Savunma teknolojileri şirketi SolidAERO, sabit kanatlı taktik insansız hava aracı (İHA) ailesi ÇEPNİ'yi ürün portföyüne kattı. Adını cesareti ve savaşçılığıyla tanınan Oğuz boyu ÇEPNİ'den alan platform, ortak gövde mimarisi üzerinde şekillenen modüler yapısıyla üç farklı operasyonel versiyonda sunuluyor. Ailenin ilk saha görevinde bir savunma sistemi çözümünün geliştirilmesi kapsamında hedef uçak olarak kullanılması, platformun test ve eğitim alanındaki potansiyelini de gözler önüne serdi.
Pist gerektirmeyen tasarım ve hızlı kurulum
ÇEPNİ'nin öne çıkan özelliklerinden biri, operasyonel hazırlık süresini ve altyapı gereksinimini en aza indirmeye yönelik tasarımı. Konteyner içerisinden tek operatör tarafından 30 dakikadan kısa sürede kurulabildiği belirtilen sistem, klasik pist altyapısına ihtiyaç duymadan görev yapabiliyor. Platform, araç arkasına yerleştirilen rampa veya pnömatik katapult fırlatıcı aracılığıyla havalandırılabiliyor.
Güvenlik ve Psikolojik Harp Uzmanı, Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ÇEPNİ'nin bu özelliklerini değerlendirirken insansız hava araçlarında başarının yalnızca teknik kabiliyetle ölçülemeyeceğini vurguladı. Başbuğ, "İHA ve SİHA'lar dünyanın birçok yerinde üretiliyor. Ancak bu sistemlerde asıl önemli kriterler; kullanım süresi, fiyat-performans dengesi, muharebeye hazırlık aşaması ve ihtiyaç duyulan altyapı. ÇEPNİ de bu açıdan önemli bir adım. Konteyner içerisinden kısa sürede kurulabilmesi ve klasik pist altyapısına ihtiyaç duymadan görev yapabilmesi, operasyonel hazırlık bakımından dikkat çekici özellikler" dedi.
Başbuğ, benzer kabiliyetlerin farklı sistemlerde de bulunduğunu belirterek asıl meselenin mevcut özelliklerin üzerine yeni atılımlar gerçekleştirmek ve platformun operasyonel etkinliğini artırmak olduğunu da sözlerine ekledi.
ÇEPNİ Midrange: İstihbarattan taarruza geniş görev yelpazesi
Ailenin ilk üyesi ÇEPNİ Midrange, istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri için geliştirildi. Yüzlerce kilometreye ulaşabildiği belirtilen menzili ve 15 kilogramlık faydalı yük kapasitesiyle platform, görev gereksinimlerine göre farklı donanımlarla veya taarruz yükleriyle yapılandırılabiliyor.
Coşkun Başbuğ, Midrange versiyonunun taşıma kapasitesine ve görev çeşitliliğine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: "ÇEPNİ Midrange, istihbarat, gözetleme ve keşif görevlerinin yanı sıra taarruz amacıyla da geliştirilen bir platform. 15 kilogramlık faydalı yük kapasitesi, farklı görev konfigürasyonları açısından önemli bir imkân sunuyor. Taşıyabileceği faydalı yükün niteliği ve görev ihtiyacına göre yapılandırılabilmesi de platformun kullanım alanını genişletiyor."
ÇEPNİ Target: Yeniden kullanılabilir hava hedefi
Ailenin ikinci üyesi ÇEPNİ Target, hava savunma sistemlerinin radar, füze ve topçu eğitimlerinde kullanılmak üzere yeniden kullanılabilir bir hava hedefi olarak tasarlandı. Beş kilogram faydalı yük taşıyabilen ve 100 kilometreyi aşan menzilde görev yapabildiği belirtilen platform, güçlendirilmiş gövdesi ve gövde üstü iniş kabiliyeti sayesinde görev sonrasında tekrar kullanılabiliyor.
Başbuğ, ÇEPNİ Target'ın farklı tehdit profillerine karşı eğitim senaryolarını çeşitlendirme açısından işlev görebileceğini ifade ederek platformun radar izlerini taklit etme kabiliyetine dikkat çekti: "Hava savunma sistemlerinin karşı karşıya kaldığı tehditler birbirinden farklı. Savaş uçağı, helikopter veya füze gibi farklı unsurların radar izlerini taklit edebilen hedef sistemleri, savunma unsurlarının bu tehditlere karşı nasıl tepki verdiğinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Birden fazla hedefin aynı anda kullanıldığı senaryolarda hava savunma sistemlerinin hedefleri tespit etme ve takip etme süreçleri de sınanabilir."
