Hindistan'da seçmen kütüklerinin yeniden düzenlenmesi sürecinde 130 milyondan fazla kişinin listelerden çıkarılması, ülke genelinde derin bir siyasi kriz ve sokak protestolarını beraberinde getirdi. Başkent Yeni Delhi'de yükselen gerilim, ana muhalefet partisi Kongre'nin lideri Rahul Gandhi'nin diğer muhalefet temsilcileriyle birlikte düzenlediği kitlesel yürüyüşle yeni bir boyut kazandı. Gandhi ve beraberindekiler, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın görevden ayrılmasını açıkça talep etti.
Özel Yoğun Revizyon nedir, neden tartışmalı?
Tartışmanın odağında Seçim Komisyonu'nun hayata geçirdiği Özel Yoğun Revizyon (SIR) uygulaması yer alıyor. Reuters'ın aktardığı verilere göre geçen yıl başlatılan bu süreçte 130 milyondan fazla isim seçmen listelerinden silindi; daha önce yayımlanan bazı haberlerde bu rakamın yaklaşık 133 milyon olduğu bildirilmişti.
Hindistan Seçim Komisyonu, söz konusu düzenlemenin mükerrer ve uygun olmayan kayıtları temizlemeyi, gerçek anlamda oy kullanma hakkına sahip kişilerin listelerde kalmasını güvence altına almayı amaçladığını vurguluyor. Komisyon ayrıca listelerden yanlışlıkla çıkarılan seçmenlerin yeniden kayıt yaptırabileceğini de belirtiyor. Reuters'ın aktardığı verilere göre çıkarılan isimler arasında yaklaşık 28 milyon hayatını kaybetmiş kişi, 63 milyon başka yerlere taşınan kişi ve 30 milyon da kendilerine ulaşılamayan kişi bulunuyor.
Muhalefet: Yoksulların ve azınlıkların oy hakkı tehlikede
Muhalefet partileri ise sürecin çok daha farklı bir tablo çizdiğini öne sürüyor. Seçmenlerden temin edilmesi güç belgelerin talep edildiğini ve bu durumun başta yoksul kesimler olmak üzere geniş bir seçmen kitlesinin oy kullanma hakkını fiilen ortadan kaldırabileceğini savunuyorlar. Bazı bölgelerde seçmen kütüklerinin yüzde 30'a kadar küçülebileceği belirtiliyor.
Muhalefet aynı zamanda listelerden çıkarılan isimler arasında Müslüman seçmenlerin ve diğer azınlık gruplarının orantısız biçimde yer alabileceğini de ileri sürüyor. Seçmen listelerindeki değişikliklerin iktidardaki Hindistan Halk Partisi'nin (BJP) lehine sonuçlar doğurabileceği iddiası da gündemin merkezinde. Başbakan Narendra Modi liderliğindeki BJP ve Seçim Komisyonu, seçim sürecinde herhangi bir siyasi partiye avantaj sağlandığı iddialarını kesinlikle reddediyor.
The Indian Express haberi tartışmayı alevlendirdi
Seçmen listeleriyle ilgili son tartışmaların yoğunlaşmasında The Indian Express gazetesinin geçen ay yayımladığı bir haberin belirleyici rol oynadığı görülüyor. Gazete, Baş Seçim Komiseri Kumar'ın iki yardımcısının seçmen listelerindeki değişiklikler, kayıt prosedürleri ve dijital sistemler konusunda kurum içinde çeşitli kaygılar dile getirdiğini ortaya koydu. Bu haberin yayımlanmasının ardından muhalefet cephesindeki tepkiler belirgin biçimde sertleşti ve protesto gösterileri ivme kazandı.
Hamam Böceği Halk Partisi liderleri yeniden gözaltına alındı
Protestoların dikkat çekici aktörlerinden biri de Z kuşağı internet kullanıcılarının öncülüğünde kurulan Hamam Böceği Halk Partisi (CJP). Partinin önde gelen isimleri, gösterilere getirilen kısıtlamalara karşın Yeni Delhi'deki Jantar Mantar gözlemevi alanına girmeye çalışırken salı günü yeniden gözaltına alındı.
