CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının ilk 8 aylık dış ticaret verilerini tarım, gıda ve içecek sektörü özelinde değerlendirdi. Gürer'in aktardığı rakamlara göre söz konusu dönemde ihracat 21 milyar 190 milyon dolara ulaşırken ithalat 20 milyar 430 milyon dolara yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracat yüzde 5,09 artarken ithalat yüzde 17,72 büyüdü. Gürer, bu tablonun tarım ve gıda sektöründeki dışa bağımlılığın sürdüğünü ortaya koyduğunu vurguladı.
İthalat İhracattan Üç Kat Daha Hızlı Büyüyor
Gürer, geçen yılın aynı döneminde 20 milyar 160 milyon dolar olan ihracatın bu yıl 21 milyar 190 milyon dolara çıktığını belirtti. İthalat ise 17 milyar 360 milyon dolar seviyesinden 20 milyar 430 milyon dolara fırladı. Milletvekili Gürer, "İhracat yüzde 5,09 artarken ithalat yüzde 17,72 artıyor. Yani ithalatın büyüme hızı ihracatın büyüme hızının üç katından fazla. Bu tablo, tarım ve gıda sektöründe dışa bağımlılığın sürdüğünü gösteriyor" dedi.
Ağustos Ayında İthalat Yüzde 34,38 Arttı
Gürer, Ağustos 2026'ya ait verilerin de dikkat çekici bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti. Ağustos ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayındaki 2 milyar 300 milyon dolar seviyesinden 2 milyar 530 milyon dolara yükseldi; bu yüzde 9,61'lik bir artışa karşılık geliyor. Aynı dönemde ithalat ise 1 milyar 490 milyon dolardan 2 milyar 10 milyon dolara çıkarak yüzde 34,38 oranında arttı. Gürer, "Bir tarafta ihracat artıyor ama diğer tarafta ithalat çok daha hızlı yükseliyor. Tarım ve gıda sektöründe üretim gücümüzü artırmak yerine dışarıdan daha fazla ürün ve girdi almaya devam ediyoruz" şeklinde konuştu.
Ağustos ayı ithalat kalemlerine bakıldığında yalnızca üç ürün grubunun —soya küspesi, sığır ve rafine palm yağı— toplamının 377,8 milyon dolara ulaştığı görülüyor. Bu üç kalem içinde soya küspesi 137,9 milyon dolar, sığır 125,1 milyon dolar ve rafine palm yağı 114,8 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Hayvan Yemi ve Canlı Hayvan İthalatında Çarpıcı Artış
Gürer'in özellikle dikkat çektiği kalemlerden biri hayvan yemi oldu. İlk 8 ayda hayvan yemi ithalatındaki artış tek başına 1 milyar 225 milyon dolara ulaştı. Buna ek olarak bitkisel yağ ithalatı 389 milyon dolar, un ithalatı 356 milyon dolar ve canlı hayvan ithalatı 238 milyon dolar arttı. Gürer, "Hayvancılıkta yem sorununu çözemediğimiz gibi yem ithalatını da artırıyoruz. Hem hayvanı hem de hayvanın temel girdisini dışarıdan alıyoruz" dedi. Yalnızca Ağustos ayında 125,1 milyon dolarlık sığır ithalatı gerçekleştirildiğini de ayrıca vurgulayan Gürer, canlı hayvan ithalatındaki artışın ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Soya, Mısır ve Ayçiçeği Yağına 4 Milyar Dolar
Tarım ve hayvancılığın temel girdileri söz konusu olduğunda tablo daha da çarpıcı bir hal alıyor. İlk 8 ayda 1,6 milyar dolarlık soya fasulyesi, 1,3 milyar dolarlık dane mısır ve 1,1 milyar dolarlık ham ayçiçeği yağı ithal edildi. Gürer, bu üç ürün grubunun toplam ithalat değerinin yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını aktardı. İthalatta ülke bazında bakıldığında ise Brezilya 2 milyar 590 milyon dolarla ilk sırada yer alıyor. Brezilya'yı 2 milyar 553 milyon dolarla Rusya Federasyonu, 1 milyar 656 milyon dolarla Ukrayna ve 1 milyar 596 milyon dolarla ABD izliyor.
İhracatta Şekerli Mamuller, Un, Beyaz Et ve Bakliyat Geriledi
Toplam ihracat rakamındaki artışın tüm ürün gruplarına yansımadığına da dikkat çeken Gürer, ilk 8 ayda şekerli mamuller ihracatının 227 milyon dolar, un ihracatının 189 milyon dolar, beyaz et ihracatının 150 milyon dolar ve bakliyat ihracatının 114 milyon dolar gerilediğini açıkladı. "Toplam ihracat rakamındaki yüzde 5,09'luk artış, bütün sektörlerde olumlu bir tablo olduğu anlamına gelmiyor. Önemli tarım ve gıda ürünlerinde ihracat kayıpları yaşanıyor. Şekerli mamullerden una, beyaz etten bakliyata kadar birçok üründe gerileme söz konusu" diyen Gürer, ithalata harcanan kaynakların daha büyük bölümünün yerli çiftçi ve üreticiye aktarılması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 yılının ilk 8 ayında tarım ve gıda sektöründe toplam ithalat ne kadar oldu?
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in aktardığı verilere göre 2026 yılının ilk 8 ayında tarım, gıda ve içecek sektöründe toplam ithalat 20 milyar 430 milyon dolara ulaştı.
İhracat ve ithalat artış hızları arasındaki fark ne kadar?
Aynı dönemde ihracat yüzde 5,09 artarken ithalat yüzde 17,72 oranında yükseldi. Gürer'e göre ithalatın büyüme hızı ihracatın büyüme hızının üç katından fazlasına karşılık geliyor.
Ağustos 2026'da ithalat ne kadar arttı ve hangi ürünler öne çıktı?
Ağustos 2026'da tarım, gıda ve içecek sektöründe ithalat yüzde 34,38 artarak 2 milyar 10 milyon dolara yükseldi. Ağustos ayında en yüksek ithalat kalemleri soya küspesi (137,9 milyon dolar), sığır (125,1 milyon dolar) ve rafine palm yağı (114,8 milyon dolar) olarak gerçekleşti.
Türkiye ilk 8 ayda en fazla hangi ülkelerden tarım ve gıda ürünü ithal etti?
Gürer'in açıkladığı verilere göre ilk 8 ayda en fazla ithalat yapılan ülke 2 milyar 590 milyon dolarla Brezilya oldu. Brezilya'yı sırasıyla Rusya Federasyonu (2 milyar 553 milyon dolar), Ukrayna (1 milyar 656 milyon dolar) ve ABD (1 milyar 596 milyon dolar) izledi.
İhracatta hangi ürün grupları geriledi?
İlk 8 ayda şekerli mamuller ihracatı 227 milyon dolar, un ihracatı 189 milyon dolar, beyaz et ihracatı 150 milyon dolar ve bakliyat ihracatı 114 milyon dolar azaldı.
