Yüksek faiz ortamı geleneksel olarak hisse senedi piyasaları için olumsuz bir sinyal sayılır; tahvil getirileri yükseldiğinde yatırımcıların hisselerden çıkıp sabit getirili varlıklara yönelmesi beklenir. Ancak Citi analistleri, bu köklü ilişkinin giderek zayıfladığına dikkat çekiyor. Yapay zekâdan beklenen kâr artışı ve hisse senedi sahipliğinin değişen yapısı, faizlerin borsa üzerindeki baskısını azaltan başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.
Faiz ile borsa arasındaki geleneksel bağ gevşiyor
Citi analistleri, borçlanma maliyetlerinin ekonomik görünüm açısından önemini koruduğunu kabul ediyor. Ne var ki faiz oranlarının hisse senetleri ile tahviller arasındaki yatırım tercihlerini geçmişteki kadar güçlü biçimde yönlendirmediğini vurguluyorlar. Analistlere göre bu dönüşüm, faiz oranlarını borsa değerlemelerinden ziyade ekonomik büyüme beklentilerini ölçmede daha belirleyici bir gösterge hâline getirebilir. Başka bir deyişle piyasalar artık faiz haberlerine, değerleme hesabı yapmak için değil, ekonominin nereye gittiğini anlamak için bakıyor olabilir.
Bu değişimin arkasında iki temel dinamik yatıyor: Yapay zekânın şirketlerin temel finansal göstergelerine katkısı ve hisse senedi sahipliğinin yapısındaki köklü dönüşüm. Her ikisi de hisse senetleri ile tahviller arasındaki göreli cazibenin yatırım kararları üzerindeki etkisini törpülüyor.
S&P 500 adil değer aralığının üzerinde işlem görüyor
Citi'nin 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisini esas alarak makroekonomik koşullara göre düzeltmeler uyguladığı modeli, S&P 500 endeksi için adil değer aralığını 17,1 ile 22,1 fiyat/kazanç çarpanı olarak hesaplıyor. Endeksin 22,4 çarpanıyla işlem görmesi ise bu aralığın üzerinde fiyatlandığına işaret ediyor.
Analistler mevcut değerlemelerin yatırımcılardaki aşırı iyimserliği ve risklerin yeterince dikkate alınmadığı pozisyonları yansıttığını belirtiyor. Bu tablo, piyasanın teknik olarak pahalı göründüğünü ortaya koyuyor; ancak analistler bunu tek başına bir satış sinyali olarak sunmuyor, yapısal değişimlerin bu görünümü sürdürebileceğine dikkat çekiyor.
Büyüme hisseleri yapay zekâ beklentisiyle direniyor
Faize verilen tepkinin sektörler arasında belirgin biçimde ayrıştığı da dikkat çekiyor. Citi, ekonomik döngülere duyarlı hisseler ile defansif olarak nitelendirilen daha dayanıklı hisselerin, faiz hassasiyeti nedeniyle ağustos sonundan bu yana gerileme kaydettiğini belirtti. Buna karşılık büyüme hisseleri, yapay zekâ bağlantılı kazançların artmaya devam edeceği beklentisiyle daha dirençli bir görünüm sergiledi.
Bu farklılaşma, piyasanın homojen bir bütün olarak hareket etmediğini gösteriyor. Yapay zekâ temasının öne çıktığı şirketler, yükselen faiz ortamında dahi yatırımcı ilgisini çekmeyi sürdürürken, faize daha duyarlı sektörler baskı altında kaldı.
Tahvil getirilerindeki yükselişin kaynağı tartışmalı
Analistler, tahvil getirilerindeki artışın yorumlanmasının da güçleştiğine işaret ediyor. Ekonomik verilerin karışık sinyaller vermesi, getiri yükselişini yalnızca ekonominin aşırı ısınmasıyla açıklamayı zorlaştırıyor. Artışın bir bölümünün, devletin daha fazla borçlanma senedi ihraç edeceği beklentisinden, yani tahvil arzındaki büyümeden kaynaklanabileceği değerlendiriliyor.
Bu ayrım önemli. Citi'ye göre faizleri yukarı taşıyan temel unsur tahvil arzı ise yatırımcıların hisse senetlerinden sabit getirili varlıklara geçiş yapmak için aradığı değerleme seviyeleri de farklılaşabilir. Başka bir deyişle getiri yükselişinin sebebi, yatırımcıların hisse senetlerine olan taleplerini ne ölçüde azaltacağını doğrudan etkiliyor.
