Böbrek yetmezliği nedeniyle nakil bekleyen iki hasta, kendi yakınlarıyla kan grubu ve doku uyumsuzluğu yaşayınca çapraz nakil yöntemine başvurdu. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'nde gerçekleştirilen operasyonla 26 yaşındaki Merve Nur Erten ve 40 yaşındaki Mesut Dinç Özdoğan sağlığına kavuştu. İki ailenin donörleri birbirinin hastasına böbreğini verdi; nakiller başarıyla tamamlandı. Şimdi iki aile, telefonla sürekli birbirini arayan yakınlar gibi yaşıyor.
Muş'tan İstanbul'a uzanan ortak bir kader
Muş'ta yaşayan Merve Nur Erten'e yaklaşık bir yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konuldu. Her iki böbreği de işlevini yitirince 53 yaşındaki babası Metin Erten, kızına böbreğini vermek istedi. Ancak kan grubu uyuşmazlığı bu isteğin önünde duvar ördü ve doğrudan nakil gerçekleşemedi.
İstanbul'da yaşayan 40 yaşındaki Mesut Dinç Özdoğan ise böbrek nakliyle yabancı değil; daha önce iki kez bu ameliyatı geçirmiş, üstelik nakillerinden birinde organ reddi yani rejeksiyon yaşamıştı. Yeniden böbrek nakline ihtiyaç duyan Özdoğan için 56 yaşındaki teyzesi Olcay Taşharman gönüllü oldu. Ne var ki bu kez de bağışıklık sistemiyle ilgili, yani immünolojik uyumsuzluk nedeniyle doğrudan nakil kapısı kapandı.
Çapraz nakil: Çözüm iki ailenin birleşmesinde saklıydı
Her iki aile de çıkmaza girdiğinde Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'ne başvurdu. Yapılan testler sonucunda iki hastanın çapraz nakle uygun olduğu belirlendi. Çapraz nakil yöntemi, bir hastanın vericisinin diğer hastaya, diğer hastanın vericisinin de birinci hastaya böbreğini vermesi esasına dayanıyor. Böylece doğrudan uyumsuzluk olan çiftler, çapraz eşleşmeyle bu engeli aşabiliyor.
Gerçekleştirilen operasyonla Metin Erten'in böbreği Mesut Dinç Özdoğan'a, Olcay Taşharman'ın böbreği ise Merve Nur Erten'e başarıyla nakledildi. Dört kişi de ameliyatı sağlıklı atlattı.
"Bir aile olduk, sürekli görüşüyoruz"
Nakillerin ardından hastalar ve hasta yakınları duygularını dile getirdi. "Bir aile olduk. Sürekli görüşüyoruz telefondan, birbirimizi arayıp soruyoruz" diyen taraflar, bu sürecin yalnızca tıbbi değil insani boyutunu da gözler önüne serdi. Kan bağı olmayan iki aile, ortak bir sağlık mücadelesi sayesinde birbirine bağlandı.
Rektör Akçakaya: Organ bağışı sayısı yeterli değil
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Akçakaya, Türkiye'de böbrek nakli bekleyen çok ciddi sayıda hasta bulunduğuna dikkat çekti. Akçakaya, bu hastaların bazen vericilerinin olduğunu ancak kan grubu veya HLA olarak adlandırılan doku uyumunda sorun yaşandığını vurguladı.
Akçakaya konuyu şöyle açıkladı: "Başka bir hastanın aynı şekilde kan grubu ya da doku grubu uymuyor ama o hastanın kan grubu ya da doku uyumu diğer hastaya uygun olabiliyor." Rektör, Türkiye'de organ bağışı sayısının yeterli düzeyde olmadığının da altını çizerek "Buradan seslenmek istiyorum, organ bağışı hayat kurtarır" dedi.
Sıkça Sorulan Sorular
Çapraz böbrek nakli nedir?
Çapraz nakil, bir hastanın vericisinin diğer hastaya, diğer hastanın vericisinin de birinci hastaya organ vermesi yöntemidir. Kan grubu veya doku uyumu doğrudan sağlanamayan çiftler bu yöntemle nakil imkânı bulabilmektedir.
Merve Nur Erten'e neden doğrudan böbrek nakli yapılamadı?
Muş'ta yaşayan 26 yaşındaki Merve Nur Erten'in babası Metin Erten kızına böbreğini vermek istedi; ancak aralarındaki kan grubu uyuşmazlığı nedeniyle doğrudan nakil gerçekleştirilemedi.
Mesut Dinç Özdoğan'ın teyzesi neden doğrudan böbreğini veremedi?
56 yaşındaki Olcay Taşharman, yeğeni Mesut Dinç Özdoğan için gönüllü oldu; fakat bağışıklık sistemiyle ilgili, yani immünolojik uyumsuzluk nedeniyle doğrudan nakil yapılamadı.
Operasyonlar hangi hastanede gerçekleştirildi?
Her iki aile de Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'ne başvurdu. Yapılan testlerin ardından iki hasta çapraz nakle uygun bulundu ve operasyonlar bu hastanede başarıyla tamamlandı.
Türkiye'de organ bağışı konusundaki tablo nedir?
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Akçakaya, Türkiye'de böbrek nakli bekleyen çok ciddi sayıda hasta bulunduğunu ve organ bağışı sayısının yeterli olmadığını belirterek "Organ bağışı hayat kurtarır" çağrısında bulundu.