Parti, aralarında eş sözcü Ashutosh Ranka, baş sözcü Saurav Das ve Ajinkya Shinde'nin de bulunduğu yaklaşık 20 gönüllünün gözaltına alındığını açıkladı. Hareketin canlı yayınında, yaklaşık bir düzine gönüllünün kapı ve barikatları aşarak alana girdiği, Hindistan bayrağı sallayarak slogan attığı görüldü. Parti kurucusu Abhijeet Dipke ise gözaltıların hemen ardından X hesabından "Direnişi resmen yasaklayamazsınız" mesajını paylaştı.
CJP liderleri, hafta sonu düzenlenmesi planlanan gösteri öncesinde de gözaltına alınmış; daha sonra bir yıl boyunca "barışı ihlal etmeme" koşuluyla serbest bırakılmıştı. Ancak hareketin destekçileri, protesto alanına getirilen kısıtlamaya karşı çıkmayı sürdürdü. Daha önceki protestolarda gözaltına alınanların sayısının 7 bini aştığı bildirilmişti.
Binlerce kişilik yürüyüş ve artan siyasi baskı
Pazartesi günü muhalefet gruplarının düzenlediği yürüyüşe binlerce kişi katıldı. Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi'nin öncülük ettiği bu yürüyüşte muhalefet, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etti. Muhalefet cephesi, seçmen kayıtlarında usulsüzlük yapıldığını ve milyonlarca kişinin oy kullanma hakkının tehlikeye atıldığını ısrarla savunmaya devam ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Hindistan'da seçmen listelerinden kaç kişi çıkarıldı?
Reuters'ın aktardığı verilere göre Özel Yoğun Revizyon süreci kapsamında 130 milyondan fazla isim seçmen listelerinden çıkarıldı. Daha önce yayımlanan bazı haberlerde bu rakamın yaklaşık 133 milyon olduğu bildirilmişti.
Seçim Komisyonu bu isimlerin neden listeden çıkarıldığını nasıl açıklıyor?
Reuters'ın aktardığı verilere göre çıkarılan isimler arasında yaklaşık 28 milyon hayatını kaybetmiş kişi, 63 milyon başka yerlere taşınan kişi ve 30 milyon da kendilerine ulaşılamayan kişi bulunuyor. Komisyon, düzenlemenin mükerrer ve uygun olmayan kayıtları temizlemeyi amaçladığını ve yanlışlıkla çıkarılan seçmenlerin yeniden kayıt yaptırabileceğini belirtiyor.
Rahul Gandhi protestolarda ne talep etti?
Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi, diğer muhalefet temsilcileriyle birlikte düzenlediği yürüyüşte Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etti. Muhalefet, seçmen kayıtlarında usulsüzlük yapıldığını ve milyonlarca kişinin oy kullanma hakkının tehlikeye atıldığını savunuyor.
Hamam Böceği Halk Partisi kimler tarafından kuruldu ve neden gözaltılar yaşandı?
Z kuşağı internet kullanıcılarının öncülüğünde kurulan Hamam Böceği Halk Partisi'nin liderleri, gösterilere getirilen kısıtlamalara rağmen Jantar Mantar gözlemevi alanına girmeye çalışırken gözaltına alındı. Parti kurucusu Abhijeet Dipke'nin yanı sıra eş sözcü Ashutosh Ranka, baş sözcü Saurav Das ve Ajinkya Shinde dahil yaklaşık 20 gönüllü gözaltına alındı.
Tartışmanın yoğunlaşmasında hangi haber belirleyici rol oynadı?
The Indian Express gazetesinin geçen ay yayımladığı bir haber, tartışmaları yeni bir boyuta taşıdı. Gazete, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın iki yardımcısının seçmen listelerindeki değişiklikler, kayıt prosedürleri ve dijital sistemler konusunda kurum içinde çeşitli kaygılar dile getirdiğini bildirdi.
