Avrupa Birliği'nin dış ticaret dengesi, 2026 yılının ilk sekiz ayında köklü bir dönüşüm geçirdi. Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat'ın 16 Ekim 2026'da yayımladığı ağustos ayı dış ticaret verileri, birliğin mal ticaretinde geçen yıla kıyasla dramatik bir bozulma yaşandığını ortaya koydu. 2025'in ocak-ağustos döneminde 76,4 milyar Euro fazla veren AB, bu yılın aynı döneminde 46,1 milyar Euro açık verdi. Söz konusu tersine dönüş, yalnızca birkaç aylık geçici bir dalgalanmanın değil, süregelen bir eğilimin yansıması olarak öne çıkıyor.
İhracat durdu, ithalat hızlandı
Sekiz aylık dönemin genel tablosuna bakıldığında, dengedeki bozulmanın temel nedeni açıkça görülüyor: ihracat ile ithalat arasındaki büyüme hızı farkı. AB'nin ocak-ağustos 2026 ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yalnızca yüzde 0,4 artarak 1 trilyon 767,9 milyar Euro'ya ulaştı. İthalat ise yüzde 7,7 yükselişle 1 trilyon 814 milyar Euro'ya çıktı. Bu dengesiz büyüme, geçen yılın fazlasını tamamen sildi ve yerini önemli bir açığa bıraktı.
Aylık verilere bakıldığında da tablo benzer biçimde seyretti. AB, yalnızca ağustos 2026'da 25,2 milyar Euro dış ticaret açığı verdi. Bir önceki ay olan temmuzda ise 4 milyar Euro fazla kaydedilmişti. Bu keskin geçiş, ağustostaki bozulmanın boyutunu somut biçimde gözler önüne seriyor.
Makine ve otomotivde tarihsel güç zayıfladı
Avrupa'nın ticaret dengesindeki en dikkat çekici kırılmalardan biri, uzun yıllar boyunca güçlü bir fazla kalemi olan makine ve taşıt sektöründe yaşandı. Ağustos 2025'te bu ürün grubunda 7,3 milyar Euro fazla veren AB, ağustos 2026'da 2,5 milyar Euro açığa geriledi.
Makine ve taşıt grubunda birlik dışından yapılan ithalat yüzde 23,8 artarak 79,8 milyar Euro'ya ulaşırken, ihracat yüzde 7,7 yükselişle 77,3 milyar Euro'da kaldı. İki kalem arasındaki makas, sektörün net pozisyonunu fazladan açığa çevirdi. Ancak Eurostat verileri makine ve taşıt grubunu bir arada sunduğundan, bu ithalat artışının tamamını tek bir ülkeye ya da tek bir ürün kategorisine bağlamak mümkün değil.
Enerji faturası ağırlaşmaya devam etti
Dış ticaretteki bozulmanın ikinci büyük kaynağı enerji oldu. AB'nin enerji ürünleri ticaretindeki açığı, ağustos 2025'teki 24,3 milyar Euro düzeyinden ağustos 2026'da 31,4 milyar Euro'ya yükseldi.
Enerji ithalatı yıllık bazda yüzde 31,2 artarak 44,9 milyar Euro'ya çıkarken, enerji ihracatı da yüzde 36,8 oranında yükselerek 13,5 milyar Euro'ya ulaştı. İhracattaki artış oranı ithalattan daha yüksek olsa da mutlak rakamlar arasındaki derin uçurum kapanmadı ve enerji faturası AB'nin genel dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturmayı sürdürdü. Öte yandan Eurostat verileri, enerji ithalatındaki artışın ne kadarının fiyat değişimlerinden, ne kadarının miktar artışından kaynaklandığını tek başına ortaya koymuyor.
Çin ile açık büyüdü, ABD ile fazla arttı
Başlıca ticaret ortaklarına ilişkin veriler incelendiğinde Çin ile ilişkilerde belirgin bir bozulma göze çarpıyor. AB'nin Çin'den yaptığı ithalat, ağustos 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,7 artarak 53,1 milyar Euro'ya yükseldi. Buna karşılık AB'nin Çin'e ihracatı yüzde 3,2 artışla 14,7 milyar Euro olarak gerçekleşti. Bu asimetrik tablo, iki taraf arasındaki mal ticareti açığını ağustos 2025'teki 30,1 milyar Euro'dan ağustos 2026'da 38,4 milyar Euro'ya taşıdı.
