Fransa'da 2018'den bu yana her yıl hayat pahalılığına karşı sokağa çıkan sarı yelekliler hareketi, bu kez çok daha geniş bir katılımla yeniden alevlendi. Yerel basında yer alan haberlere göre, eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle yaklaşık bir aydır eylem yapan liseliler, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistleri de harekete destek verdi. Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde 500 farklı noktada gösterilerin düzenleneceğini önceden açıklamıştı. Gün boyunca yaşanan olaylar, pek çok kentte şiddetli çatışmalara, yağmalara ve yangınlara dönüştü.
Paris'te Yasak Dinlenmedi: Champs-Elysees'de Barikat
Paris Emniyet Müdürlüğü, Elysee Sarayı, Başbakanlık binası ve Champs-Elysees gibi sembolik noktalarda eylem yapılmasını önceden yasaklamıştı. Ancak bu yasak tam anlamıyla uygulanamadı. Ünlü Champs-Elysees Caddesi'nde dükkan sahipleri vitrinlerini koruma amaçlı panolarla kapatırken cadde boyunca güvenlik güçleri konuşlandırıldı. Buna karşın bir grup gösterici yasağı delip cadde üzerinde demir bariyerlerle barikat kurdu. Polis söz konusu barikatları kısa sürede yıktı. Başkentte onlarca kişilik başka bir grup ise Elysee Sarayı'na yaklaşmaya çalışırken kolluk kuvvetleri tarafından durduruldu.
Büyük yürüyüş, yerel saatle 14.00'te Cumhuriyet Meydanı'ndan Clichy Meydanı istikametine doğru başladı. Yürüyüş güzergahı üzerindeki banka ve sigorta şubeleri dahil çok sayıda dükkanın cephesi hasar gördü. Metro ulaşımında aksamalar yaşanırken bazı yollar da trafiğe kapatıldı.
Cumhuriyet Meydanı'nda Arbede: Molotofkokteyli ve Taş
Eylemcilerin toplandığı Cumhuriyet Meydanı'nda polis ile göstericiler arasında erken saatlerden itibaren arbede yaşandı. Sosyal medyaya düşen görüntülerde eylemcilerin polise molotofkokteyli ve taş fırlattığı anlar yer aldı. Cumhuriyet Anıtı'na tırmanan bir grup eylemci sloganlar atarak Fransa ve Filistin bayrakları dalgalandırdı. Polis kaynaklarına göre, yer yer çöp kovalarının ve durakların ateşe verildiği eylemlerde sabah saatlerinden itibaren 100'ü aşkın kişi gözaltına alındı.
Limoges, Marsilya, Lyon ve Saint-Etienne'de Şiddet Olayları
Başkent Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Rennes ve Lille gibi büyük şehirlerde de eylemler sürdü. En ağır olaylardan biri Limoges'ta yaşandı. Kentteki eylemin sonlarına doğru maskeli bir grup tarihi belediye binasının camlarını kırarak içeri girdi ve binayı ateşe verdi.
Marsilya'da da şiddet olayları yaşandı; göstericilerin Marsilya Belediyesi binasına girmesinin ardından bölgeye takviye çevik kuvvet ekipleri sevk edildi. Lyon'da polis biber gazıyla müdahale etti; kentte ünlü bir markanın şubesi yağmalandı ve turizm ofisi ateşe verildi. Saint-Etienne'de ise siyah kıyafetli ve maskeli kişiler bir mağazanın camlarını kırmaya çalışırken polis biber gazı kullandı; yoğun gaz nedeniyle sokaklarda adeta bir gaz bulutu oluştu. Polis kaynakları, Saint-Etienne'de bir göstericinin ağır biçimde yaralandığını ve elinin koptuğunu bildirdi. Paris'te ve diğer kentlerde lüks marka şubeleri dahil pek çok mağaza yağmalandı.
Katılım Rakamları Tartışmalı: Bakanlık 550 Bin, Organizatörler 800 Bin Diyor
Gün sonunda katılım rakamları da tartışma konusu oldu. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelindeki gösterilere 550 bin kişinin katıldığını açıklarken, organizatörler bu sayının 800 bin olduğunu ileri sürdü. Ülke genelinde şu ana kadar yaklaşık 400 kişi gözaltına alındı.
Macron'dan Sert Açıklama: "Cumhuriyette Şiddete Yer Yoktur"
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD merkezli X platformundaki sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Cumhuriyette şiddete yer yoktur" ifadesini kullandı. Macron, eylemler sırasında ortalığı kırıp dökenler ile valilik binalarına ve dükkanlara saldıranlar hakkında dava açılacağını ve bu kişilerin cezalandırılacağını duyurdu. Kolluk kuvvetlerinin gösteri hakkını güvence altına aldığını savunan Macron, Fransız kurumlarını yok etmeye ve taleplerini barışçıl biçimde dile getirmek isteyenleri engellemeye çalışan "kaos yayıcılarının" karşısında duracaklarını belirtti.
Sıkça Sorulan Sorular
Sarı yelekliler hareketi ne zaman başladı ve temel talebi nedir?
Sarı yelekliler hareketi 2018 yılında başladı. Hareket, her yıl hayat pahalılığına karşı protesto eylemleri düzenlemektedir.
Bu kez harekete kimler destek verdi?
Yerel basında yer alan haberlere göre, eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle yaklaşık bir aydır eylem yapan liseliler, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistleri sarı yelekliler hareketine destek verdi.
Fransa genelinde kaç kişi gözaltına alındı?
Polis kaynaklarına göre Paris'te sabah saatlerinden itibaren 100'ü aşkın kişi gözaltına alınırken, ülke genelinde şu ana kadar yaklaşık 400 kişi gözaltına alındı.
Limoges'ta ne yaşandı?
Limoges'taki eylemin sonlarına doğru maskeli bir grup tarihi belediye binasının camlarını kırarak içeri girdi ve binayı ateşe verdi.
Fransa İçişleri Bakanı ve organizatörler katılım rakamı için ne açıkladı?
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez ülke genelindeki gösterilere 550 bin kişinin katıldığını bildirirken, organizatörler bu sayıyı 800 bin olarak açıkladı.
