Japonya, bir yandan nüfusunun her yıl 900 binden fazla azalmasıyla boğuşurken bir yandan da ülkede yaşayan yabancı sayısının tüm zamanların en yüksek düzeyine ulaştığını görüyor. Japonya Göç Hizmetleri Ajansı'nın açıkladığı resmi verilere göre, kısa süreli ziyaretçiler dışarıda bırakıldığında haziran ayı sonu itibarıyla Japonya'da ikamet eden yabancıların sayısı 4,28 milyona ulaştı. Hükümet tahminlerine dayanan hesaplamalara göre bu rakam, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 3,5'ine karşılık geliyor. Geçen yılın sonuyla kıyaslandığında artış 156 bin kişi olarak kayıtlara geçti.
Nüfus Eriyor, İş Gücü Açığı Büyüyor
Japonya'nın demografik tablosu giderek daha da sert bir görünüm alıyor. Nüfus her yıl 900 binin üzerinde azalırken toplumun yaş ortalaması hızla yükseliyor. Bu gerçeklik, ülkedeki iş gücü açığını kaçınılmaz biçimde derinleştiriyor. Kansai Uluslararası Çalışmalar Üniversitesi'nde konuk profesör olarak görev yapan göç uzmanı Toshihiro Menju, AFP'ye verdiği demeçte durumu açık sözlülükle özetledi: "Yabancı çalışanlara güvenmekten başka çaremiz yok."
Menju, sorunun yalnızca belirli bir sektörle sınırlı olmadığını vurguladı. Japonya'nın yüksek nitelikli uzmanlardan hizmet sektörü çalışanlarına kadar her kademede iş gücü sıkıntısı yaşadığını belirten uzman, hükümetin bu açığı kapatmak için başvurduğu yapay zeka ve robotik kullanımı ile kadınların ve yaşlıların iş gücüne daha fazla dahil edilmesi gibi adımların yetersiz kaldığını ifade etti. Ülkedeki iş dünyası da bu tabloyu yakından hissediyor ve hükümetten yabancı sakinleri destekleyecek kapsamlı bir politika çerçevesi oluşturmasını talep ediyor.
Sosyal Medyada Asılsız İddialar, Siyasette Göçmen Karşıtı Yükseliş
Tüm bu ekonomik gerçekliğe karşın Japonya'da göçmen karşıtı bir atmosfer güç kazanıyor. Sosyal medya platformlarında yabancıların sosyal yardım ödemelerinin büyük bölümünü aldığına ve sokakları daha güvensiz hale getirdiğine ilişkin asılsız iddialar hızla yayılıyor. Bu söylemler yalnızca dijital ortamda kalmıyor; siyasi arenaya da taşınıyor.
Kendini "önce Japonya" mottosuyla tanımlayan ve göçü "sessiz istila" olarak niteleyen Sanseito partisi, geçen yılki parlamento üst kanat seçimlerinde kayda değer kazanımlar elde etti. Partinin yükselişi, göçe ilişkin kamuoyu tartışmasının ne denli gergin bir zemine oturduğunu gözler önüne seriyor.
Hükümet Daimi İkamet Kurallarını Sıkılaştırdı
Kamuoyundaki bu dalganın doğrudan bir yansıması olarak Başbakan Sanae Takaichi yönetimi daha sıkı düzenlemeler hayata geçirdi. Japonya bu ay daimi ikamet başvurusu koşullarını ağırlaştırdı: Artık yabancıların daha yüksek yıllık gelire ve daha ileri düzey Japonca bilgisine sahip olması gerekiyor.
Menju, yeni düzenlemelerin etkisinin halihazırda hissedilmeye başlandığına dikkat çekti. Ülkedeki yabancı yerleşik sayısındaki yıllık artış, bir önceki yıl 360 bin iken son bir yılda yaklaşık 300 bine geriledi. Uzman, daimi ikamet almanın zorlaşmasının insanları uzun vadeli kalmaktan caydırabileceğini öngörüyor. Buna ek olarak zayıf yen ve düşük ücret düzeylerinin de yabancılar için Japonya'nın cazibesini azaltabileceğini vurguluyor.
Uzman: 2040'larda Yabancı Nüfus 10 Milyona Ulaşabilir
Kısa vadedeki yavaşlamaya karşın Menju, uzun vadeli tablonun farklı bir yönde şekilleneceğini düşünüyor. İş gücü açığının yapısal niteliğine dikkat çeken uzman, mevcut koşulların devam etmesi halinde Japonya'daki yabancı nüfusun 2040'lı yıllarda 10 milyona ulaşmasını bekliyor. Bu projeksiyon, ülkenin önündeki ikilemi daha da belirgin kılıyor: Demografik çöküşü durdurmak için yabancı iş gücüne ihtiyaç duyan Japonya, aynı zamanda göçe karşı güçlenen bir toplumsal dirençle yüzleşmek zorunda.
Yasadışı Kalış Sayısı Düştü
Japonya Adalet Bakanlığı da ayrı bir veri seti yayımladı. Bakanlık açıklamasına göre ülkede vize süresini aşarak yasadışı statüde kalan yabancıların sayısı, 1 Temmuz itibarıyla yıl başına oranla yüzde 4,8 azalarak yaklaşık 65 bin kişiye geriledi. Bu düşüş, denetim mekanizmalarındaki sıkılaşmanın somut bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Japonya'da şu anda kaç yabancı ikamet ediyor?
Japonya Göç Hizmetleri Ajansı'nın verilerine göre haziran ayı sonu itibarıyla kısa süreli ziyaretçiler hariç ülkede ikamet eden yabancıların sayısı 4,28 milyona ulaştı. Bu rakam, hükümet tahminlerine dayanan hesaplamalara göre toplam nüfusun yaklaşık yüzde 3,5'ini oluşturuyor.
Japonya'daki yabancı nüfus bir önceki yıla göre ne kadar arttı?
Açıklanan veriler, yabancı ikamet eden sayısının geçen yılın sonuna kıyasla 156 bin kişi arttığını ortaya koyuyor. Bununla birlikte yıllık artış hızı, bir önceki yıldaki 360 binden yaklaşık 300 bine geriledi.
Japonya hükümeti göçe ilişkin hangi yeni düzenlemeleri hayata geçirdi?
Japonya bu ay daimi ikamet başvurusu koşullarını sıkılaştırdı. Yeni düzenlemeler kapsamında yabancıların daha yüksek yıllık gelire ve daha ileri düzey Japonca bilgisine sahip olması zorunlu hale getirildi.
Sanseito partisi göç konusunda ne savunuyor?
Kendini "önce Japonya" mottosuyla tanımlayan Sanseito partisi, göçü "sessiz istila" olarak nitelendiriyor. Parti, geçen yılki parlamento üst kanat seçimlerinde önemli kazanımlar elde etti.
Uzmanlar Japonya'daki yabancı nüfusun gelecekte nasıl şekilleneceğini öngörüyor?
Kansai Uluslararası Çalışmalar Üniversitesi'nden göç uzmanı Toshihiro Menju, iş gücü açığı nedeniyle Japonya'daki yabancı nüfusun 2040'lı yıllarda 10 milyona ulaşmasını bekliyor. Uzman, zayıf yen, düşük ücretler ve sıkılaşan daimi ikamet kurallarının bu süreci yavaşlatabileceğini de belirtiyor.