ABD cephesinde ise tablo farklı bir görünüm sergiledi. AB'nin ABD'ye ihracatı yüzde 18,5 artarak 39,3 milyar Euro'ya ulaşırken, ABD'den ithalatı yüzde 14,3 yükselişle 30,7 milyar Euro oldu. Sonuç olarak AB, ABD ile ticaretinde 8,6 milyar Euro fazla verdi.
Türkiye'den ithalat genel eğilimin çok gerisinde kaldı
Eurostat verileri, AB'nin Türkiye ile ticaretine ilişkin de dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. AB'nin Türkiye'den gerçekleştirdiği mal ithalatı, ağustos 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yalnızca yüzde 0,7 artarak 7,3 milyar Euro'ya ulaştı. AB'nin Türkiye'ye ihracatı ise yüzde 8,3 artışla 8,1 milyar Euro olarak kaydedildi.
Bu veriler, Türkiye'den yapılan ithalattaki artışın hem AB'nin genel ithalat büyümesinin hem de Çin'den yapılan ithalattaki yükselişin oldukça gerisinde kaldığını gösteriyor. Bununla birlikte, aylık ticaret verilerinin tek başına Türkiye'nin Avrupa pazarındaki rekabet gücünün kalıcı olarak gerilediğini kanıtlamadığı da belirtilmeli. Eurostat'a göre böyle bir değerlendirme için daha uzun dönemli, sektör ve ürün bazında karşılaştırmalar yapılması gerekiyor. Türkiye açısından önümüzdeki dönemde izlenecek gelişmelerin başında, Avrupa'nın ithalat talebindeki değişimin otomotiv, makine, tekstil ve diğer sanayi ürünlerine nasıl yansıyacağı geliyor.
Son olarak, Eurostat'ın açıkladığı verilerin ilk tahmin niteliği taşıdığını ve sonraki güncellemelerde rakamların revize edilebileceğini hatırlatmak gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
AB'nin 2026 yılı ocak-ağustos dönemindeki dış ticaret açığı ne kadar?
Eurostat verilerine göre AB, 2026 yılının ocak-ağustos döneminde birlik dışındaki ülkelerle ticaretinde 46,1 milyar Euro dış ticaret açığı verdi. Geçen yılın aynı döneminde ise 76,4 milyar Euro fazla bulunuyordu.
Ağustos 2026'da AB'nin aylık dış ticaret açığı ne düzeyde gerçekleşti?
AB, yalnızca ağustos 2026'da 25,2 milyar Euro dış ticaret açığı verdi. Bir önceki ay olan temmuzda ise 4 milyar Euro fazla kaydedilmişti.
Makine ve taşıt sektöründe ticaret dengesi nasıl değişti?
AB'nin makine ve taşıt ticareti, ağustos 2025'te 7,3 milyar Euro fazla verirken ağustos 2026'da 2,5 milyar Euro açığa döndü. Bu ürün grubunda ithalat yüzde 23,8 artarak 79,8 milyar Euro'ya ulaşırken ihracat yüzde 7,7 yükselişle 77,3 milyar Euro'da kaldı.
AB'nin Çin ile ticaret açığı ne kadar büyüdü?
AB'nin Çin ile mal ticaretindeki açığı, ağustos 2025'teki 30,1 milyar Euro düzeyinden ağustos 2026'da 38,4 milyar Euro'ya yükseldi. Bu dönemde Çin'den ithalat yüzde 19,7 artarak 53,1 milyar Euro'ya çıkarken Çin'e ihracat yüzde 3,2 artışla 14,7 milyar Euro olarak gerçekleşti.
Eurostat'ın açıkladığı veriler kesin mi?
Hayır. Eurostat'ın açıkladığı veriler ilk tahmin niteliğinde olup sonraki veri güncellemelerinde rakamlar revize edilebilecek.
