında faiz artırabileceğine ilişkin beklentiler, ABD'de 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 üzerinde seyretmesi ve avronun dolar karşısında yaklaşık 17 ayın en düşük seviyesine gerilemesinin bileşik etkisiyle 102,6 seviyesine yükselerek Nisan 2025'ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.
Yemen'deki gelişmeler dolar endeksini nasıl etkiliyor?
İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırması ve petrol tankerlerini hedef alması enerji arzına ilişkin endişeleri derinleştirdi. Aralık vadeli Brent petrolün varil başına 105 dolara yükselmesi enflasyon risklerini artırarak Fed'in sıkı para politikası beklentilerini ve dolayısıyla dolar talebini destekliyor.
Fed yetkilileri para politikası hakkında ne söyledi?
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonu yüzde 2 hedefine döndürmek için kısıtlayıcı para politikasının sürdürülmesinin uygun olacağını belirtti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise İstanbul Ekonomi Forumu'nda yaptığı konuşmada aralık ayında politika faizinin artırılabileceği yönünde mesaj verdi.
Avro/dolar paritesi hangi seviyeye geriledi?
Fransa'daki mali endişelerin sürmesi ve bu risklerin bölgeye yayılabileceğine dair kaygıların etkisiyle avro/dolar paritesi 1,11 seviyesine inerek yaklaşık son 17 ayın en düşük noktasına geriledi.
