Filistin Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın İsrail büyükelçiliğini Tel Aviv'den Kudüs'e taşıması üzerine sert bir açıklama yaptı. Bakanlık, işgal altındaki Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeye yönelik tüm uygulama ve kararların hükümsüz olduğunu ve hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağını vurguladı. Açıklamada Kolombiya'nın bu adımının, başta BM Güvenlik Konseyi'nin 476 ve 478 sayılı kararları olmak üzere uluslararası meşruiyet kararlarıyla doğrudan çeliştiği ifade edildi.
Uluslararası hukuka aykırılık vurgusu
Filistin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, Kolombiya'nın büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma kararının yalnızca ikili bir diplomatik tercih olmadığının altı çizildi. Bakanlığa göre bu adım, Kudüs'ün hukuki statüsüne ilişkin onlarca yıldır süregelen uluslararası mutabakatı da baltalamaktadır. Açıklamada ayrıca söz konusu hamlenin Filistin halkının devredilemez haklarını zedelediği kaydedildi.
Bakanlık, Kolombiya'yı uluslararası hukuka ve ilgili BM kararlarına uymaya çağırırken adil ve kapsamlı bir barışın sağlanmasına yönelik fırsatları koruyacak biçimde bu karardan geri dönülmesini de talep etti.
İsrail'e teşvik uyarısı
Filistin Dışişleri Bakanlığı açıklamasında dikkat çekici bir uyarıya da yer verdi. Bakanlığa göre Kolombiya'nın bu adımı, İsrail makamlarını sömürgeci politikalarını ve sahada hukuka aykırı fiili durumlar dayatma girişimlerini sürdürmeye teşvik etmektedir. Bu değerlendirme, söz konusu kararın yalnızca sembolik bir jest olarak görülmediğini; aksine bölgedeki fiili durumu pekiştirme riski taşıyan somut bir adım olarak nitelendirildiğini ortaya koymaktadır.
46 yıl aradan sonra Kudüs'e taşındı
Kolombiya, Tel Aviv'deki İsrail büyükelçiliğini 46 yıl aradan sonra Kudüs'e taşımıştı. Yeni büyükelçilik binasının açılış törenine İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile Kolombiyalı mevkidaşı Omar Bula Escobar katıldı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin son derece çalkantılı bir dönemine denk geldi.
Nitekim eski Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, Gazze'de Filistin halkına yönelik devam eden saldırıları gerekçe göstererek Mayıs 2024'te İsrail ile diplomatik ilişkileri kesmişti. Petro, halefi Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella'ya büyükelçiliğin Kudüs'e taşınması halinde bunun dünyadaki tüm İslam alemine karşı yapılacak en büyük saygısızlık olacağını belirterek karara açıkça tepki gösterdi.
Kudüs'ün tartışmalı statüsü
Kudüs meselesi, onlarca yıldır uluslararası arenada en hassas konulardan biri olmayı sürdürmektedir. İsrail, 1967'de işgal ettiği Doğu Kudüs'ü de içine katarak 1980'de tek taraflı biçimde Kudüs'ü kendi başkenti olarak ilan etmişti. Ancak bu ilana uluslararası toplumun büyük çoğunluğu tarafından tanınma verilmedi; pek çok ülkenin büyükelçiliği hâlâ Tel Aviv'de bulunmaktadır.
Bununla birlikte bazı ülkeler büyükelçiliklerini Kudüs'e taşımış durumdadır. ABD, Guatemala, Honduras, Kosova, Paraguay, Papua Yeni Gine ve Fiji'nin İsrail'deki büyükelçilikleri Kudüs'te yer almaktadır. Ayrıca Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ve İsrail tarafından tanınan Somaliland da büyükelçiliğini Kudüs'te açmıştır. Kolombiya'nın bu adımı, söz konusu ülkeler arasına katılan en son örnek oldu.
Sıkça Sorulan Sorular
Filistin Dışişleri Bakanlığı Kolombiya'nın kararını neden hükümsüz ilan etti?
Filistin Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya'nın büyükelçiliğini Kudüs'e taşımasının başta BM Güvenlik Konseyi'nin 476 ve 478 sayılı kararları olmak üzere uluslararası meşruiyet kararlarına aykırı olduğunu belirterek bu adımı hükümsüz ve hukuki sonuç doğurmaz olarak nitelendirdi.
Kolombiya büyükelçiliğini kaç yıl aradan sonra Kudüs'e taşıdı?
Kolombiya, İsrail büyükelçiliğini 46 yıl aradan sonra Tel Aviv'den Kudüs'e taşıdı. Açılış törenine İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve Kolombiyalı mevkidaşı Omar Bula Escobar katıldı.
Eski Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro bu karara nasıl tepki gösterdi?
Eski Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, büyükelçiliğin Kudüs'e taşınmasının dünyadaki tüm İslam alemine karşı yapılacak en büyük saygısızlık olacağını ifade ederek karara tepki gösterdi. Petro, Gazze'deki saldırıları gerekçe göstererek Mayıs 2024'te İsrail ile diplomatik ilişkileri kesmişti.
İsrail Kudüs'ü ne zaman ve nasıl başkenti ilan etti?
İsrail, 1967'de işgal ettiği Doğu Kudüs'ü de dahil ederek 1980 yılında tek taraflı biçimde Kudüs'ü kendi başkenti olarak ilan etti. Ancak uluslararası toplumun büyük çoğunluğu bu ilanı tanımadı.
Büyükelçiliğini Kudüs'e taşımış başka ülkeler var mı?
Evet. ABD, Guatemala, Honduras, Kosova, Paraguay, Papua Yeni Gine ve Fiji'nin İsrail'deki büyükelçilikleri Kudüs'te bulunmaktadır. Bunların yanı sıra Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ve İsrail tarafından tanınan Somaliland da büyükelçiliğini Kudüs'te açmıştır.
