İstanbul Takas ve Saklama Bankası (Takasbank), son günlerde sosyal medya ve bazı yayın organlarında Takasbank Para Piyasası (TPP) ile Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) ilişkin dolaşıma giren iddialar karşısında resmi bir açıklama yayımladı. Banka, belirli kişi veya kuruluşlara kendi kaynaklarından finansman sağladığı yönündeki iddiaları kesinlikle reddederek işlemlerin organize piyasa kuralları çerçevesinde yürütüldüğünü kamuoyuyla paylaştı.
Takasbank, TPP'de Borç Veren ya da Alan Taraf Değil
Açıklamanın en çok dikkat çeken bölümü, TPP'nin yapısına ilişkin yapılan teknik açıklamaydı. Takasbank, TPP'nin banka tarafından işletilen organize bir para piyasası olduğunu ancak bankanın bu piyasada ne borç veren ne de borç alan taraf sıfatıyla yer almadığını vurguladı. İşlemlerin, üyelerin birbirini göremediği bir sistem üzerinden gerçekleştirildiği belirtilerek herhangi bir kurumun kaynaklarının belirli bir borçluya yönlendirilmesinin teknik açıdan mümkün olmadığı ifade edildi.
Bu çerçevede, İşsizlik Sigortası Fonu'nun TPP üzerinden belirli bir yatırım fonuna özel olarak finansman sağladığı iddiası da yanıtlandı. Açıklamada, söz konusu yönlendirmenin sistemin yapısı itibarıyla teknik ve operasyonel açıdan gerçekleşemeyeceği net biçimde ortaya konuldu.
240 Milyar Liralık İşleme Karşılık 450 Milyar Lira Teminat
Takasbank, TPP'deki teminat yapısına ilişkin de somut rakamlar paylaştı. Buna göre piyasada yaklaşık 240 milyar liralık işleme karşılık 450 milyar lira tutarında teminat bulunmaktadır. Tüm borçlanmaların teminat karşılığında yapıldığını belirten banka, toplam teminatların yaklaşık yüzde 84'ünün banka teminat mektuplarından oluştuğunu aktardı.
Pay senetlerinin toplam teminatlar içindeki ağırlığının yüzde 1,5'in altında kaldığı da paylaşılan bilgiler arasında yer aldı. Fiyatı olağandışı yükselen pay senetlerinin ise teminat olarak kabul edilmediği özellikle vurgulandı. Takasbank, bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadığını ve kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığını da açıklamasına ekledi.
Tera Portföy Fonu Hakkındaki İddialara Yanıt
Açıklamada, Tera Portföy Birinci Serbest Fon'a (TLY) yönelik iddialara da ayrıntılı biçimde yer verildi. Banka, fonun 7 Temmuz 2025 tarihinde TEFAS'ta işleme açıldığını bildirdi. Ancak izahnamesinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayı alınmadan değişiklik yapıldığının bildirilmesi üzerine 1 Ağustos 2025'te fonun alım işlemlerine kapatıldığı aktarıldı.
SPK onayının tamamlanmasının ardından fon, 12 Ağustos 2025 tarihinde yeniden alım işlemlerine açıldı. Bu bilgiler ışığında Takasbank, fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmaksızın TEFAS'ta işlem gördüğü yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkça ifade etti. Ayrıca SPK tarafından fonun kurucusuna uygulanan idari para cezasının 2025 yılında izahnamede yapılan onaysız değişiklikten kaynaklandığı da belirtildi.
Piyasalar Olağan İşleyişini Sürdürüyor
Takasbank, açıklamasının son bölümünde piyasaların olağan işleyişini sürdürdüğünü ve yetkili kurumlar tarafından yürütülen incelemelere her türlü desteğin sağlandığını kamuoyuyla paylaştı. Banka, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymayı sürdüren kişi ve kuruluşlara karşı yasal haklarını saklı tuttuğunu da açıkça duyurdu.
Sıkça Sorulan Sorular
Takasbank, TPP'de borç veren ya da borç alan taraf olarak yer alıyor mu?
Hayır. Takasbank, TPP'yi işleten kurum olmakla birlikte bu piyasada borç veren veya borç alan taraf olarak yer almamaktadır. İşlemler, üyelerin birbirini göremediği bir sistem üzerinden gerçekleştirilmektedir.
İşsizlik Sigortası Fonu, TPP aracılığıyla belirli bir yatırım fonuna finansman sağlayabilir mi?
Takasbank'ın açıklamasına göre bu teknik ve operasyonel açıdan mümkün değildir. Sistemin yapısı, herhangi bir kurumun kaynaklarının belirli bir borçluya yönlendirilmesine izin vermemektedir.
TPP'deki teminat yapısı nasıl işliyor, temerrüt riski var mı?
Tüm borçlanmalar teminat karşılığında yapılmaktadır. Yaklaşık 240 milyar liralık işleme karşılık 450 milyar lira teminat bulunmakta olup toplam teminatların yaklaşık yüzde 84'ü banka teminat mektuplarından oluşmaktadır. Banka, bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadığını ve kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığını açıklamıştır.
Tera Portföy Birinci Serbest Fon neden TEFAS'ta alım işlemlerine kapatıldı?
Fonun izahnamesinde SPK onayı alınmadan değişiklik yapıldığının bildirilmesi üzerine 1 Ağustos 2025'te alım işlemlerine kapatılmıştır. SPK onayının tamamlanmasının ardından fon 12 Ağustos 2025'te yeniden alım işlemlerine açılmıştır.
Takasbank, iddialar hakkında hukuki yola başvuracak mı?
Takasbank, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymayı sürdüren kişi ve kuruluşlara karşı yasal haklarını saklı tuttuğunu açıklamasında bildirmiştir.
