TBMM'ye sunulan 2027 yılı bütçe teklifinin toplam gelir kalemi 21,1 trilyon lira olarak belirlendi. 2026 yılında 16,3 trilyon TL olarak gerçekleşen vergi gelirleri tahsilatının 2027'de yüzde 35,8 artışla 22,1 trilyon TL düzeyine ulaşması hedefleniyor. Bütçe teklifinin görüşmeleri 21 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda başlayacak ve yaklaşık bir ay sürecek.
Gelir Vergisi ve Temel Vergi Kalemleri
Vergi gelirlerinin 5,6 trilyon liralık bölümünü gelir vergisi oluşturuyor. 2026 yılına göre bu kalemde yüzde 34,3 oranında artış öngörülüyor. Özel tüketim vergisi (ÖTV) ise 2027'de yüzde 55,8 artışla 3,3 trilyon TL olarak planlandı. ÖTV'nin 1,2 trilyonu motorlu taşıt araçlarından, 795,9 milyar TL'si sigara ve diğer tütün mamullerinden, 259,6 milyarı alkollü içkilerden, 31,5 milyarı ise kolalı gazozlardan elde edilecek.
Değerli konut vergisi kapsamında 2027'de yüzde 40,8 artışla 787,5 milyon TL gelir tahsil edilmesi bekleniyor. Banka ve sigorta muameleleri vergisinden ise 991 milyar TL gelir öngörülüyor.
Harçlar, Şans Oyunları ve Dijital Vergiler
Harçlar vergisi toplamı 759 milyar TL olarak hesaplandı. Bu rakamın 394,5 milyar TL'sini tapu harçları, 147 milyar TL'sini yargılama harçları, 39,7 milyar TL'sini noter harçları, 22,6 milyar TL'sini yurt dışı harçları ve 21,8 milyar TL'sini trafik harçları oluşturuyor.
Şans oyunları vergisinden 104 milyar TL gelir bekleniyor; bu rakam 2026'ya göre yüzde 30,2 artışa karşılık geliyor. Özel iletişim vergisinden 84,5 milyar TL, konaklama vergisinden 27,2 milyar TL, dijital hizmet vergisinden ise 24,2 milyar TL elde edilmesi planlanıyor. GSM işletmelerinden alınan hazine payları 76,7 milyar TL olarak öngörüldü. Vergi gelirlerinin 80 milyar TL'lik bölümünün ise döner sermayelerden gelmesi bekleniyor.
Kira, Faiz ve Para Cezası Gelirleri
2026 yılına göre yüzde 25,1 artış öngörülen kira gelirleri toplamı 42,9 milyar TL olarak belirlendi. Bu gelirin 18,6 milyar TL'si lojmanlardan, 10,9 milyar TL'si sosyal tesislerden sağlanacak. Faiz gelirleri toplamı ise yüzde 28 artışla 538,5 milyar TL'ye ulaşacak. Bağış, yardım ve özel gelirler 156,3 milyar TL olarak şekillendi.
Para cezaları gelirleri 2026'ya kıyasla yüzde 30,8 artışla 489,9 milyar TL'ye ulaşacak. Bu toplam içinde idari para cezaları 82,8 milyar TL, yargı cezaları 14,8 milyar TL, trafik para cezaları 200,7 milyon TL ve çevre idari para cezaları ise 1,9 milyar TL olarak öngörüldü.
Taşınmaz Satışları ve Turizm Gelirleri
2027 yılı bütçesinde taşınmaz satış gelirleri dikkat çekici bir artış gösteriyor. 2026'ya kıyasla yüzde 507 oranında artış beklenen bu kalemde toplam 125 milyar TL gelir hedeflendi; söz konusu rakamın 1 milyar TL'si lojman satışlarından oluşacak. Turizm gelirleri kapsamında ise 64,5 milyar TL gelir hesaplandı.
Personel Ödemeleri, Gündelikler ve Sosyal Harcamalar
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri personeline 2027 yılında 6,3 trilyon lira nakdi ödeme yapılması planlanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı, 1 trilyon 794 milyar 497 milyon lira ile personel giderleri açısından bütçeden en büyük payı alan kurum oldu. Sağlık Bakanlığı personeli için 1 trilyon 113 milyar 830 milyon liraya yakın ödenek ayrılırken Emniyet Genel Müdürlüğü 523 milyar 662 milyon lira ve Milli Savunma Bakanlığı 501 milyar 511 milyon lira ile sıralamayı takip ediyor.
Devlet memurlarının saat başı fazla çalışma ücreti mevcut 16 lira 55 kuruştan 19 lira 85 kuruşa yükseltilecek. Şoförlerin fazla mesai ücreti ise 21 lira 15 kuruş üzerinden hesaplanacak. Harcırah Kanunu kapsamında TBMM Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın yurt içi gündeliği 925 liradan 1.260 liraya, bakanlar ve milletvekillerinin gündelikleri ise 900 TL'den 1.230 TL'ye çıkarılacak.
Şehit yakınları ve gazilere 2027 yılı için 30 milyar 25 milyon 113 bin lira tahsis edilmesi planlandı. Araştırma, geliştirme ve yenilik çalışmalarına 125 milyar 949 milyon 860 bin lira ayrılırken uzay ve havacılık programına 24 milyar 587 milyon 454 bin lira ödenek ayrıldı. Çocukların korunması ve gelişimi programına 76 milyar 539 milyon 734 bin lira, kadının güçlenmesi programına ise 11 milyar 61 milyon 59 bin lira öngörüldü.
Sıkça Sorulan Sorular
2027 yılı bütçe teklifinde toplam vergi geliri hedefi ne kadar?
2027 yılı bütçe teklifinde vergi gelirleri 22,1 trilyon TL olarak hedeflendi. Bu rakam, 2026 yılındaki 16,3 trilyon TL'lik tahsilata kıyasla yüzde 35,8 oranında bir artışa karşılık geliyor.
2027 bütçesinde ÖTV gelirleri hangi kalemlerden oluşuyor?
2027'de 3,3 trilyon TL olarak öngörülen ÖTV gelirinin 1,2 trilyonu motorlu taşıt araçlarından, 795,9 milyar TL'si tütün mamullerinden, 259,6 milyarı alkollü içkilerden ve 31,5 milyarı kolalı gazozlardan elde edilecek.
Taşınmaz satış gelirlerinde neden bu kadar yüksek bir artış bekleniyor?
Bütçe teklifine göre taşınmaz satış gelirlerinin 2026'ya kıyasla yüzde 507 artarak 125 milyar TL'ye ulaşması hedefleniyor. Kaynak metinde bu artışın gerekçesine ilişkin ek bir bilgi yer almıyor.
2027 bütçesinde kamu personeline ne kadar ödeme yapılacak?
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri personeline 2027 yılında toplam 6,3 trilyon lira nakdi ödeme yapılması planlanıyor. En yüksek payı 1 trilyon 794 milyar 497 milyon lirayla Milli Eğitim Bakanlığı alıyor.
2027 bütçe teklifinin TBMM'deki görüşme süreci nasıl işleyecek?
Bütçe teklifinin görüşmeleri 21 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda başlayacak ve yaklaşık bir ay sürecek.
