İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılması meselesinde topun ABD'nin sahasında olduğunu bir kez daha vurguladı. Irak'ın başkenti Bağdat'ta gerçekleştirilen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Dışişleri Bakanları Konseyi'nin 52. Toplantısı'nda söz alan Arakçi, İran'ın Katar aracılığıyla Washington'a yedi günlük bir yol haritası sunduğunu hatırlatarak "Yedi günlük programı açıkladık, seçim şimdi ABD'nin" dedi. İran basınına yansıyan haberlere göre yapılan bu açıklama, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin sürdüğü bir döneme denk geldi.
Katar Üzerinden Sunulan Yedi Günlük Plan
Arakçi, Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin normalleşmesi için Katar'ın arabuluculuğunu kullanarak ABD'ye somut bir takvim ilettiklerini belirtti. Bakan, daha önce 26 Eylül'de Birleşmiş Milletler'de basın mensuplarına yaptığı açıklamada bu planın ayrıntılarını da paylaşmıştı. O açıklamaya göre ABD'nin yaklaşık dört ila beş gün içinde gerekli koşulları yerine getirmesi halinde Hürmüz Boğazı altıncı günde açılabilecek, yedinci günde ise taraflar arasında müzakereler başlayabilecekti. Arakçi, Washington'a sunulan plandaki koşulların yeni olmadığını ve tamamının taraflar arasında daha önce imzalanan mutabakat zaptında zaten yer aldığını da kaydetmişti.
"Bombalayarak Denizcilik Güvenliği Sağlanamaz"
Bağdat konuşmasında Arakçi, güvenliğin geçmişteki yanlışları ve saldırıları tekrarlayarak tesis edilemeyeceğini savundu. "Bir ülkeyi bombalayarak, yok etmekle tehdit ederek ve abluka altına alarak denizcilik güvenliğinin normale dönmesi beklenemez" diyen Bakan, söylemini sert bir çerçevede kurdu. Arakçi ayrıca İran'ın egemenliğini ve halkın meşru çıkarlarını savunmayı sürdüreceğini belirterek haklarını savunmakla barış arayışı arasında herhangi bir çelişki bulunmadığını ifade etti. Savaşın yol açtığı yıkımın bilincinde olduklarını ve tam da bu nedenle barışa değer verdiklerini de sözlerine ekledi.
Trump Teklifi Reddetti
ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın arabulucular kanalıyla ilettiği yedi günlük ateşkes teklifini kabul etmediğini açıkça ortaya koymuştu. Trump, "İran'ın yaptığı teklif kabul edilemez" diyerek öneriye kapıyı kapattı. Bu tutum, iki taraf arasındaki derin görüş ayrılığını gözler önüne sererken Arakçi'nin Bağdat'taki konuşması da diplomatik baskının sürdüğünü gösterdi.
Yemen ve Suudi Arabistan Meselesinde İran'ın Tutumu
Arakçi, toplantıda yalnızca Hürmüz meselesiyle sınırlı kalmadı; Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmalara ilişkin de değerlendirme yaptı. İran'ın hem Yemen'in hem de Suudi Arabistan'ın bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü desteklediğini belirten Arakçi, Arap yarımadasındaki gelişmelerden büyük endişe duyduklarını vurguladı. Bölgedeki krizlere askeri yollarla çözüm aramanın sorunları derinleştireceğini söyleyen Bakan, bölgesel güvenliğin ancak bölge ülkelerinin kendi aralarındaki iş birliğiyle sağlanabileceğine dikkat çekti.
İslam Ülkeleri Arasında Dayanışma Çağrısı
Arakçi, konuşmasının sonlarında daha geniş bir mesaja yer verdi. İslam ülkeleri arasındaki dayanışmanın ve iletişimin canlı tutulması gerektiğini vurgulayan Bakan, bölgesel sorunların çözümünde ortak bir zemin arayışının önemine işaret etti. Bağdat'taki 52. İİT Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı, bu açıdan bölge diplomasisinin nabzının tutulduğu bir platform işlevi gördü.
Sıkça Sorulan Sorular
İran'ın ABD'ye sunduğu yedi günlük plan ne anlama geliyor?
Arakçi'nin açıklamalarına göre plan, ABD'nin belirli koşulları yaklaşık dört ila beş gün içinde yerine getirmesini, ardından altıncı günde Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve yedinci günde taraflar arasında müzakerelerin başlamasını öngörüyor. Bakan, bu koşulların taraflarca daha önce imzalanan mutabakat zaptında zaten yer aldığını belirtti.
Plan ABD'ye nasıl iletildi?
Arakçi, yedi günlük programın Katar'ın arabuluculuğu aracılığıyla Washington'a sunulduğunu açıkladı.
ABD bu teklife nasıl yanıt verdi?
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın arabulucular kanalıyla ilettiği yedi günlük ateşkes teklifini reddetti ve "İran'ın yaptığı teklif kabul edilemez" dedi.
Arakçi Bağdat'ta hangi toplantıda konuştu?
İran Dışişleri Bakanı, Irak'ın başkenti Bağdat'ta düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi'nin 52. Toplantısı'nda bu açıklamaları yaptı.
Arakçi Yemen ve Suudi Arabistan hakkında ne söyledi?
Arakçi, İran'ın hem Yemen'in hem de Suudi Arabistan'ın bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü desteklediğini belirterek Arap yarımadasındaki gelişmelerden büyük endişe duyduklarını ve bölgedeki krizlerin askeri yollarla çözülmeye çalışılmasının sorunları daha da derinleştireceğini ifade etti.