Başbuğ, bu tür senaryolarda aynı anda karşılaşılan hedef sayısının ve tehditlerin oluşturduğu karmaşıklığın önem kazandığını belirterek ÇEPNİ Target'ın bu alanda kullanılabilecek çözümlerden biri olabileceğini de kaydetti.
ÇEPNİ Aldatıcı: Radarları yanıltmak için tasarlandı
Ailenin üçüncü ve Başbuğ'a göre en dikkat çekici versiyonu olan ÇEPNİ Aldatıcı (Decoy), düşman hava savunma ağlarını yanıltmak ve radar sistemlerinin takip kapasitesini meşgul etmek amacıyla yapılandırılabiliyor. Bu tür platformlar, hava savunma sistemlerinin aynı anda takip edebileceği hedef sayısını ve tehditlere karşı müdahale kapasitesini zorlamaya yönelik senaryolarda kullanılabiliyor.
Başbuğ, aldatıcı versiyona özellikle dikkat çekerek şu değerlendirmeyi paylaştı: "Bana göre ÇEPNİ ailesinde üzerinde özellikle durulması gereken versiyonlardan biri aldatıcı olanı. Hava savunma sistemlerinin aynı anda takip edebileceği ve değerlendirebileceği hedef sayısının bir sınırı var. Çok sayıda hedefin bulunduğu karmaşık senaryolarda radarların ve savunma unsurlarının iş yükü artabiliyor. Aldatıcı platformlar da radarları yanıltmak, takip kapasitesini meşgul etmek ve savunma sistemlerini farklı tehditlerle karşı karşıya bırakmak amacıyla kullanılabiliyor."
Başbuğ, aldatıcı sistemlerin öneminin yalnızca hedef sayısını artırmakla sınırlı olmadığını vurgulayarak bu platformların elektronik harp faaliyetleriyle birlikte ele alınması gerektiğini de belirtti: "Elektronik harp açısından aldatma kabiliyeti, karşı tarafın tehditleri doğru tanımlamasını ve mevcut kaynaklarını etkili biçimde kullanmasını zorlaştırabilecek bir unsur. Bu nedenle ÇEPNİ Aldatıcı'nın görevini, hava savunma sistemlerinin kapasitesini zorlayan ve radarların çalışma süreçlerini etkileyebilen bir kabiliyet olarak değerlendirmek gerekiyor."
Sıkça Sorulan Sorular
ÇEPNİ İHA ailesini geliştiren şirket hangisi?
ÇEPNİ sabit kanatlı taktik İHA ailesini geliştiren şirket, savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren SolidAERO'dur.
ÇEPNİ kaç farklı versiyonda sunuluyor ve bunlar hangileri?
ÇEPNİ ailesi, ortak platform altyapısı üzerinden üç farklı versiyonda sunuluyor: istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri için ÇEPNİ Midrange; hava savunma eğitimlerinde yeniden kullanılabilir hava hedefi olarak ÇEPNİ Target; düşman hava savunma sistemlerini yanıltmaya yönelik ÇEPNİ Aldatıcı (Decoy).
ÇEPNİ'nin pist gerektirmemesi ne anlama geliyor?
Platform, klasik pist altyapısına ihtiyaç duymadan görev yapabiliyor. Araç arkasına yerleştirilen rampa veya pnömatik katapult fırlatıcı aracılığıyla havalandırılabilen sistem, konteyner içerisinden tek operatör tarafından 30 dakikadan kısa sürede kurulabiliyor.
ÇEPNİ Midrange'in faydalı yük kapasitesi ve menzili nedir?
ÇEPNİ Midrange, 15 kilogramlık faydalı yük kapasitesine sahip ve yüzlerce kilometreye ulaşabildiği belirtilen bir menzille görev yapabiliyor. Platform, görev gereksinimlerine göre farklı donanımlarla veya taarruz yükleriyle yapılandırılabiliyor.
ÇEPNİ Target neden yeniden kullanılabilir bir platform olarak öne çıkıyor?
ÇEPNİ Target, güçlendirilmiş gövdesi ve gövde üstü iniş kabiliyeti sayesinde görev sonrasında yeniden kullanılabiliyor. 5 kilogram faydalı yük taşıyabilen ve 100 kilometreyi aşan menzilde görev yapabildiği belirtilen platform, hava savunma sistemlerinin radar, füze ve topçu eğitimlerinde kullanılmak üzere tasarlandı.
