Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa Birliği'nin kendi sanayisini güçlendirmek amacıyla hazırladığı 'Made in Europe' (Avrupa'da Üretilmiştir) planına Türkiye'nin de dahil edilmesi gerektiğini açıkladı. Brüksel'de AB yetkilileriyle bir dizi görüşme gerçekleştiren Bolat, AFP'ye verdiği demeçte Türkiye'nin bu düzenlemenin dışında bırakılmasının hem Türk hem de Avrupa ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
AB'nin 'Made in Europe' Planı Ne Öngörüyor?
Avrupa Birliği, mart ayında stratejik sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin kamu desteklerinden yararlanabilmesi için Avrupa'da üretilen ürünleri tercih etmelerini zorunlu kılmaya yönelik planlarını kamuoyuyla paylaşmıştı. Otomotiv ve temiz enerji bu planın odağındaki öncelikli sektörler arasında yer alıyor. Söz konusu düzenleme, kamu kaynaklarının AB sanayisini desteklemek amacıyla kullanılmasını esas alıyor.
Ancak üye ülkeler arasında bu yaklaşıma ilişkin görüş ayrılıkları da göze çarpıyor. Fransa, özellikle yeşil teknoloji gibi stratejik alanlarda kamu fonlarının AB sanayisine yönlendirilmesini savunurken, Almanya ve bazı diğer üye ülkeler konuya daha temkinli yaklaşıyor.
Bolat: Türkiye En Başından Eşit Ortak Sayılmalı
Bakan Bolat, Brüksel görüşmelerinde Türkiye'nin bu düzenlemede eşit bir ortak olarak değerlendirilmesi gerektiğini net biçimde ortaya koydu. AFP'ye yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Türkiye, 'Avrupa ile birlikte üretim' anlayışı çerçevesinde en başından itibaren eşit bir ortak olarak kabul edilmelidir."
Bolat, Avrupa'nın üretim, yatırım, istihdam ve ihracat alanlarındaki çıkarlarının korunmasının önemine değinirken, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarının da göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Bakan'a göre bu iki tarafın çıkarları birbirini dışlamıyor; aksine ortak bir ekonomik çerçeve içinde ele alınabilir.
Türkiye'nin Plana Dahil Edilmesi Gündemde
AB'nin gündeminde yalnızca Türkiye değil, Birlikle çeşitli anlaşmalar aracılığıyla bağlantılı diğer ülkeler de yer alıyor. Serbest ticaret anlaşmaları, gümrük birlikleri veya kamu alımları anlaşmaları yoluyla AB'ye bağlı ülkelerde üretilen ürünlerin plana dahil edilip edilmeyeceği henüz değerlendirme aşamasında. Bu çerçevede Türkiye, 1995'ten bu yana süregelen gümrük birliği ilişkisi nedeniyle özellikle dikkat çeken bir konumda bulunuyor.
İki Taraf Arasındaki Ticarette Otomotiv Sektörünün Ağırlığı
Türkiye ile AB arasındaki yıllık mal ticareti 205 milyar avroya ulaşıyor. Bakan Bolat'ın aktardığı verilere göre bu rakamın 55 milyar avroluk bölümünü yalnızca otomotiv sektörü oluşturuyor. Bu oran, iki taraf arasındaki ekonomik ilişkinin ne denli belirli sektörlerde yoğunlaştığını açıkça ortaya koyuyor.
Bolat, Avrupalı otomobil üreticilerinin 1971 yılından bu yana Türkiye'de faaliyet gösterdiğini hatırlatarak köklü üretim bağlarına dikkat çekti. Türkiye'deki otomotiv üretiminin yaklaşık yüzde 75'inin Avrupalı şirketlere ait olduğunu belirten Bakan, Türkiye'de üretim yapan ve Türkiye'ye araç ihraç eden Avrupalı otomotiv şirketlerinin Avrupa'da yaklaşık 250 bin kişiye istihdam sağladığını da vurguladı. Bu veriler, ilişkinin tek yönlü bir bağımlılık olmadığını, karşılıklı ekonomik çıkara dayandığını gözler önüne seriyor.
Gümrük Birliği ve Tedarik Zinciri Uyarısı
'Made in Europe' planının Türkiye'yi dışarıda bırakması durumunda 30 yıllık gümrük birliğinin ve iki ülke arasında uzun yıllar içinde oluşturulan güçlü tedarik zinciri ilişkilerinin olumsuz etkilenebileceğini söyleyen Bolat, ekonomik entegrasyonun korunması gerektiğini özellikle vurguladı.
Bolat aynı zamanda Türkiye'nin bu yıl kamu alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler kabul ettiğini de kamuoyuyla paylaştı. Bu değişiklikler sayesinde Türk ve Avrupalı tedarikçilerin kamu ihalelerine eşit koşullarda katılabildiğini ve katılmaya devam edebileceğini ifade etti. Söz konusu düzenleme, Türkiye'nin AB ile uyumlu bir çerçevede hareket etme iradesini somutlaştıran bir adım olarak değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
AB'nin 'Made in Europe' planı ne zaman açıklandı ve hangi sektörleri kapsıyor?
AB, 'Made in Europe' planını mart ayında açıkladı. Plan; otomotiv ve temiz enerji başta olmak üzere stratejik sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin kamu desteklerinden yararlanabilmesi için Avrupa'da üretilen ürünleri tercih etmelerini zorunlu kılmayı öngörüyor.
Türkiye ile AB arasındaki yıllık mal ticareti ne kadar ve otomotiv sektörünün payı nedir?
Bakan Bolat'ın verdiği bilgilere göre Türkiye ile AB arasındaki yıllık mal ticareti 205 milyar avroya ulaşıyor. Bu rakamın 55 milyar avroluk bölümünü otomotiv sektörü oluşturuyor.
Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği ne zaman kuruldu?
Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği 1995 yılında kuruldu ve o tarihten bu yana sürmektedir.
Avrupalı otomotiv şirketleri Türkiye üzerinden Avrupa'da kaç kişiye istihdam sağlıyor?
Bakan Bolat'ın açıklamalarına göre Türkiye'de faaliyet gösteren ve Türkiye'ye araç ihraç eden Avrupalı otomotiv şirketleri, Avrupa'da yaklaşık 250 bin kişiye istihdam sağlıyor.
AB üye ülkeleri 'Made in Europe' planı konusunda hemfikir mi?
Hayır. Fransa, özellikle yeşil teknoloji gibi stratejik sektörlerde kamu kaynaklarının AB sanayisini desteklemek amacıyla kullanılmasını savunurken, Almanya ve bazı diğer üye ülkeler bu yaklaşım konusunda farklı görüşler taşıyor.
