Anayasa Mahkemesi (AYM), mali denetimlerini yürüttüğü 26 siyasi partinin kesin hesaplarını kabul edilemez bularak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına hükmetti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararlarda, söz konusu partilerin incelenen dönemlere ait hesap verebilirliği sağlayacak kayıt ve belge düzenini çeşitli nedenlerle oluşturmadığı vurgulandı. Yüksek Mahkeme, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık gerekçesiyle yasal işlem başlatılmasını talep etti.
Kararlar Resmi Gazete'de Yayımlandı
AYM'nin denetim sürecinin ardından verdiği kararlar, Resmi Gazete aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı. Kararlarda ortak bir tespit öne çıkıyor: İncelenen partiler, hesap verebilirliğin temel koşulu olan kayıt ve belge düzenini ilgili dönemler itibarıyla gereği gibi oluşturmamış. Bu durum, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu kapsamında bir aykırılık olarak değerlendirildi ve mahkeme, yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.
22 Partinin 2024 Yılı Hesapları Denetlendi
Kararların büyük bölümünü 2024 yılına ait kesin hesapları incelenen partiler oluşturuyor. Bu partiler şöyle sıralandı: Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Anahtar Parti, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Cumhuriyetçi Aydınlık Parti, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi.
Dört Partinin Denetimi Birden Fazla Yılı Kapsıyor
Kararlar arasında yalnızca 2024 yılını değil, birden fazla takvim yılını kapsayan denetimler de yer alıyor. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyaket Partisi'nin 2023 ve 2024 yıllarına ait kesin hesapları birlikte incelendi. Milliyetçi Cumhuriyet Partisi ise en geniş kapsama sahip denetimle karşı karşıya kaldı; bu partinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarını içeren hesapları değerlendirmeye alındı. Türkiyem Partisi'nin denetimi ise yalnızca 2023 yılını kapsıyor.
Siyasi Partiler Kanunu'na Aykırılık Gerekçe Gösterildi
AYM, tüm bu partiler hakkındaki kararlarında ortak bir hukuki çerçeveye dayanıyor: 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu. Söz konusu kanun, siyasi partilerin mali kayıt ve belgelerini belirli bir düzen içinde tutmasını zorunlu kılıyor. Yüksek Mahkeme'nin tespitlerine göre bu partiler, incelenen dönemlerde hesap verebilirliği güvence altına alacak kayıt ve belge sistemini kuramamış ya da eksik bırakmış. Bu aykırılıkların yasal karşılığı olarak da dosyalar Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na iletildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Anayasa Mahkemesi kaç siyasi parti hakkında suç duyurusuna karar verdi?
Anayasa Mahkemesi, mali denetimini gerçekleştirdiği 26 siyasi parti hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.
Suç duyurusu kararlarının gerekçesi nedir?
Resmi Gazete'de yayımlanan kararlarda, söz konusu partilerin incelenen dönemlerde hesap verebilirliği sağlayacak kayıt ve belge düzenini çeşitli nedenlerle oluşturmadığı belirtildi. Hukuki dayanak olarak 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na aykırılık gösterildi.
Hangi partilerin hesapları 2024 yılı için denetlendi?
2024 yılına ait kesin hesapları incelenen 22 parti şunlardır: Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Anahtar Parti, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Cumhuriyetçi Aydınlık Parti, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi.
Birden fazla yılı kapsayan denetimler hangi partileri içeriyor?
Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyaket Partisi'nin 2023 ve 2024, Milliyetçi Cumhuriyet Partisi'nin 2022, 2023 ve 2024, Türkiyem Partisi'nin ise 2023 yılına ait kesin hesapları denetlendi.
Kararlar nerede yayımlandı?
Anayasa Mahkemesi'nin 26 siyasi parti hakkındaki suç duyurusu kararları Resmi Gazete'de yayımlandı.