Emeklilik fonları ve yabancı yatırımlar talebi besliyor
Hisse senedi piyasalarına akan paranın yapısındaki değişim de bu tablonun önemli bir parçasını oluşturuyor. Emeklilikte alınacak tutarın önceden belirlendiği geleneksel sistemlerden, yatırılan katkının sabit olduğu ve birikimin yatırım performansına göre şekillendiği sistemlere geçiş, bu dönüşümün öne çıkan unsurlarından biri olarak gösteriliyor.
Bunun yanı sıra genç yatırımcıların tercih ettiği, belirli bir emeklilik tarihine göre düzenlenen hisse senedi ağırlıklı fonlar ve artan yabancı yatırımlar da hisse senetlerine olan talebi destekliyor. Citi analistlerine göre tüm bu gelişmeler, hisse senetleri ile tahvillerin birbirine kıyasla ucuz ya da pahalı olmasının yatırım kararları üzerindeki geleneksel etkisini zayıflatıyor.
Citi, yerleşmiş hisse senedi yatırım kültürünün yüksek değerlemelere rağmen piyasaları desteklemeyi sürdürebileceğini vurguluyor. Ancak bundan sonraki ek talebin hangi yatırımcı grubundan geleceğini ise yanıtlanmayı bekleyen önemli bir soru olarak işaret ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Citi'ye göre yüksek faizler neden artık borsayı eskisi kadar olumsuz etkilemiyor?
Citi analistlerine göre yapay zekânın şirketlerin temel finansal göstergelerine katkısı ve hisse senedi sahipliğinin yapısındaki değişimler, faizlerin borsa değerlemeleri üzerindeki geleneksel baskısını zayıflatan başlıca unsurlardır. Bu nedenle faiz oranları, hisse senedi ile tahvil arasındaki yatırım tercihini geçmişteki kadar güçlü biçimde yönlendirmiyor.
S&P 500 şu an Citi'nin hesapladığı adil değer aralığında mı işlem görüyor?
Hayır. Citi'nin modeli S&P 500 için adil değer aralığını 17,1 ile 22,1 fiyat/kazanç çarpanı olarak hesaplarken, endeks 22,4 çarpanıyla bu aralığın üzerinde işlem görüyor. Analistler bu durumun yatırımcılardaki aşırı iyimserliği ve risklerin yeterince fiyatlanmadığı pozisyonları yansıttığını belirtiyor.
Yapay zekâ beklentisi hangi hisse senetlerini destekliyor?
Citi'ye göre yapay zekâ bağlantılı kazançların artmaya devam edeceği beklentisi özellikle büyüme hisselerini destekliyor. Ekonomik döngülere duyarlı hisseler ile defansif hisseler faiz hassasiyeti nedeniyle ağustos sonundan bu yana gerileme kaydederken, büyüme hisseleri daha dirençli bir görünüm sergiledi.
Tahvil getirilerindeki yükselişin nedeni neden bu kadar önemli?
Citi analistlerine göre getiri yükselişinin kaynağı, yatırımcıların hisse senetlerinden sabit getirili varlıklara geçiş için aradıkları değerleme seviyelerini doğrudan etkiliyor. Eğer artışın temel nedeni tahvil arzındaki büyüme ise bu geçiş için gereken değerleme eşiği farklılaşabilir; dolayısıyla sebebin ne olduğu piyasa dinamikleri açısından belirleyici bir öneme sahip.
Emeklilik sistemlerindeki dönüşüm hisse senedi talebini nasıl etkiliyor?
Citi'ye göre emeklilikte alınacak tutarın önceden belirlendiği geleneksel sistemlerden, katkının sabit olduğu ve birikimin yatırım performansına göre şekillendiği sistemlere geçiş; genç yatırımcıların tercih ettiği hisse senedi ağırlıklı emeklilik fonları ve artan yabancı yatırımlarla birlikte hisse senetlerine olan yapısal talebi artırıyor. Bu durum, hisse senetleri ile tahvillerin göreli fiyatlamasının yatırım kararları üzerindeki etkisini azaltıyor.
