Zonguldak'ın Ereğli ilçesinde yaşayan 52 yaşındaki bir kadın hasta, geçirdiği zatürreye bağlı şiddetli öksürük nöbetinin ardından göğüs ağrısı şikayetiyle hastaneye başvurdu. Muayene sırasında kalp krizi geçirdiği anlaşılan hasta acil olarak anjiyoya alındı. Yapılan incelemelerde, sağ ana kalp damarının şiddetli öksürüğün oluşturduğu göğüs içi basınca dayanamayarak kendiliğinden yırtıldığı tespit edildi. Tıp literatüründe milyonda bir rastlanan ve ölümcül risk taşıyan bu yırtık, uzman hekimlerin damar içerisine taktığı stent ile kapatıldı; hasta şifa ile taburcu edildi.
Muayenede Öksürük, Akabinde Kalp Krizi Değerleri
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Yaman, hastanın geliş sürecini ayrıntılı biçimde aktardı. Kadın hastanın sigara, alkol, tansiyon, şeker, aile hikayesi gibi kalp damar hastalığına zemin hazırlayabilecek hiçbir risk faktörü taşımadığını vurgulayan Yaman, sürecin zatürre tanısıyla başladığını belirtti. Hasta, öksürüğünün giderek şiddetlenmesi üzerine ilgili branş hekimine başvurdu; muayene sırasında zatürre olduğu tespit edildi.
Tam da bu muayene anında bir öksürük atağı daha geçiren hasta, doktoruna "Hocam sanki şuramda bir şey kopuyor" dedi. Prof. Yaman'ın aktardığına göre hasta, ilerleyen saatlerde göğüs ağrısının artması ve durumunun kötüleşmesi üzerine kardiyoloji birimine yönlendirildi. Kalp krizi değerlerindeki yükselme üzerine hasta derhal anjiyoya alındı.
Spontan Diseksiyon: Damar Kendiliğinden Yırtıldı
Anjiyografi sonuçları son derece nadir bir tabloyu ortaya koydu. Prof. Yaman, diğer damarlarda herhangi bir sorun bulunmadığını, ancak kalbin sağ ana koroner arteri olarak tanımlanan RCA arterinde büyük bir yırtık saptandığını açıkladı. Üstelik bu yırtık, damarlarda birikim oluşturan aterosklerotik bir plaktan kaynaklanmıyordu; normal yapıdaki bir damar kendiliğinden yırtılmıştı.
Tıpta "spontan diseksiyon" adıyla bilinen bu durumun genellikle trafik kazaları, göğse darbe gibi travmatik olaylarda görüldüğünü anlatan Yaman, öksürük veya ileri derecede zorlayıcı ıkınma gibi göğüs içi basıncını artıran durumlarda da benzer vakaların literatürde yer aldığını belirtti. Bu hastada ise zatürreye bağlı şiddetli öksürüğün göğüs içi basıncı artırması sonucunda sağ ana koroner arterde yırtık oluştuğu doğrulandı.
Stent ile Yırtık Kapatıldı, Hasta Taburcu Edildi
Tanının konulmasının ardından hekimler vakit kaybetmeden müdahaleye geçti. Yırtık bölgeye stent takılarak damar içinde yapay bir yol oluşturuldu ve yırtık kapatıldı. Prof. Yaman, hastanın operasyonun ardından şifa ile taburcu edildiğini bildirdi.
Yaman, söz konusu yırtığın "parsiyel", yani kısmi bir yırtık olduğunu da vurguladı. Buna göre yırtık tam ya da tama yakın olsaydı kalbin çevresine ve göğüs boşluğuna kanama gelişecek, tablonun çok hızlı ilerleyerek ölümle sonuçlanması kaçınılmaz olacaktı. "Bu hastamız şanslı bir hasta, hasta olduğu yerde yığılabilirdi" diyen Yaman, zamanında başvurunun hayat kurtardığının altını çizdi.
Milyonda Bir İhtimal, Ölümcül Sonuç
Prof. Yaman, öksürüğe bağlı kalp damarı yırtılmasının tıp literatüründe milyonda bir ihtimalle karşılaşılan bir durum olduğunu özellikle vurguladı. Durumun bu denli nadir olmasına karşın ölümcül seyredebileceğini hatırlatan Yaman, geç kalınması halinde hastanın hayatını kaybedebileceğini de sözlerine ekledi.
Uzman Uyarısı: Şikayetleri Geciktirmeyin
Prof. Dr. Mehmet Yaman, vakadan hareketle kamuoyuna önemli uyarılarda bulundu. 40 yaşını geçmiş her erkeğin, menopoz sonrası her kadının ve risk faktörü taşıyan bireylerin rutin kardiyolojik kontrol yaptırmasını öneren Yaman, şu mesajı iletti: Grip, nezle, bel ağrısı, ayak ağrısı gibi görünürde basit sayılan şikayetler dahil her sağlık sorununun ilgili branş hekimiyle paylaşılması gerekiyor. İlaç kullanımında da mutlaka hekim görüşü alınması gerektiğini vurgulayan Yaman, "Her hastalık önceden bize bir şekilde uyarı verir, bunu dikkate almamız lazım" dedi.
Yaman, öksürüğün mevsimsel geçişlerde son derece sık yaşanan bir belirti olduğunu, ancak belirli bir süre geçmesine rağmen geçmiyorsa ya da normalin dışında şiddetleniyorsa mutlaka bir hekime danışılması gerektiğini de hatırlattı. "Basit bir öksürük şurubuyla geçecek bir öksürüğün şiddetlenmesi sonucu damar yırtılmış ve bu ölümcüldür" ifadesini kullanan Yaman, hastalıkları büyük-küçük diye ayırmanın doğru olmadığını, her şikayetin uzman görüşüyle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalp damarının öksürük sırasında yırtılması ne kadar nadir görülür?
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Yaman'ın açıklamasına göre öksürüğe bağlı kalp damarı yırtılması tıp literatüründe milyonda bir ihtimalle karşılaşılan son derece nadir bir durumdur.
Bu vakada kalp damarı neden yırtıldı?
Hastanın zatürreye bağlı geçirdiği şiddetli öksürük nöbeti göğüs içi basıncı artırdı. Bu basınca dayanamayan sağ ana koroner arter, aterosklerotik bir plak olmaksızın normal yapıdaki bir damar olmasına karşın kendiliğinden yırtıldı. Tıpta bu durum "spontan diseksiyon" olarak adlandırılmaktadır.
Hastanın tedavisi nasıl yapıldı?
Acil anjiyografi ile yırtık tespit edilen hastanın sağ ana koroner arterine stent takıldı. Bu yöntemle yırtık bölge kapatılarak damar içinde yapay bir yol oluşturuldu ve hasta şifa ile taburcu edildi.
Hastanın herhangi bir risk faktörü var mıydı?
Prof. Dr. Mehmet Yaman'ın aktardığına göre 52 yaşındaki kadın hastanın sigara, alkol, tansiyon, şeker veya aile hikayesi gibi kalp damar hastalığına zemin hazırlayabilecek bilinen hiçbir risk faktörü ya da kronik hastalığı bulunmuyordu.
Geç müdahale edilseydi ne olurdu?
Prof. Yaman, yırtığın parsiyel, yani kısmi olduğunu; tam ya da tama yakın bir yırtık olması halinde kalp çevresine ve göğüs boşluğuna kanama gelişeceğini ve tablonun çok hızlı ilerleyerek ölümle sonuçlanacağını belirtti. Zamanında başvuru yapılmasaydı hastanın hayatını kaybedebileceğini de vurguladı.
