İstanbul'u etkisi altına alan sağanak yağış sele neden olurken, uzmanlar önümüzdeki günlere ilişkin dikkat çekici bir uyarıda bulundu. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, kentte etkili olan 104 milimetrelik yağışın toprağın su tutma kapasitesini büyük ölçüde doldurduğuna dikkat çekerek bu koşullar altında yarın düşecek 15-20 milimetrelik yağışın bile kuru zeminde 40-50 milimetrelik yağışın oluşturacağı yüzey akışına yakın bir etki yaratabileceğini vurguladı.
Doygun zemin riski artırıyor
Kadıoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada konuya ilişkin kritik bir teknik değerlendirme paylaştı. Buna göre, toprağın zaten suya doymuş olması nedeniyle yeni düşecek yağışın neredeyse tamamı zemine işlemek yerine yüzey akışına dönüşecek. Bu durum, yağış miktarının görece düşük olmasına karşın sel ve su baskını riskini önemli ölçüde artırıyor.
Profesör, riskin yalnızca yarının yağış miktarıyla değil, iki günün birleşik etkisiyle değerlendirilmesi gerektiğini özellikle vurguladı. Yani salt hava tahmin raporlarına bakarak "az yağış var, tehlike yok" şeklinde bir çıkarım yapmak, mevcut koşullarda yanıltıcı olabilir.
Tıkanan drenaj sistemi sabaha sorun çıkarabilir
Kadıoğlu'nun dikkat çektiği bir diğer önemli nokta ise drenaj sistemlerinin durumu. Bugün taşan rögarlar, yaprak ve çamurla tıkanan mazgallar ile su dolu alt geçitlerin gece boyunca boşalamayabileceğini belirten uzman, bu durumun sabah trafiğine doğru aynı noktalarda yeniden su birikmesine zemin hazırlayacağını ifade etti.
Kadıoğlu'na göre Büyükdere Caddesi, TEM bağlantıları ve Ayazağa yönündeki çukur kesimler bu açıdan en hassas noktalar arasında yer alıyor. Sabah yola çıkanların "yağmur hafifledi" izlenimiyle hareket etse de su birikmiş yollarla karşılaşabileceğini hatırlatan uzman, bugünkü aksakların ardından ulaşım sisteminin henüz normale dönmemiş olmasının gecikmeleri daha da büyüteceğini ekledi.
Islak toprak ve rüzgâr ağaç devrilme riskini yükseltiyor
Prof. Kadıoğlu'nun uyarıları yalnızca su baskını ve trafik sorunlarıyla sınırlı değil. Islanan toprakta kök tutunmasının zayıfladığını belirten uzman, buna saatte 60 kilometre civarındaki rüzgâr hamlelerinin de eklenmesiyle bugün ayakta kalan ancak zorlanmış ağaçların yarın sabah devrilme olasılığının normalden yüksek olduğuna dikkat çekti.
Bu nedenle kampüs içi ağaçlı yolların, otopark kenarlarının ve yaya akslarının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Kadıoğlu, söz konusu riskin göz ardı edilmemesi çağrısında bulundu.
Gece yağışı sabah trafiğini vuruyor
Uzmanın bir diğer kritik tespiti ise gece ile sabah saatleri arasındaki ilişkiye dair. Gece 00.00 ile 07.00 arasında düşecek yağışın, sabah 07.00-09.30 trafiğinden hemen önce birikeceğini vurgulayan Kadıoğlu, bu zaman dilimine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Yani yağmurun sabaha karşı hafiflemesi, yolların güvenli olduğu anlamına gelmeyecek; aksine gece boyunca biriken su, sabah trafiğinin tam ortasında sürücülerin karşısına çıkabilecek.
Tüm bu değerlendirmeler bir arada ele alındığında, İstanbul'da yarın beklenen yağışın tek başına değil, bugünün birikmiş etkisiyle birlikte okunması gerektiği ortaya çıkıyor. Kadıoğlu'nun sosyal medya paylaşımı bu anlamda hem teknik bir analiz hem de kentte yaşayanlar için pratik bir uyarı niteliği taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
İstanbul'da düşen 104 milimetrelik yağış neden bu kadar önemli?
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu'na göre 104 milimetrelik yağış, toprağın su tutma kapasitesini büyük ölçüde doldurmuştur. Bu durum, sonraki yağışların zemine işlemek yerine büyük oranda yüzey akışına dönüşmesine yol açarak sel ve su baskını riskini ciddi biçimde artırmaktadır.
Yarın beklenen 15-20 milimetrelik yağış neden tehlikeli sayılıyor?
Kadıoğlu'na göre toprak zaten suya doymuş olduğundan, yarın düşecek 15-20 milimetrelik yağış bile kuru bir zeminde 40-50 milimetrelik yağışın oluşturacağı yüzey akışına yakın bir etki yaratabilir. Risk, yalnızca yeni yağış miktarıyla değil iki günün birleşik etkisiyle değerlendirilmelidir.
İstanbul'da yarın sabah en fazla hangi bölgeler risk altında?
Kadıoğlu, tıkanan drenaj sistemleri ve su birikimi açısından Büyükdere Caddesi, TEM bağlantıları ve Ayazağa yönündeki çukur kesimlerin en hassas noktalar olduğunu belirtti.
Ağaç devrilme riski neden artıyor?
Islanan toprakta kök tutunması zayıflamaktadır. Buna saatte yaklaşık 60 kilometre hızındaki rüzgâr hamleleri eklenince, bugün ayakta kalan ancak zorlanmış ağaçların yarın sabah devrilme olasılığı normalden yüksek olacaktır. Kampüs içi ağaçlı yollar, otopark kenarları ve yaya aksları bu açıdan kontrol gerektirmektedir.
Sabah trafiğine çıkanlar ne tür sorunlarla karşılaşabilir?
Gece 00.00-07.00 arasında birikecek yağış, sabah 07.00-09.30 trafiğinden hemen önce yollarda su birikmesine neden olabilir. Yağmurun hafiflemesi yolların güvenli olduğu anlamına gelmez; ayrıca bugünkü aksaklıklar nedeniyle ulaşım sisteminin henüz normale dönmemiş olması gecikmeleri büyütebilir.
