Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Pamukkale'de İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli ile heyetler arası görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye İtalya Büyükelçisi Giuseppe Manzo, Denizli Valisi Yavuz Selim Köşger, AK Parti Denizli İl Başkanı Muhammed Subaşıoğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Nail Uyar ve ilgili birimlerin temsilcileri de katıldı. Ersoy, görüşmenin ardından Hierapolis Antik Kenti'nde düzenlenen 17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu'nun açılışına iştirak etti. Kazı Başkanı Prof. Grazia Semeraro ve Bakan Giuli'nin açılış konuşmalarının ardından söz alan Ersoy, Türkiye ile İtalya arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sundu.
Hierapolis'te 70 Yıllık Birliktelik ve Yeni Model
Bakan Ersoy, Hierapolis'teki buluşmanın Anadolu'da uzun yıllardır sürdürülen uluslararası bilimsel çalışmaların ve Türkiye ile İtalya arasında güçlenen kültürel iş birliğinin somut bir yansıması olduğunu vurguladı. Antik çağda farklı toplulukları, inançları ve kültürleri bir arada barındıran bu kentin bugün Türk ve İtalyan bilim insanlarını ortak bir amaç etrafında buluşturduğunu belirten Ersoy, Hierapolis'te 70 yıl önce başlayan İtalyan kazı heyetinin çalışmalarına artık "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında Pamukkale Üniversitesi'nden bilim insanlarının da katkı sunduğunu aktardı. Bu birlikteliği, arkeoloji alanında geliştirmeye çalıştıkları iş birliği modelinin güzel bir örneği olarak nitelendiren Ersoy, bakanlığın temel yaklaşımını şu sözlerle özetledi: "Bir arkeolojik alanı ortaya çıkarmak kadar onu korumak, anlamlandırmak ve sürdürülebilir biçimde geleceğe taşımak da bizim sorumluluğumuzdur. Bu nedenle özellikle son yıllarda Türkiye arkeolojisinin ölçeğini ve çalışma temposunu önemli ölçüde artırdık."
Altı Kazı Alanında İtalyan Bilim İnsanları Liderliğinde Ortak Çalışma
Ersoy, İtalya'nın Türkiye'nin arkeoloji alanındaki en köklü ortaklarından biri olduğunu belirterek Arslantepe, Hierapolis, Uşaklı Höyük, Karkamış, Kınık Höyük ve Yumuktepe'de İtalyan bilim insanlarının başkanlığında altı arkeolojik kazının sürdürüldüğünü açıkladı. Bu çalışmaların pek çoğunda Türk üniversitelerinden bilim insanlarının da aktif görev üstlendiğini belirten Ersoy, iş birliğinin karşılıklı bir nitelik taşıdığını vurguladı; Türk bilim heyetlerinin yürüttüğü çalışmalara da İtalyan araştırmacıların katıldığını, dolayısıyla ortaklığın bu altı alanın çok ötesine geçtiğini ifade etti. "Uluslararası arkeolojik iş birliğini, ülkemizde birbirinden bağımsız çalışan yabancı ekiplerin faaliyetleri olarak değil; Türk arkeolojisinin bilimsel kapasitesini büyüten, bilgi ve deneyim paylaşımını artıran ve ortak koruma kültürünü geliştiren bir yapı olarak görüyoruz" diyen Ersoy, bu anlayışın ilerleyen dönemde de temel politika olarak süreceğini aktardı.
Denizli: Kazı ve Korumanın Eş Zamanlı Yürütüldüğü İl
Sempozyumun Denizli'de düzenlenmesini anlamlı bulan Ersoy, kentin Türkiye'de arkeolojik ve kültürel miras araştırmalarının en yoğun biçimde sürdürüldüğü illerden biri olduğunu söyledi. Aşağıseyit ve Beycesultan höyükleri, Ekşi Höyük, Kale-i Tavas, Laodikeia, Hierapolis, Tripolis, Kolossai ve Attouda'da farklı dönemleri kapsayan bilimsel çalışmaların devam ettiğini aktaran Ersoy, Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi kapsamında Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait kültür varlıklarının belgelenmesine yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirtti. Pamukkale-Hierapolis'in UNESCO Dünya Miras Listesi'nde, Laodikeia'nın ise UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde yer aldığını hatırlatan Ersoy, bu statüleri Denizli'nin uluslararası potansiyelinin somut göstergeleri arasında saydı. Denizli'deki çalışmaların önemli bir bölümünde kazı ile korumayı eş zamanlı yürüttüklerini vurgulayan Ersoy, Hierapolis'teki ziyaretçi karşılama ve çevre düzenleme çalışmalarını, Laodikeia'daki restorasyonları ve Tripolis'te planlanan koruma ile ziyaretçi düzenlemelerini bu anlayışın somut örnekleri olarak gösterdi.
