Fransa'da haftalardır gündemin üst sıralarında yer alan öğrenci eylemleri, cumartesi günü farklı bir boyut kazandı. Yoksul banliyölerdeki liselerde öğretmen açığı ve bakımsız okul koşullarına tepkiyle başlayan gösteriler, bu kez hayat pahalılığı ve kamu harcama kısıntılarını hedef alan geniş tabanlı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü. Sokaklara dökülen binlerce kişiyle polis arasında birçok kentte son yılların en şiddetli çatışmaları yaşandı; güvenlik güçleri kalabalıklara göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
140 Gösteri, 32 Bin 800 Katılımcı
Yetkililer, gün ortasına kadar Paris dışındaki kentlerde 140 ayrı gösterinin gerçekleştiğini ve bu eylemlere toplam 32 bin 800 kişinin katıldığını açıkladı. İçişleri Bakanlığı, olayların sorumluluğunu "aşırı sol" olarak nitelendirdiği kesimlere yükledi. Bakanlık ayrıca Marsilya başta olmak üzere çeşitli kentlerde kamu binalarının, basın kuruluşlarının ve polis ekiplerinin vandalizm saldırılarına uğradığını duyurdu.
Marsilya Belediye Başkanı, belediye binasının tahrip edildiğini belirterek başbakan ve içişleri bakanıyla yaptığı görüşmelerin ardından kente ek polis birliklerinin sevk edildiğini kamuoyuyla paylaştı.
Paris'te Yoğun Güvenlik Önlemleri
Başkent Paris'in merkezinde kapsamlı güvenlik tedbirleri alındı. İzin verilen iki gösteri güzergahının dışında bırakılan Şanzelize Caddesi ve Zafer Takı çevresi özellikle sıkı denetim altına alındı. Cadde ve sokakları trafiğe kapatan bazı eylemcilerin üzerinde fosforlu yelekler dikkat çekti; bu görüntüler, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un önceki görev döneminde ülkeyi derinden sarsan Sarı Yelekliler hareketini yeniden gündeme taşıdı.
Reuters haber ajansına konuşan ve Paris'teki gösterilere katılan 19 yaşındaki Lola, neden sokaklara çıktığını şöyle anlattı: "Hayat pahalılığı çok ağırlaştığı için, akaryakıt fiyatları çok yükseldiği için ve lise öğrencileri sadece daha fazla öğretmen ve insanca eğitim koşulları talep ettikleri için ülke genelinde saldırıya uğrayıp yaralandıklarından mücadele ediyoruz." İsmi açıklanmayan bir tanık ise eylemlerin başlangıç noktasına doğru yürüyen yaklaşık 100 kişilik bir grubun polise hakaret içeren sloganlar attığını aktardı.
Sarı Yelekliler Hareketi Yeniden Sahnede
2018 yılında mazot vergilerine duyulan tepkiyle doğan ve Macron hükümetinin milyarlarca avroluk vergi indirimleriyle yatıştırdığı Sarı Yelekliler eylemleri, bugünkü gösterilerde yeniden yankı buldu. Batıdaki La Crèche kasabasından öğretmen Yannick Maillou, geçmişte Sarı Yelekliler hareketine katıldığını belirterek bugünkü protestolar için yerel düzeyde birçok toplanma noktasının organize edildiğini söyledi. Sosyal medyada eski eylem hareketlerinin deneyimli isimlerine yapılan çağrılar ve sendikaların verdiği destek, gösterilere katılımı tabana yayıp hareketin kapsamını genişletti.
Ağır Yaralanmalar ve Polis Müdahalelerine Tepki
Kolluk kuvvetlerinin gösterilere sert müdahalesi, eylemciler arasındaki ağır yaralanmaların gün yüzüne çıkmasıyla birlikte yoğun eleştirilere neden oldu. Yaralananlar arasında eline aldığı bir ses bombasının patlaması sonucu elini kaybeden bir genç de yer alıyor. Başbakan Sebastien Lecornu ise gösterilerde 900'den fazla polis memurunun yaralandığını kamuoyuna açıkladı.
Polis denetleme organı, güvenlik güçlerinin uyguladığı şiddete ilişkin en az 24 iddiayı soruşturduğunu bildirdi. Fransa yönetimi, öğrenci gösterileri sürecinde ses bombalarının kullanımını daha önce askıya almıştı; ancak İçişleri Bakanı Laurent Nunez, bu mühimmatın cumartesi günkü protestolarda yeniden kullanılabileceğini duyurdu.
Macron'un Sükunet Çağrısı ve Ekonomik Tablo
Siyasi bölünmüşlük ve ekonomik baskılar altında cumhurbaşkanlığının son dönemine giren Emmanuel Macron, eylemler öncesinde sükunet çağrısında bulunmuştu. Öte yandan hükümetin kamu borcunu azaltma çabalarının yatırımcılara yeterli güveni verememesi, Fransa'nın borçlanma maliyetlerini 20 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine taşımış durumda. Bu ekonomik tablo, gösterilerin arka planını oluşturan gerilimin somut bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Fransa'daki gösteriler nasıl başladı?
Gösteriler, yoksul banliyölerdeki liselerde yaşanan öğretmen açığı ve bakımsız okul koşullarına duyulan tepkiyle başladı. Zamanla hayat pahalılığı ve kamu harcama kısıntılarını hedef alan geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.
Gösterilere kaç kişi katıldı?
Yetkililer, gün ortasına kadar Paris dışındaki kentlerde 140 ayrı gösterin düzenlendiğini ve bu eylemlere toplam 32 bin 800 kişinin katıldığını açıkladı.
Sarı Yelekliler hareketi ile mevcut gösteriler arasında nasıl bir bağlantı var?
Bazı eylemcilerin fosforlu yelekler giymesi, 2018'de mazot vergilerine tepki olarak başlayan Sarı Yelekliler hareketini akıllara getirdi. La Crèche kasabasından öğretmen Yannick Maillou gibi eski Sarı Yelekliler katılımcıları da bugünkü gösterilere destek verdi.
Gösterilerde yaşanan şiddet olayları nelerdi?
Birçok kentte polis ile eylemciler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Eline aldığı ses bombasının patlaması sonucu elini kaybeden bir genç dahil çok sayıda eylemci yaralandı. Başbakan Lecornu'ya göre 900'den fazla polis memuru da yaralandı. Polis denetleme organı, güvenlik güçlerinin uyguladığı şiddete ilişkin en az 24 iddiayı soruşturuyor.
Hükümet gösterilere nasıl yaklaştı?
İçişleri Bakanlığı olayların sorumluluğunu "aşırı sol" olarak nitelendirdiği kesimlere yükledi. Cumhurbaşkanı Macron eylemler öncesinde sükunet çağrısında bulunurken, İçişleri Bakanı Laurent Nunez ses bombalarının cumartesi günkü protestolarda kullanılabileceğini açıkladı. Marsilya'ya ek polis birlikleri de gönderildi.