Kolezyum'dan Roma'ya: Sergiler 6 Milyon Ziyaretçiye Ulaştı
Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel iş birliğinin kazı alanlarının çok ötesine geçtiğini vurgulayan Ersoy, Roma'daki Kolezyum'da düzenlenen "Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi" sergisinin yaklaşık 6 milyon ziyaretçiye ulaştığını açıkladı. Bu ilginin iki ülke arasındaki iş birliğinin ne denli geniş kitlelere erişebildiğini ortaya koyduğunu belirten Ersoy, Göbeklitepe sergisini "Troya ve Roma: Antik Akdeniz'in Mitleri, Efsaneleri ve Hikâyeleri" başlıklı çalışmanın izlediğini söyledi. Türkiye'nin farklı müzelerinden seçilen 221 eserin Roma'da sergilendiğini ve bu eserlerin Anadolu ile İtalya arasındaki binlerce yıllık kültürel ilişkilerin hikâyesini anlattığını aktardı.
Efes-Pompei Diyaloğu, Kapadokya ve Kaçakçılıkla Mücadele
İş birliğini çeşitlendirme hedefleri kapsamında Efes Örenyeri ile Pompei Arkeoloji Parkı arasında bilimsel ve kültürel iş birliğini geliştirmeye yönelik güçlü bir diyalog süreci başlatıldığını belirten Ersoy, Mersin'deki Elaiussa Sebaste Antik Kenti'nde İtalya Kültür Bakanlığı Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortaklaşa yürütülmesi planlanan projeyi 2027 yılında hayata geçirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Kapadokya'daki çalışmalara da değinen Ersoy, Türk ve İtalyan uzmanların kültür varlıklarının korunması ve özellikle duvar resimlerinin konservasyonu alanında birlikte çalıştığını aktardı. Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele konusunda da iki ülkenin ortak hassasiyet taşıdığını vurgulayan Ersoy, son yıllarda İtalya'da ele geçirilerek Türkiye'ye iade edilen kültür varlıklarının bu alandaki somut sonuçları gözler önüne serdiğini ifade etti. Ersoy konuşmasını şu sözlerle noktaladı: "Kazı alanlarında bilim insanları bir araya geliyor; laboratuvarlarda uzmanlar birlikte çalışıyor, müzeler ortak sergiler düzenliyor; genç araştırmacılar yeni bilimsel ağlara katılıyor ve kültür varlıklarımız ortak bir sorumluluk anlayışıyla korunuyor." Bakan, 17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu'nun yeni bilimsel çalışmalara ve ortaklıklara vesile olmasını dileyerek Bakan Giuli başta olmak üzere iş birliğine katkı sunan tüm İtalyan yetkili, kurum ve bilim insanlarına teşekkürlerini iletti.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye ile İtalya arasında kaç arkeolojik kazı alanında ortak çalışma yürütülüyor?
Bakan Ersoy'un açıklamalarına göre Arslantepe, Hierapolis, Uşaklı Höyük, Karkamış, Kınık Höyük ve Yumuktepe olmak üzere altı arkeolojik kazı alanında İtalyan bilim insanlarının başkanlığında çalışmalar sürdürülmektedir. Bunların yanı sıra Türk bilim heyetlerinin yürüttüğü çalışmalara da İtalyan araştırmacılar katılmakta ve iş birliği bu altı alanın ötesine geçmektedir.
Kolezyum'daki Göbeklitepe sergisi kaç ziyaretçiye ulaştı?
Roma'daki Kolezyum'da düzenlenen "Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi" sergisi yaklaşık 6 milyon ziyaretçiye ulaşmıştır.
17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu nerede düzenlendi?
Sempozyum, Denizli'deki Hierapolis Antik Kenti'nde düzenlendi. Açılışa Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli ve Kazı Başkanı Prof. Grazia Semeraro katıldı.
Elaiussa Sebaste Antik Kenti'nde planlanan ortak proje ne zaman hayata geçirilmesi hedefleniyor?
Mersin'deki Elaiussa Sebaste Antik Kenti'nde İtalya Kültür Bakanlığı Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortaklaşa yürütülmesi planlanan projenin 2027 yılında hayata geçirilmesi hedeflenmektedir.
Denizli'de hangi arkeolojik alanlar UNESCO listelerinde yer almaktadır?
Bakan Ersoy'un aktardığına göre Pamukkale-Hierapolis, kültürel ve doğal miras alanı olarak UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer almaktadır. Laodikeia ise UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunmaktadır.
